به گزارش خبرنگار مهر، مراسم بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی به میزبانی مریم اکبرپور و با حضور یاسر موحدفرد، رئیس بنیاد فردوسی کشور در جزیره کیش برگزار شد.
یاسر موحدفرد در سخنان خود با اشاره به پژوهشهایی درباره پیشینه تمدنی خلیج فارس گفت: بر اساس برخی پژوهشها، از جمله مطالعاتی که گفته میشود در دانشگاه آکسفورد نیز مورد توجه قرار گرفته، تمدنی کهن در حوزه خلیج فارس وجود داشته که میتوان آن را از کهنترین زیستگاههای بشری در ایران و حتی از تمدنهای گمشده جهان دانست.
وی با اشاره به مطالبی از کتاب «تاریخ ناشناخته هنر ایران» افزود: بر اساس این دیدگاه، حدود ۱۰ هزار سال پیش و در دورهای که سطح آب دریاها به دلیل عصر یخبندان پایینتر از سطح کنونی بوده، در محدوده کنونی خلیج فارس جلگهای حاصلخیز وجود داشته است. در همان دوره نخستین زیستگاههای یکجانشینی و حتی نشانههایی از شهرنشینی در این منطقه شکل گرفته و برخی پژوهشگران معتقدند که بر پایه این یافتهها، تاریخ تمدن و هنر جهان باید با توجه به دادههای باستانشناسی ایران بازنگری شود.
وی بیان کرد: تاکنون حدود ۶۰ پایگاه باستانشناسی مربوط به حدود ۷۵۰۰ سال پیش در حاشیه خلیج فارس شناسایی شده است. در این پایگاهها خانههایی با معماری ویژه، سفالهایی با تزئینات استادانه، نشانههایی از جانوران اهلی، بندرهای بازرگانی و حتی شواهدی از کهنترین صنایع قایقسازی و کشتیسازی به دست آمده است.
موحدفرد ادامه داد: این پایگاهها گسترهای از شمال خلیج فارس، در محدوده سرزمینهای کنونی ایران، تا بخشهای جنوبی آن و حتی تا یمن را دربر میگیرد. بیدلیل نیست که بستر و موقعیت این پهنه آبی از گذشتههای دور تاکنون مورد توجه قدرتها قرار داشته و امروز نیز چشم طمع بسیاری به آن دوخته شده است.
وی با اشاره به شرایط طبیعی این منطقه در گذشته گفت: وجود چشمههای آب شیرین و ورود آب رودخانهها از شمال خلیج فارس، که از سرزمینهای ایران و عراق کنونی به آن میریخت، شرایطی حاصلخیز برای کشاورزی فراهم کرده بود و در پی آن شهرهایی باشکوه و آثار هنری ارزشمندی در این منطقه شکل گرفت.
به گفته رئیس بنیاد فردوسی کشور، تمدن ناشناخته خلیج فارس برای حدود دو هزار سال در این جلگه بزرگ و حاصلخیز با حضور مردمانی خردمند تداوم داشته است؛ اما با پایان عصر یخبندان و بالا آمدن آبها، این جلگه به زیر آب رفت و این تمدن کهن در زیر حدود ۵۰ متر آبهای اقیانوس پنهان شد.
او تأکید کرد: برای آشکار شدن دوباره آثار فرهنگی و هنری این تمدن، کاوشهای باستانشناسی گستردهتری در بستر خلیج فارس مورد نیاز است.
موحدفرد همچنین افزود: پس از زیر آب رفتن این جلگه و از میان رفتن شهرها و زیرساختهای آن، مردمان ایران در دو سوی خلیج فارس شهرهای پراکندهای بنا کردند که قدمت آنها به حدود ۸ هزار تا ۷۵۰۰ سال پیش میرسد.
وی گفت: ابزارهای سنگی مربوط به ۱۵ هزار تا ۱۰ هزار سال پیش نیز در خط ساحلی خلیج فارس کشف شده است که میتواند با این تمدن مرتبط باشد.
موحدفرد در پایان با تأکید بر اهمیت تاریخی خلیج فارس اظهار کرد: شواهد باستانشناسی نشان میدهد این پهنه آبی تنها یک گذرگاه راهبردی یا منبع اقتصادی نیست، بلکه بخشی از کهنترین بسترهای شکلگیری زیست انسانی و تمدن در این منطقه به شمار میرود.
به گفته او، همین پیشینه تمدنی و جایگاه ژئوتمدنی سبب شده است که خلیج فارس از دیرباز در کانون توجه و رقابت قدرتها قرار گیرد؛ منطقهای که تاریخ، فرهنگ و هویت آن با نام ایران و تمدن ایرانی گره خورده است.
