به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، آقای دکتر علیرضا زاکانی با حضور در برنامه گفتگوی ویژه به تشریح اقدامات شهرداری تهران پرداخت و به پرسشها در این باره پاسخ داد. متن کامل این گفتگو به شرح زیر است:
سؤال: شهردای تهران در طول ایام جنگ اتفاقات خیلی مهمی را رقم زد، بحث بازسازیها و اتفاقاتی که در خیابان دارد میافتد، رایگان کردن حمل و نقل و ادامه کارهای عمرانی، افتتاح پروژهها در میانه جنگ، اقدامات مهمی بود که شهرداری تهران انجام داده است. اگر بخواهید به ترتیب اشاره کنید از کجا شروع میکنید؟
زاکانی: مجموعه شهرداری تهران چند دسته کار میکند، یک دسته کارهایی است که به صورت متداول باید انجام شوند تا شهر روی پای خودش باشد و شهروندان خدمت بگیرند که کمافی السابق دارد انجام میشود، مثلاً اگر شب عید نیاز به گلکاری دارد، آن گلکاری را فراموش نمیکنیم گرچه زیر آتش هستیم. بخش دوم کارها کارهای پیشرفت و آبادانی شهر است که در قاعده بسته بندی کارکردی خودمان در حوزه حمل و نقل، فنی و عمرانی و خدمات شهری و حوزههای مختلف کار شایستهای را به لطف خدا داریم دنبال میکنیم و الان هر هفته افتتاحهای خیلی جوندار چند همتی داریم. افتتاحی که در پایانه تختی داشتیم با ملحقات آن حدود ۶ همت بود، منطقه ۱۴ هفته پیش یک افتتاحی داشت ۳ همت، یا امروز برنامه ریزی شده است برای هفته آینده که افتتاح شهید شوشتری را داشته باشیم ۹ و ۲ دهم کیلومتر آزادراه است که بخشی از ترافیک شرق تهران را سبک میکند یا پروژههای دیگر. این هم کمافی السابق دارد دنبال میشود و مشخصاً رو و زیر زمین داریم کارهای جدی میکنیم.
در حوزه مترو و توسعه خطوط برای خدمت به مردم. قراردادهایی که بستهایم قراردادهایی است که کاری که در ۲۵ سال شده است را ظرف ۶ سال حداکثر به همان میزان توسعه مترو بدهیم یعنی ۲۶۹ کیلومتر مترو تحویل گرفتیم با ۱۴۱ ایستگاه که امروز ۳۱۲ کیلومتر مترو است با ۱۶۳ ایستگاه این را به ۳۰۴ ایستگاه باضافه ۵۱۷ کیلومتر مترو برسانیم که قراردادهای آن بسته شده است، کار دارد دنبال میشود و امریکا هم هر کاری بکند نمیتواند جلوی ما را بگیرد، یعنی نمیتواند حریف اراده متکی به این ملت شود. بخش سوم بخش خدماتی است که در دفاع مقدس ما داوطلبانه پذیرفتیم، هم در جنگ ۱۲ روزه و هم در کودتای دیماه و هم در جنگ اخیر که با افتخار در خدمت مردم هستیم. در جنگ اخیر میزان صدماتی که به منازل مردم خورد، بالغ بر ۵۱ هزار و اندی واحد آسیب دیده است. الان تکلیف عمده آنها معلوم شده است، در بخش جزئی حدود ۴۰ هزار تا واحد آسیب خورده است که بالای ۹۶ درصد تا دیروز که جلسه داشتیم پیشرفت کار شده است.
یا مردمی که داخل هتلها بودند، بالغ بر ۹ هزار و ۶۰۰ یا ۷۰۰ نفر، ۳ هزار و خوردهای خانواده داخل ۴۷ هتل بودند و الان به منازل شان دارند برمی گردند که الان حدود ۶ هزار نفر هنوز داخل هتلها هستند. یا در بخش متوسط روی ۷۵ درصد هستیم، یعنی دیوارها خورده است و تعمیرات میخواهد، از همه کسانی که به ما کمک کردند مخصوصاً بچههای جهادی که با همه وجود به صحنه آمدند و مایه افتخار شدند. بخش ۲ هزار و ۵۰۰ نوسازی که دو تا سه سال طول میکشد، برای آنها هم تعیین تکلیف شده است با پیمانکاران و صاحبخانهها به جمع بندی رسیدهایم، الان از دو هفته پیش ودیعه مسکن و اجاره را میدهیم و مردم برای خودشان خانههای یک تا دو سال یا حتی بیشتر را بگیرند و به اقتضای آسیبی که به منزل خورده است بتوانند آنجا مستقر باشند. الان کار خاصی نداریم و کارهای ما دارد تمام میشود و به لطف خدا تا ماه آینده دیگر اثری از این موضوع به این عنوان یک گره ذهنی نخواهید داشت. البته بخش خسارتهای ماشین و خسارتهای لوازم داخل منزل با دولت است، هم در جنگ ۱۲ روزه و هم در جنگ اخیر با ما نیست، اما الباقی کارها که وظیفه ما است و تقسیم بندی شده است ما به سرعت از این مرحله عبور میکنیم. برای کسانی هم به منازل جدید اجارهای میروند، یک عددی را بعنوان هدیه تقدیم میکنیم که لوازم اولیه منزل شان را بخرند که دچار مشکل نباشند، این غیر از خسارت به منزل است که توسط دولت باید دنبال شود. پس ما در موضوع بازسازی جنگ موضوعی نداریم که برای خودمان یک گره ذهنی باشد و غیرقابل حل باشد. مجموعه مدیریت شهری دارد این را دنبال میکند و اتکای آن هم اتکای به مردم است که خیلی مهم است. در بخش میدان همین حضور میدانی، خود مردم هستند، ما زیر پای شان را جارو میکنیم، این خدماتی است که انتظار از مدیریت شهری وقتی مردم در صحنه هستند ما هم در خدمت شان باشیم بتوانیم کار خدمتگذاری کنیم و خدمات ارائه کنیم.
سؤال: پس شهرداری نقش برگزارکننده ندارد؟
زاکانی: نه، برگزاری با مردم است، کلاً با مردم است و ما نقشی نداریم. نقش ما نوکری است، این صفت ویژه ما نوکری مردم است. زیرپایشان را جارو کنیم بتوانیم خدمات حمل و نقلی فراهم کنیم، متروها فعال باشند یا هر چیز دیگری. یک مرحله پنجمی را در امتداد کارهای قبلی مان داریم شروع میکنیم که خیلی مهم است، آن مرحله ارزان سازی تهران است و باثبات سازی کالاهای اساسی تهران است. این را از ماههای قبل شروع کردهایم و الان یک قرارگاههایی را تشکیل دادهایم، دولت هم عنایت دارد که ما بعنوان مدیریت شهری موضوع معیشت مردم و حمل و نقل مردم و خدمات مردم را در تهران ارزان و با ثبات کنیم. مثلاً در حوزه کالاهای اساسی الان دو تا سه ماه انبارهای ما پر است، ما بعنوان شهرداری تهران به اقتضای نیاز شهرمان تا دو سه ماه امکانات داریم باید بزرگترین شبکه توزیع تهران، میادین میوه و تره بار ۳۱۵ میدان میوه و تره بار که دانشگاه تربیت مدرس بررسی کرده بود اظهار کرده بود که بالای ۵۵ درصد از خرید مردم از این مراکز است که ۳۰ تا ۷۰ درصد زیر قیمت بازار میدهیم. آنجا از طریق خرید قراردادی و حذف کردن واسطه ها، از طریق ایجاد یک سرمایه گذاری و سلف خری و اطمینان برای آینده که خرید سه ماه دیگر یا نه ماه دیگر را به صورت سلف امروز انجام بدهیم که در این تلاطمی که در بازار یک عدهای سودجو میخواهند انجام بدهند ما لنگرگاه باشیم و نگذاریم این اتفاق بیفتد. این ارادهای است که الان در مدیریت شهری شکل گرفته است و به صورت جدی این را دنبال میکنیم.
سؤال: اثر آن چه زمانی مشخص میشود؟
زاکانی: به سرعت مشخص میشود، ما الان برنامه ریزیها را از هفته قبل کردهایم، چون نمیشود مردم را به دست کسانی داد که هیچ توجهی به سرنوشت کشور ندارند؛ لذا ما بعنوان خادم مردم، خدمت رئیس جمهور و دولت هم عرض کردهام که ما این مسیر را دنبال میکنیم و دولت هم پشتیبانی میکند.
سؤال: یعنی قیمتهای کالاهای اساسی به قیمتهای سال قبل برمی گردد؟
زاکانی: کالاهای اساسی کلاً شرایطی دارد که با خرید سلف برای آینده قیمت را نگه میداریم و بعد شروع میکنیم به پایین آوردن این قیمتها و قیمتها را ۲۰ تا ۳۰ درصد دنبال میکنیم تا ارزان کنیم و این هدفگذاری ما است. مثلاً فروشگاه شهروند ۱۳ درصد سود بازرگانی از این کالاها میگیرد ما گفتیم ۶ و نیم درصد بگیرد و ۶ و نیم درصد برای کل مردم گشایش ایجاد میشود. ما میگوییم این موضوع قابل تسری به همه شهرهای کشور است، تهران از همه جا سختتر است و اگر تهران شود یعنی همه شهرها میشود. در حوزه حمل و نقلی این رایگان سازی باید منجر به باشگاه شهروندی شود که بین ۱۰ تا ۱۰۰ درصد تخفیف برای اقشار خاص قائل شویم، سبک کنیم، همین کاری که شورای شهر مصوبه داد، مصوبهای برای فوریت آن داد و اصل آن را هم تصویب میکند تا دهکهای اول تا سوم بتوانند روزانه یک نوبت از مترو استفاده کنند، یک رفت و برگشت رایگان داشته باشند، برای تکریم اساتید و تکریم خانوادههای شهداء یا برای معلولان و جانبازان این موضوعات است. بحث خدماتی است که در حوزه ورزش و فرهنگ اجتماعی و در حوزه هنری، چون بیشترین زیرساخت هنری تهران در دست شهرداری تهران است، ما میخواهیم این را برای مردم عزیز با یک ویژگیهای خاصی در اختیار مردم بگذاریم مثلاً اگر یک درصدی برای استفاده از آنها پولی برای بهره برداری میگیرند اینها را ارزان کنیم تا مردم از امکانات ما بیشتر استفاده کنند.
یعنی ما دنبال سوداگری در تلاطم جنگ نیستیم دنبال این هستیم کشور بر محور پایتخت به یک نقطهای برسیم که آن نقطه، نقطه مطلوب ما است. داریم این کار را به صورت جدی شروع میکنیم، این کار متکی بر مردم است، چون سازماندهی جدی هم مبتنی بر کارکردهای خاص توانمندیهای مردم داریم که میخواهیم آن را اعمال کنیم. مثلاً جریانی که در حوزه سلامت و بهداشت و درمان به مردم کمک کند و بتواند سطح یک را پوشش بدهد، چون شهرداری زیرساختهای جدی دارد، بتوانیم در خدمت حوزه نظام سلامت قرار بدهیم، همکاری نزدیک کنیم، مردم را نگذاریم در سبد زندگی شان موضوع سلامت، منشأ فقرشان شود. یعنی با یک بیماری خانواده دچار فقر شود و با کمک دولت این کار انجام میدهیم، زیرساختهای آن را داریم ایجاد میکنیم و از مردم هم کمک میگیرید. در حوزه مسکن، پیشنهاد ما بود مثل کرونا که همین جا عرض میکنم، ما چهار پنج سطح فعالیت برای مسکن داریم دنبال میکنیم. هم در عرضه ملک و واحدهای ساختمانی به صورت خرده فروشی که همه بتوانند مشارکت کنند و پولشان از کاهش در حوزه تورم مصون است و هم در حوزه اجاره داری پیشنهاد ما به دولت این بود که قرار شد این را تنظیم شود و تقدیم کنیم. مثل کرونا درخواست کنیم یکسال تنفس برای کسانی که در خانههای مردم برای اجاره داری نشستهاند، ساکن باشند با یک افزایش منطقی که قانون معلوم کرده است، ۲۵ درصدی که قانون مشخص کرده است و این شرایط گردنه سخت عبور از تلاطم فعلی را داشته باشیم. این دقیقاً نقطه مقابل خواستی است که امریکاییها دنبال ایجاد تنش، فشار و تنگنای اقتصادی هستند، ما به دنبال گشایش هستیم و به لطف خدا این امکان فراهم است. اینجا امریکایی نمیتوانند از ما باج بگیرند و به ما فشار بیاورند و امید داشته باشند، چون مطالعه میکردم دیدم که دنبال آشوب داخلی کشور ما هستند، این را در جهت مقابله با امریکا در جهت خدمت به مردم که اصالت خدمت به مردم داریم این مسیر را میرویم؛ لذا این گامهایی است که در موضوع شهرداری داریم برمی داریم.
سوال: یک اتفاق مهم در طول جنگ که افتاد این بود که همزمان که بیشترین حملات هم در تهران اتفاق افتاده و آمارها همین را میگوید، ولی شما اصلا فضای جنگی را در تهران نمیدیدید مثلا شما در شهر تردد میکردید احساس نمیکردید که این شهری است که زیر بمباران راکت و موشک دارد زندگی میکند، حالا یک عده میگویند که ما به خاطر بزرگی تهران است، چون کلان شهر است خیلی دیده نمیشود ولی حجم حملات کم نبود؟
زاکانی: در جنگ دوازده روزه سال قبل هشت هزار و پانصد و بیست واحد آسیب خورد در جنگ اخیر بالای پنجاه و یک هزار تا آسیب خورد.
سوال: و به نظر میرسد یک بخشی از این اتفاق مرهون تلاشهایی است که در شهرداریها اتفاق افتاده، یعنی شهرداری تلاش کرد که یک جوری مدیریت کند که انگار زندگی به روال عادی روزهای قبل از جنگ همچنان ادامه دارد، یعنی یک بخش از این احساس امنیت در شهر مغازهها باز بودند؟
زاکانی: همه میادین ما باز بودند مترو ما فعال بود.
سوال: وقتی میدیدید که کارگرانی دارند کار عمرانی انجام میدهند جدول رنگ میکنند نرده رنگ میکنند حالا یک عده میگفتند که زیر این بمباران نرده رنگ کردن چیست ولی اینها تاثیر روانی دارد این را تعمدا شما کار روتین خودتان را ادامه دادید یا اصلا کاری به جنگ نداشتید برنامه ریزی بود که انجام میدادید؟
زاکانی: مثلا در جنگ دوازده روزه یک کلیپی منتشر شد که ما داشتیم یک بزرگراهی را آسفالت میکردیم پشت سرمان داشت بمباران میشد آسفالت مان را ادامه میدادیم، آمریکا نباید احساس کند که میتواند کشور ما را کشور جنگ زده کند.
سوال: دنبال این روایت بودند؟
زاکانی: آنها دقیقا دنبال این روایت بودند، اما مبتنی بر غیرت مردم اونی که اثر جدی دارد مردم است ما که کارگر هستیم ما که یک خدمتگزار جز هستیم همکاران عزیزم تلاش میکنند، اما اینکه شهر وضعیت عادی داشت به خاطر اینکه مردم ما سعه صدر و سینه گشادهای دارند و شرایط، من در همین دورانی که جنگ و بمباران بود به برخی از این مراکز خرید و فروش که مراجعه میکردم میدیدم که مردم راحت دارند خرید میکنند نه کسی هجومی میبرد، نه حملهای میکند، نه غارتی میکند این خوبی مردم است بزرگی مردم است، لذا ما هم در قبال او یک مسئولیتهایی داریم از این جهت به نظرم ما بیشتر به مردمان میبالیم تا به خودمان ما که خودمان چیزی نیستیم مردم.
سوال: راجع به شهرداری اگر نکته دیگری باقی مانده بفرمایید؟
زاکانی: خیر من سعی کردم در اول کل این پنج موضوع را عرض کنم و بعد استمداد کنم از مردم که ما در آن بحث ارزان سازی و همکاری و همیاری و کارکردهای خودمان حتما مبتنی بر ظرفیتی که در محلات هست ما در خدمت مردم هستیم و مردم هستند که باید به میدان بیایند.
سوال: ما به عنوان رسانه از چه کسی میتوانیم این ارزان سازی را مطالبه کنیم؟
زاکانی: مطالبه تان میتواند از همین هفته آینده باشدما یک توضیحی بدهیم که چه کار میخواهیم بکنیم دقیق، چون خیلی مهم است ما توضیح بدهیم که چه کار میخواهیم بکنیم بعد مبتنی بر آن یک جدول زمان بندی هم بدهیم شما آن جدول زمان بندی را پیگیری کنید علاوه بر اینکه این توضیح را هم مردم عزیز بشنوند، یک بخشش منطقی است، یک بخشی کاذب است اینها بیخود مردم را میترساند یک بخشش کاذب است مثل برآوردهایی است که راجع به خسارت جنگ میدهند، اصلا این نیست ما برآورد دقیق داریم که گروههای کارشناسی هم رفتهاند کارشناسی کردهاند، برآورد دقیق داریم، یک برآوردهایی میدهند که اصلا در مخیله آدم نمیگنجد.
سوال: برآورد دقیق عددی دارید؟
زاکانی: بله، برآورد دقیق است که گروههای کارشناسی رفتهاند حتی نامه نوشتهاند خدمت مسئولین کشور که این عددهایی که دارد عنوان میشود عددهایی است که آب در آن است عدد واقعی نیست ما بیخودی برای چی آب در عددها میکنیم که مردم بترسند.
سوال: عدد شما چند است آقای دکتر؟
زاکانی: حدود بیست و سه تا بیست و چهار در حوزه غیرنظامی.
سوال: بیست و سه تا بیست و چهار همت؟
زاکانی: بیست و چهار میلیارد دلار در نظامی که هست عددها به تفکیکش معلوم است و مشخصاتش معلوم است یعنی ما وقتی که داریم پیگیری میکنیم مدام عددها دارد آب میرود کم میشود در آن آب کردهاند چرا کار دقیقی که انجام نشده را اظهار میکنیم و به زبان میآوریم.
سوال: این برآورد شما برآوردی است که کدام بخش از خسارتها از خسارتهایی که به ابنیه و ساختمانها است؟
زاکانی: اونهایی که مردمی است که نه اونهایی که در دل خود شهر خودش داده میشود این محل بحث من نیست و هیچ هم علاقه ندارم عدد و رقم بگویم، ما چندین همت، چند ده همت زیر بار کار رفتیم، اگر شهرداری تهران عرضه نداشته باشد این عدد را تامین کند برای کار به درد نمیخورد، چه در جنگ دوازده روزه این بود، من به دوستانمان هم گفتهام، گفتهام که اگر ما عرضه نداشته باشیم بار مردم را برداریم نباید باشیم، لذا مردم با افتخار معلوم است که ما وظیفه مان را انجام میدهیم ناظر بر حوزه نفت، حوزه پتروشیمی، حوزههای زیرساختی برق کلان رو من دارم عرض میکنم من دیگر از شهر آمدهام بیرون، من دارم کلان عرض میکنم اونها که اصلا این عددها نیست خیلی کم است راجع به کل کشور من دارم عرض میکنم که در حقیقت هم قابل برگشت است و هم منشا یک اثر درازمدت برای تضمین یک رشد جدی خواهد شد، ما در این نباید برویم همان غلط اشتباه گذشته قبلی مان را ممکن است یک جایی قبلا کرده باشیم الان آسیب خوردیم همانجا بخواهیم تکرار کنیم.
باید برویم سراغ نوسازی بر اساس مدرن سازی و شرایط جدید مبتنی بر اقتضائات کشور ما بحمدالله عناصر متخصص در کشور ما زیاد هستند امکانات دست ما هم بلند است از امکانات جهانی هم میتوانیم استفاده کنیم، لذا ما نه باید بترسانیم مردم را، نه چیزی اونی که شما دارید میبینید یک دفعه بازار متلاطم میشود یک دفعه میبینید که بازار خودرو متلاطم شده این حتما مسئولین بخش مربوطه مسئول هستند، اصلا به معنای چی؟ به اونی که دارد در حوزهی نظارت جدی در عالی کشور است بازرسی کل کشور دستگاه قضایی، تعزیرات اینها مسئول هستند، باید بروند سراغ کسی که دارد بازار خودرو را متلاطم میکند، میگوید ورقم اینهایی که آوردی که تا مدتها در انبارت است، مثل اینکه همین الان چیزهایی که در انبار ما در شهروند ما است ولی سه ماه دیگر ما ذخیره داریم من بخواهم از همین الان و اصلا قیمت این نیست، عدد این نیست، قیمتهای کاذب را دارند به جامعه، لذا مسئولان نظارتی کشور باید قیام کنند بر علیه این کسانی که دارند همچین کاری را میکنند ورود پیدا کنند، اما ما وظیفه مان عرضه، خدمت و تلاش برای ثبات سازی است.
سوال: اگر موافق هستید برویم سراغ بحثهای سیاسی، در بحثهای سیاسی چند موضوع مهم وجود دارد و یکی از مهمترین آنها این بحث محاصره دریایی آمریکا به تعبیر دقیقتر راهزنی است که آمریکاییها در آبهای عمان دارند مرتکب میشوند که به عنوان یک اقدام نظامی و به عنوان یک نقض آتش بس از آن یاد میشود شما فکر میکنید که در آن مذاکرات مربوط به پایان جنگ چگونه میشود در یک توافق این محاصره و یا این راهزنی را منتفی کرد اثرش را از بین برد و کلا برش داشت از میان آنچه که آمریکاییها دارند راجع به آن اقدام میکنند؟
زاکانی: ما مدل مان را باید تغییر بدهیم، راست و حسینی دارم عرض میکنم، یک روزی در دهه شصت هواپیماهای ما را میدزدیدند و برمی داشتند و میبردند، درسته یادتان است که سر از کشورهای همسایه و جاهای دور و نزدیک در میآورد، یک مجموعهای گذاشتن تحت عنوان صیانت از هواپیماها اینها مسئولیتشان صیانت از این هواپیماها است و هرچی که تلاش کردند یک هواپیما هم نتوانستند بدزدند، ما باید برای کشتیهایی که دارند میروند تامین ایجاد کنیم به اعتقاد من اصلا رسمیت ندارد محاصره دریایی یعنی چی تامین ایجاد کنیم جرأت دارد بزند متقابلا یک جدولی بگذاریم در واقع ما پیش بینی پذیر باشیم و بگوییم که اگر یکی از اینها بخورد یک همچین کاری خواهیم کرد.
سوال: منظورتان این است که در توافق؟
زاکانی: اصلا نیاز ندارد به این، یک عده آوردند این را دارند میفروشند به ما در به ازای تنگه هرمز این به نظرم خیلی خسارت بزرگی است، کسانی در داخل همین کشتیها میتوانند قرار بگیرند که چجوری ما نفت فرستادیم لبنان حزب الله چطوری تضمین کرد، ورود نفت ما را به سوریه و از سوریه به لبنان یادتان است، گفت این زیر نظر چتر حمایتی من است بزنید میزنمتان، کسی توانست تعرض کند به اینها، چجوری ما نفتمان را برای ونزوئلا میفرستادیم چجوری میفرستادیم، اینها جرأت زدن ندارند اینها اقرار میکنند جرأت زدن ندارند، چون اوجش را عمل کردند اونی که میخواستند عمل کنند عمل کردند، پردهای بالاتر از آن ندارند و دیدند که ما هم در مقابل آنها دست پایین نداریم، بزنند میخورند، دوره بزن و دررو تمام شد، لذا به اعتقاد من مسئولین کشور باید مسیری را بروند که یک قاعده جدید بگذارند عناصری را برای تامین بگذارند داخل این مجموعههای قابل حمل و بگویند اگر بیایید هم باهاتون درگیر میشوند همین کشتی اخیری که راهزنی کردند و بردند مکالمات را اگر کسی مرور کند که بین کاپیتان و ایران رد و بدل میشود، چون برخی خانوادهها هم آنجا بودند واقعا این نیست که قدرت داشته باشند، آمدند شب پیاده شدهاند هلیکوپتر شان برگشت و جرأت هم نداشتند بمانند صبح آمدهاند آنجا اگر کسی باشد در دهنشان میزند و بعد هم بگویند که اونی که بیاید در دهنش میزنند و بعد هم ما به ازای این تعرض حتما دست شما زیر سنگ ما است.
سوال: پس شما معتقدید که اصلا اصرار بر اینکه پیش شرطها برداشته شود و حالا یک عده راجع به تنگه هرمز هم اتفاقا این را میگویند که اصلا چه دلیلی دارد ما راجع به تنگه هرمز و به رسمیت شناخته شدن حق اعمال حاکمیت ایران آن را در شروط بیاوریم این اصلا چیزی است که اتفاق افتاده؟
زاکانی: یکی از نکاتی که وجود دارد اصلا اینکه ما با آمریکا مذاکره میکنیم غلط است، علتش چیست؟ علتش این است که کسی که وارد جنگ با ما شده او نمیتواند برای ما تعیین تکلیف کند.
سوال: بالاخره میگویند که برای پایان جنگ یک مذاکرهای شود؟
زاکانی: پایان جنگ باید شروع شود با قدرتهای جهانی ما خودمان قدرت جهانی هستیم با چین با روسیه با سایرین ما باید وارد مذاکره شویم با کشورهای منطقه با همین کشورهای حوزه خلیج فارس وارد مذاکره شویم اونهایی که دخلی دارند در این ماجرا طرف راهزن است از آن طرف دنیا آمده غلط زیادی دارد میکند خودش هم جانی است مجرم است، بعد حالا آمده و مدعی است که با من تنظیم شوید من شروع جنگ را میکنم دو بار مذاکره کردیم وسط مذاکره زده زیر میز مذاکره، شروع جنگ را کرده بعد آمده در واقع خودش هم پایان جنگ را به ما تحمیل میخواهد بکند این نیست این قاعده بازی نیست.
سوال: شما پیشنهادتان چیست؟
زاکانی: پیشنهاد من این است که اولا ما مسیری را دنبال کنیم که منطق خاص خودش را دارد یعنی چی ما محاصره را به رسمیت نمیشناسیم، همونی که عرض کردم راجع به محاصره تعیین تکلیف شود، چون محاصره هم غیرقانونی است هم یک ظلم همه جانبه است به ما، اینها در جنگ نتوانستند حریف ما شوند بعد با محاصره میخواهند برای ما تنگنا ایجاد کنند، کنار این شروع کنیم زیرساختهای جدی ما داریم که ما میتوانیم از این زیرساختها استفاده کنیم برای نقل و انتقال، حتی ما با روسیه با چین با سایرین زیرساختهای ریلی مان را فعال کنیم، کشورهای همسایه را فعال کنیم، یعنی نقش محاصره را به حداقل برسانیم، این منطقیترین راه است، نکته دوم ادامه محاصره را برای دشمن پرهزینه کنیم، این چیزی است که او اصلا جرأت ندارد این کار را کند، چون ما به ازای آن او بیاید یکی بزند یکی میخورد دو تا میخورد، نمیتواند او اگر قابلیت داشت این را تا الان انجام داده بود بلوف نمیزد، نکته بعد اینکه تنگه حق طبیعی ما است و این را ما نباید اصلا با آمریکاییها مذاکره کنیم، آمریکاییها کجای کار هستند بروند در اسلام آباد بنشینند و بگویند که ما موافق هستیم به شرط اینکه شریک باشیم یعنی چی، لذا تنگه هم معلوم است ما با اقتدار باید تنگه را با منافع مشترک کشورهای همسایه مان دنبال کنیم.
سؤال: شما معتقد هستید آزاد شدن پولهای بلوکه شده یا رفع تحریمها نیاز به مذاکره ندارد؟
زاکانی: نه، این مسیری که عرض میکنم آنها به مرگ گرفتهاند که ما را به تب راضی کنند. کجا بلوکه شده است، از تنگه هر کسی میخواهد استفاده کند باید منابع ما را آزاد کند. یک زمانی است که میگویید از تنگه میخواهید عبور کنید حق عمان و ایران را بدهیم، این یک منطق طبیعی است، نکته دوم تو تحریم کردهای ما نمیگذاریم از تنگه عبور کنید. خدا همه چیز را برای ما ایجاد کرده است، ما از موضع ضعف داریم ورود پیدا میکنیم. مگر اروپا گاز لازم ندارد، مگر گاز قطر را نمیخواهد، گاز قطر مسیر دارد، میخواهید داشته باشید، میخواهید در زمستان دچار بلا نشوید، به چه حقی ما را تحریم کردهاید. میگویند راجع به هستهای، خیلی بیجا کردهاید،ام پی این حق را به ما و همه کشورها داده است. تازه شما طبقام پی تی مکلف هستید که به کشورها کمک کنید، به ما کمک نکردهاید ما خودمان با دانش بومی خودمان به دست آوردهایم، با غیرت دانشمندان خودمان به دست آوردهایم، با اندیشکدههای و دانشگاههای خودمان به دست آوردهایم.
سؤال: در عمل اتفاق نمیافتد؟
زاکانی: امکان ندارد، من رئیس کمیسیون برجام بودهام، مثل روز روشن است، امکان ندارد، چون قاعدهای که آنها گذاشتهاند، قاعدهای است که آینده انرژی جهان بر کاکل انرژی پاک خواهد چرخید و در انرژیهای پاک، انرژی هستهای انرژی است که در درازمدت خدمات شایانی برای جامعه بشری خواهد داشت. هزاران موهبت دیگر هم دارد که در حوزه پزشکی هستهای هزاران بار از آن بهره میگیریم. ما اگر روی اصول خودمان بایستیم و به مردم توضیح بدهیم مردم که در این خیابانها هستند باید بدانند که رسالتی که در خیابان بودن شان برای آنها ایجاد کرده است و امکانی که برای کشور ایجاد کرده است، دشمن را به لرزه انداخته است، آنها هیچ تصویری از این ماجرا نداشتند. ما روی اصول خودمان بایستیم، ما متعرض کسی نیستیم، اما دشمن که متعرض ما بوده است باید پاسخگو باشد پاسخگویی به این نیست که آن چیزی که در جنگ به دست نیاورده است، در مذاکرات به دست بیاورد، اصلاً این نیست. نکته اینکه ما با قاعده گزاری خودمان بتوانیم، خدا این قابلیت را به ما داده است که بیشترین ساحل را در خلیج فارس داشته باشیم و دریای عمان حضور جدی داشته باشیم، ما بتوانیم از این قابلیتهای خودمان استفاده کنیم، بگوییم موضوع تحریم موضوع ما است.
ما که ۴۷ سال است که تحریم هستیم و بعد از فتنه ۸۸ هم این تحریم تشدید شد، با مصوبهای که شورای امنیت داشت. ما تحمل کردیم، اما دیگر تحمل نمیکنیم، هر کسی خواست سود منطقه را ببرد باید احترام متقابل بگذارد. میگویند حس میزنند که ما هستهای داریم، شما که دارید چه کسی به شما اجازه داده است که هستهای داشته باشید. خیلی عجیب است ما در پاکستان مذاکره کردیم، اینها اصرار دارند که راجع به هستهای صحبت کنیم با امریکایی که خودش جانی است، در هیروشیما و ناکازاکی چند صد هزار نفر را کشته و معلول در دست ژاپنیها گذاشته است و جانی است. پاکستان که خودش عضوام پی تی نیست و هستهای دارد، ما رفتهایم آنجا راجع به هستهای صحبت کنیم، شما میتوانید این معادله هضم و حل کنید، این خنده دار نیست. مذاکرهای که دو نوبت مذاکره کردهایم در وسط مذاکره به ما حمله کرده است، ما جز به اراده الهی و جز به توان مردم خودمان و جز به دست سنگین نیروهای نظامی خودمان، به هر جایی بخواهیم تکیه کنیم اشتباه کردهایم.
سؤال: پس شما اصلاً قائل به هیچ توافقی با امریکاییها نیستید؟
زاکانی: من قائل به این هستم که قاعده گذاری کنیم، یک زیردستی داشته باشیم، الزاماتی داشته باشیم، در این زیردستی بگویید جهان آینده چه میشود، نقش ایران چه است، کسی نمیتواند از کنار ایران ساده بگذرد. اینقدر ایران را کوچک نبینیم، آن کسی که میتواند از دل امریکا یارگیری کند ما هستیم، نه چین میتواند یارگیری کند و نه روسیه. آن کسی که میتواند در دانشگاههای امریکا ایدهای ببرد که از آن ایده برخلاف خواست کارگزاران امریکایی، استاد و دانشجو فریاد بزند راجع به فلسطین و جنایتهایی که اینها انجام دادهاند، آن منطق دقیق انقلاب اسلامی است، ما خودمان را فراموش کردهایم.
سؤال: اگر بخواهید این الزامات را یک به یک بشمارید مشخصاً چه هستند؟
زاکانی: اولاً امریکا باید متوجه شود که اگر شروع کرد، دیگر نمیتواند پایان را تعیین کند، متأسفانه در این دو نوبت چراغ سبز نشان داد، باید بداند این ادامه دارد و هزینهها برای او باید سنگین شود. نکته بعدی در این نکته اول بیانیهای که سپاه امروز داد بیانیه فوق العاده خوبی بود که اگر جنگ به تعبیر رهبرمان شهیدمان فرامنطقهای شد، ما امروز اگر شما به ما ضربه بزنید قابلیت هایمان را به کار میگیریم، در سراسر جهان به شما ضربه میزنیم، این تعبیری است که امام شهید سال ۸۳ در همدان کرد یا سال ۸۷ روی ناو تعبیر کردند، آن را برای شما عملیاتی میکنیم، دست ما که بسته نیست؛ لذا شما از آن طرف دنیا آمدهاید و جنایت میکنید، ناوچه ما را که برای مانور رفته است، بدون اینکه در حوزه تخاصم شما باشد را میزنید، دست ما هم باز است که شرایطی برای شما ایجاد کنیم که شما ادب شوید، بفهمید که نمیتوانید در هان قلدری کنید؛ لذا نکته اول اینکه ما یک قواعدی برای خودمان بچینیم و به آن پایبند باشیم. یعنی اینکه شروع کنید دیگر پایانی نیست، مثل دو دفعه قبل نیست، ویتکاف شب زنگ بزند و پذیرش شود و این حرف ها، نکته دوم اینکه ما از امکانات خودمان بهترین فرصت را برای خودمان داشته باشیم. یعنی اینکه از تنگه هرمز بتوانیم فرصت استفاده داشته باشیم، خودمان را باور کنیم، کشتیهایی که میخواهند عبور کنند با سیاستهای ما عبور کنند، کشوری که ما را تحریم کرد، نمیتواند از تنگه عبور کند تا زمانی که آن تحریم را بردارد و این تحریم هم به لفظ نمیشود و باید در کنگره اش آن را تصویب کند. اینها کلاه بردار هستند، سر میز مذاکره کلاه میگذارند، همان کاری که دهه ۶۰ در الجزایر کردند و گفتند ما با شما کاری نداریم، اما بخش خصوصی شان برعلیه ما شکایت کرد، دهها میلیارد امکان ما را به غارت برد، تجربه گذشته ما است.
سؤال: یعنی این جزء شروط ایران باشد، رفع تحریمها منوط به مصوبه کنگره امریکا باشد؟
زاکانی: بله، اگر آن نباشد اصلاً تحریمی برداشته نمیشود. آن کسی که میگوید با یک امضاء حل میشود، مثل همان کسی است که در برجام میگفتند یک شبه برجام برداشته میشود و برداشته نشد، بنا نیست که ما یکبار اشتباه کردیم صد بار اشتباه کنیم. پس نکته اول اینکه ما یک قواعد جدیدی بگذاریم و بگوییم ما با این قواعد هستیم، قواعد هم قواعدی است که ملت با همه وجود قبول دارد و سیاست کشور است، نیروهای نظامی و دولت و همه است. نکته دوم اینکه از امکانات و تنگه خوب استفاده کنیم، اگر اینها متعرض ما شدند، باب المندب بخش دوم است، ۲۰ درصد از نقل و انتقال تجارت جهانی از آنجا انجام میشود، ۲۱ درصد انرژی از تنگه هرمز دارد انجام میشود. باب المندب جایی است که نیروهای مقاومت مثل یک عقابی بالای سر آن ایستادهاند. این ظرفیتها ظرفیتهایی است که باید بدانند که اگر این هزینه بخواهند تحمیل کند نه پایانی دارد ثانیاً تنگه و باب المندب را از دست خواهند داد.
سؤال: یک عده به کابلهای اینترنت هم اشاره میکنند؟
زاکانی: کابلهای اینترنت یک چیز اضافی است که خیلی هم خوب است، آینده دنیا روی دیتا است و این دیتا از اینجا رد میشود، چرا حق کشور ایران و کشورهای منطقه را ندهند. نکته بعدی اینکه ما بتوانیم از امکانات مان خوب استفاده کنیم، همزمان بتوانیم کشور را تاب آور کنیم، یعنی اقتضائات اتصالی با کشورهای همسایه و حتی کشورهای دور را بر روی ریل فارغ از دریا برای خودمان فراهم کنیم که هست. کنار این مسیری را باز کنیم که همین مسیر عبور از این محاصره کذایی است که هزینه برای تعرض به کشتیهای خودمان ایجاد کنیم، هم در کشتی مقابله کنیم، هم هزینه ایجاد کنیم برای کسی که میخواهد متعرض ما شود. ما که نباید بگوییم تنگه در مقابل محاصره، محاصره چه است، یک امر کذایی است و دروغی است که دارند به ما تحمیل میکنند، ما باید خودباور باشیم و حرکت کنیم. خیلی صریح مثل اینکه هواپیماهای ما را میدزدیدند چشم باز میکردیم میدیدیم فردا هواپیمای ما فرانسه است، حتی اسرائیل، بردند، کشورهای همسایه ما بردند. وقتی که قاعده جدیدی داشته باشیم و بگذاریم و بگوییم همان فرمایشی که امام فرمودند، غرامت ما را بدهید، ندهید برای شما هزینه تحمیل میکنیم، به اندازه غرامت، آن زمان ببینید میتوانند تحمل کنند. به نظر من مشکل این است که ما خودمان و ملت مان را دستکم گرفتهایم. اخیراً از مسئولین کشور به روسیه رفته بودند، روسها گفته بودند که در روسیه گفتند ما مردم شما و نیروهای نظامی شما را دستکم گرفتیم.
ما ماندگاری و استواری مسئولین شما را دستکم گرفتیم، گفته بودند که ما سه تا اشتباه داشتیم، عرضم این است که شما باید یک قواعد جدیدی را برای جغرافیای منطقه و آینده جهان داشته باشید، آینده جهان را با قدرتهای بزرگ بگویید که در این آینده جهان ایران خودش به تعبیر خود همان عنصر آمریکایی که گفت؛ جنگ یک ابرقدرت چهارمی در جهان را به بروز و ظهور رساند، خیلیها در جهان مثل ما فکر میکنند و جرأت ندارند بگویند، ایران اگر راه بیفتد و یک بلوک جدید درست کند عملا لازم نیست که مثل بلوک شرق و غرب سابق باشد خود کشورها جرأت پیدا کنند بگویند نه بگویند، یعنی اسپانیا چطور دارد نه میگوید، دیدار آقای شی با مسئول اسپانیایی، آقای شی گفت که رئیس جمهور چین گفت ما در طرف درست تاریخ ایستادیم یا خودش در پیامی که قبلا بود دو بار تا حالا گفته که طرف درست تاریخ ایستادیم، این ادبیات را کی خلق کرد؟ نامهای که امام شهید به جوانان اروپایی نوشت که در طرف درست تاریخ بایستید، الان این عددها دارد حاکم در جهان میشود ما باز میخواهیم بیاییم در مدلهای جنگ ادبیات حاکم در جهان میشود ما باز میخواهیم بیاییم در بعد جنگ جهانی دوم برویم مذاکره مان را انجام بدهیم باز برویم دنبال کنیم اگر در میز مذاکره جایی لازم به مذاکره بود لازم به مذاکره بود تدبیر شد که مذاکرهای صورت بگیرد آن مذاکره باید قاعدهمند باشد، قواعد ایران بر او حاکم باشد، چون ما شکست نخوردیم که بخواهیم با قاعده آمریکا پیش برویم.
سوال: حالا این همراهی با مذاکره را از سمت دشمن یک جوری القاء میکنند به این تعبیری که ایران که میگوید من از مذاکره فرار نمیکنم قائل به مذاکره هستم میگویند که این در واقع باطنی است که ایران نمیخواهد وارد جنگ شود نسبت به جنگ یک هراسی دارد؟
زاکانی: ما از جنگ به کل استقبال نمیکنیم، به هیچ وجه استقبال نمیکنیم جنگ چیز خوبی نیست، اما این نیست که در واقع مثل شاه سلطان حسین بنشینیم و بیایند بگیرند و بعد هم ما کوک باشیم که جنگ نکردیم، نه ما یک گرده از این خاک را به آمریکاییها نمیدهیم و آمریکاییها هم جرأت ندارند بیایند متعرض شوند میخورند، چون یک ارادهای پشت سر این ملت است و آن اراده اراده الهی است، اگر ما درست حرکت کنیم طبس مگر ما چه کار کردیم خواب بودیم خدا جبران کرد، اما جهت ملت درست بود، جهت مسئولین درست بود، کجا در این جنگ در اصفهان در واقع خدا انتقامش را گرفت و طبس دوم را خلق کرد، اصلا مقیاسی که اوعمل کرد با مقیاسی که ما عمل کردیم اگر کسی واقعیات را بداند با هم برابر نیست، اما خدا تو دهنی زد بهشون تمام معادلاتشان را بهم زد، این نیست که اراده الهی به این باشد که در واقع او پیروز شود نه خداوند بزرگ یک عنایتی کرد در این چهل و هفت سال ملتی که نصرت الهی را مردم دارند میکنند دین خدا را یاری میکنند خدا هم آنها را یاری میکند و نصرتش را، میخواهم بگویم با منطق الهی باید به صحنه نگاه کرد برای او قواعد چید با یک قاعده گذاریهایی که دارد میشود که شما نمیتوانید دست برتر پیدا کنید، شما با همین قاعدههای منطقی میتوانید با کشورهای منطقه صحبت کنید و کشورهای منطقه باید بدانند که پایگاههای آمریکایی در کشورشان نه تنها امنیت نمیآورد سم مهلک است، دنبال هم نکنند از این کشور به آن کشور بیاورند در کشور خودشان و بخواهند جنگنده بهشون بدهند یا کاری کنند گنده شون و بزرگشان آمد سراغ ایران تو دهنی خورد شاخ شکسته الان دارد ادعاهای آنچنانی میکند ترامپ، لذا بنده عرضم این است که ما اگر مقاومت را در منطقه یکپارچه ببینیم یکپارچه ببینیم قواعد خودمان را داشته باشیم، تاب آوری خودمان را از جهت انتقال امکان به خودمان به عنوان نکته چهارم فرآوری کنیم و بالا بیاوریم و از طرفی هم نظارت بر کشور را تلاطمات سودجوییهای داخل را داشته باشیم این کشور کشوری کشوری نیست که آسیب بخورد، این ملت ملتی نیستند که پا به عقب بکشند و بحمدالله رهبری هوشمند ما و با تدبیر ما در میدان امروز حی و حاضر هست و چهل و هفت سال تجربه سکان داری در این کشور از امام کبیر و امام شهید امروز محل اتکاء است این ملت هشیار با بصیر در میدان، عرضم این بود که ما نباید در قاعده آمریکاییها بازی کنیم ما باید قواعد را خودمان بچینیم و خودمان هم آنقدر قابلیت داریم که قواعدی بچینیم که جامعه جهانی منطق درستش را بپسندد بله بگوید.
سوال: و به قول یک تعبیری میگفت که الان در یک نقطه بزنگاهی قرار گرفتیم که اگر از این شرایط و فرصت به نحو درست استفاده کنیم الگوی دنیا میشویم و اگر خدای ناکرده نتوانیم آنطور که باید که ظرفیتش وجود دارد استفاده کنیم عبرت دنیا میشویم؟
زاکانی: ما چرا به گذشته خودمان فکر نمیکنیم که این کشور کشور مقتدری بوده، اما هر کس آمد در هر جنگی یک تکه اش را برداشتهاند بردهاند، ما در کتابهای تاریخ که میخوانیم لعن و نفرین میفرستیم به مسئولینی که در واقع به قراردادهای ننگین در شمال ما در جنوب شرق ما در جاهای مختلف در خلیج ما تن دادند آدمهای مختلف، امروز دیگر آن روز نیست، چون امروز این ملت هوشیار هستند و در صحنه هستند رهبری آگاه در این کشور از مسئولین با عزم هستند قدرت نظامی ما هم نشان داد که این قدرت امکانی است که تو دهنی میزد میزند، ارادهی الهی بر این است که ما آمریکا را شکست دادیم و بیشتر شکست بدهیم ما قاعده را نبریم به اینکه آمریکا در جنگ به دست نیاورده بخواهد در پای میز مذاکره به دست بیاورد و آنجا هم بتوانیم پیش دستی و دنبال کنیم و اصلا قواعد جدیدی قواعد جدیدی برای مذاکره بگذاریم نه با آمریکا با سایر کشورها و بتواند آمریکا را ما منزوی کنیم.
