درحالی که مذاکرات بهسمت توافق اولیه پیش میرود، منابع آگاه از احتمال بازگشت آمریکا به رویۀ قبلی و تخطی از یکی از بندهای مورد توافق اولیه خبر میدهند. این چندمینبار است که واشنگتن برخلاف توافق اولیه عمل میکند.
روز گذشته، سخنگوی تیم مذاکرهکنندۀ ایران با اشاره به وضعیت مبهم مذاکرات گفته بود: «توافق با آمریکا هم خیلی دور است، هم خیلی نزدیک.» او تأکید کرده جمهوری اسلامی برای همۀ گزینهها از جمله ادامۀ مذاکرات، توقف یا ادامۀ جنگ آمادگی کامل دارد.
اعضای تیم مذاکرهکننده ایران با صراحت اعلام کردهاند: «هیچ اعتمادی به آمریکا نداریم و این بیاعتمادی در بدترین شرایطِ ممکن است.»
این اظهارات نشان میدهد که تهران تدابیر دیپلماتیک خود را با چشمانی باز و رویکردی واقعبینانه نسبت به رفتارهای گذشته و احتمالی واشنگتن تنظیم کرده و بر سر مواضع اصولی خود ایستاده است.
موضوع اختلافی در توافق احتمالی ایران و آمریکا چیست؟
آنچه تصویر نهایی هر توافق احتمالی بین ایران و آمریکا را ترسیم میکند، محاسبهٔ دقیق عایدی اقتصادی برای مردم ایران است.
جمهوری اسلامی تنها در شرایطی حاضر به مذاکره با واشنگتن میشود که منافع ملموس اقتصادی برای کشور به همراه داشته باشد.
یکی از محوریترین این منافع، آزادسازی داراییهای بلوکهشدهٔ ایران است. تازهترین پیگیریها نشان میدهد آمریکا دوباره در این زمینه دبه کرده و تلاش دارد این منابع را نسیه و حواله به آینده کند، اما مسئولین ایرانی میگویند از این خط قرمز کوتاه نمیآیند.
نکتهٔ کلیدی دیگر، اسقاط تحریمهای نفت، پتروشیمی و مشتقات آن است. برآوردها نشان میدهد صرفِ فروش نفت خام (بدون احتساب پتروشیمی و سایر فرآوردهها) طی ۶۰ روز، تقریباً ۱۰ میلیارد دلار عایدی برای دولت ایران خواهد داشت.
بااینحال، ماهیت غیرقابل اعتماد آمریکا و بدعهدیهای مکرر آن باعث شده است که ایران مطلقاً به این کشور اعتماد نداشته باشد.
مسئولان تیم مذاکرهکننده و فرماندهان نظامی میگویند همهٔ گزینهها همچنان روی میز است و جمهوری اسلامی همزمان با پیگیری هرگونه انتفاع اقتصادی برای کشور، چشمانداز روشنی از عدم اتکا به وعدههای توخالی واشنگتن دارد.
