به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، محمد کاظمیفرد رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه در نشست شورای قضائی استان سمنان با تبیین آخرین دستاوردها و برنامههای قوه قضائیه در حوزه هوشمندسازی، فناوری اطلاعات را «پیشران تحول در نظام قضائی» توصیف کرد و گفت: فناوری اطلاعات در قوه قضائیه دیگر صرفاً یک ابزار نیست، بلکه به موتور محرک تحول در فرآیندهای قضائی تبدیل شده و بسیاری از رویهها و ساختارهای سنتی را دستخوش تغییر بنیادین کرده است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با اشاره به تحول عمیق در فرآیند ابلاغ قضائی افزود: امروز صرفاً شکل ابلاغ تغییر نکرده، بلکه ماهیت و فرآیند ابلاغ بهطور کامل دگرگون شده است و اکنون ۹۷ درصد ابلاغها در کشور بهصورت الکترونیکی انجام میشود.
دادرسی برخط؛ روایتی نوین از عدالت قضائی
کاظمیفرد با بیان اینکه فناوری اطلاعات، سیمای دادرسی در کشور را متحول کرده است، افزود: در حال حاضر، ۸۵ درصد دادرسیهای مرتبط با زندانیان در سطح کشور و ۹۴ درصد این دادرسیها در استان سمنان بهصورت برخط برگزار میشود؛ این در حالی است که هیچگونه اجبار یا الزام اداری برای برگزاری جلسات الکترونیک وجود نداشته و استقبال از این شیوه، حاصل مزایا و کارآمدی آن بوده است.
وی گفت: بدون تردید، دستاوردهای حوزه هوشمندسازی و فناوری اطلاعات در قوه قضائیه، افتخاری بزرگ برای دستگاه قضائی و نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران به شمار میآید.
۴۰ درصد خدمات قضائی بدون مراجعه حضوری ارائه میشود
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با اشاره به توسعه خدمات غیرحضوری و خودکاربری در قوه قضائیه افزود: امروز ۴۰ درصد تمامی درخواستهای واصله به دستگاه قضا، بدون مراجعه حضوری و حتی بدون نیاز به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت و پیگیری میشود.
وی همچنین از بهروزرسانی فرآیند اطلاعرسانی پروندهها در ایام جنگ تحمیلی سوم خبر داد و گفت: در این بازه زمانی، با هدف ابهامزدایی و ارتقای شفافیت، فرآیند اطلاعرسانی پروندهها مورد بازنگری قرار گرفت و امید داریم این اصلاحات، به کاهش بخش قابل توجهی از مراجعات غیرضروری مردم منجر شود.
شناسایی شکات حرفهای تسهیل شد
کاظمیفرد افزود: در بستر سامانه کنترل تردد، امکان بررسی وضعیت اشخاص فراهم شده و اطلاعات متعددی در اختیار ضابطان و مراجع ذیربط قرار میگیرد. همچنین اخیراً عنوان «شاکی حرفهای» نیز به این سامانه افزوده شده و اشخاصی که بیش از پنج بار در سال شکایت ثبت میکنند، تحت این عنوان شناسایی خواهند شد.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه گفت: در گذشته، ثبت نتیجه جلب اشخاص در برخی موارد بیش از یک سال زمان میبرد، اما امروز با بهرهگیری از سامانه کنترل تردد، بخش قابل توجهی از احکام جلب در کمتر از دو ماه به نتیجه میرسد.
عبور از دادرسی الکترونیک به دادرسی هوشمند
وی با اشاره به روند تکاملی فناوری در عدلیه گفت: در دوران شیوع کرونا، میزان دادرسی برخط به حدود ۷۰ درصد رسیده بود، اما پس از پایان کرونا این میزان به ۸۵ درصد افزایش یافت که نشان میدهد فناوری اطلاعات در دستگاه قضا صرفاً نقش یک ابزار را ایفا نمیکند، بلکه پیشران تحول در فرآیندهاست.
کاظمیفرد گفت: از نخستین روزهای آغاز جنگ تحمیلی سوم، جلساتی با هدف توسعه خدمات غیرحضوری و خودکاربری برگزار شد تا خدمات قضایی با سرعت بیشتری به سمت غیرحضوری شدن حرکت کند.
وی افزود: در تعامل با هشت شرکت فناور، در حال توسعه محصولاتی هستیم که بتوان تمامی خدمات قابل ارائه در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی را مبتنی بر هوش مصنوعی و ابزارهای هوشمند ارائه کرد و سپس کاربر بهصورت هدفمند به دستگاه قضا هدایت شود.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه گفت: دستگاه قضا امروز در حال عبور از «دادرسی الکترونیک» و ورود به مرحله «دادرسی هوشمند» است؛ مرحلهای که در آن بخشی از فرآیندها توسط سامانهها انجام خواهد شد و نقش عامل انسانی در بسیاری از امور تکراری کاهش مییابد.
ارجاع هوشمند پرونده و خودکارسازی فرآیندهای قضائی
وی با اشاره به آمادهسازی سامانه ارجاع هوشمند پرونده گفت: این سامانه آماده بهرهبرداری شده و بهزودی در سراسر کشور نسخهگذاری خواهد شد و بسیاری از چالشها و مسائل موجود در حوزه ارجاع پرونده را برطرف خواهد کرد.
کاظمیفرد افزود: در ایام جنگ تحمیلی سوم، فرآیند صدور ابلاغیه، دادنامه و اجرائیه نیز خودکارسازی شد
در ادامه، «وقتدهی هوشمند» و «کارشناسی هوشمند» نیز در دستور کار قرار گرفته است تا بسیاری از فرآیندهای مرتبط با قضات توسط سیستم مدیریت شود.
وی با اشاره به توسعه «سمپ هوشمند» گفت: این سامانه تاکنون در پنج استان نسخهگذاری شده و افق جدیدی از خودکارسازی و هوشمندسازی را در فرآیندهای قضایی رقم خواهد زد.
دستیار هوشمند قضائی؛ گامی نو در حکمرانی قضائی هوشمند
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه با اشاره به دستیار هوشمند قضائی افزود: یکی از مهمترین قابلیتهای سمپ هوشمند، دستیار هوشمند قضائی است که در حال حاضر خارج از بستر سمپ نیز در اختیار قضات قرار گرفته و روزانه به حدود هزار سؤال حقوقی پاسخ میدهد.
وی گفت: این دستیار هوشمند، قابلیت ارزیابی آرای صادره قضایی بر اساس دستورالعمل اتقان آرا را دارد و ضمن اعلام اشکالات موجود در رأی، علت آن را نیز تبیین میکند.
کاظمیفرد افزود: فرآیندها در سمپ هوشمند بهگونهای طراحی شدهاند که قاضی بتواند تمرکز بیشتری بر ماهیت رسیدگی و اتخاذ تصمیم قضائی داشته باشد و بدون تردید، کیفیت عملکرد قوه قضائیه در نتیجه این تحولات دچار تغییر اساسی خواهد شد.
تسهیل مطالعه پرونده در سمپ هوشمند
وی با اشاره به پروژه سمپ هوشمند گفت: این پروژه بیش از سه سال و نیم زمان برده و در بستر آن، فرآیند مطالعه پرونده برای قضات بهصورت کامل دگرگون و تسهیل شده است و در ادامه، توسعه این امکان برای اصحاب پرونده نیز در دستور کار قرار دارد.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه از طراحی سامانهای نوین برای جلوگیری از بازداشتهای کوتاهمدت و غیرضرور خبر داد و افزود: بهزودی امکانی فراهم خواهد شد که از طریق آن، اطلاعات مربوط به ارزش تقریبی املاک در فرآیند شناسایی اموال، در اختیار قاضی یا دادستان پرونده قرار گیرد که میتواند ضمن جلوگیری از بخش قابل توجهی از بازداشتهای کوتاهمدت و غیرضروری، به تسریع، دقت و هدفمند شدن فرآیند اجرای احکام کمک کند.
