رسانه‌ها؛ سپری در برابر دود فریب

ایرنا شنبه 09 خرداد 1405 - 09:39
زاهدان - ایرنا - همزمان با پنجمین روز از هفته ملی بدون دخانیات، نقش رسانه‌ها در افشای لایه‌های پنهان بازاریابی شرکت‌های دخانی برجسته شده است؛ ترفندهایی که با هدف قرار دادن ناخودآگاه جامعه، تلاش می‌کنند مصرف مواد آسیب‌زا را در پوشش‌های فریبنده عادی‌سازی کنند.

به گزارش ایرنا، امروز تقویم سلامت بر موضوعی تمرکز دارد که فراتر از یک هشدار بهداشتی ساده است. تعهد رسانه برای افشای شگردهای صنایع دخانی، در واقع تلاشی برای مقابله با یک جریان اقتصادی بزرگ است که بقای خود را در گرو وابسته کردن نسل‌های جدید می‌بیند. در دنیای امروز که تبلیغات مستقیم سیگار با محدودیت‌های قانونی روبرو شده، این صنعت به سمت شیوه‌های نفوذ نرم تغییر جهت داده است.

یکی از اصلی‌ترین میدان‌های این نبرد، فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی است. صنایع دخانی با صرف هزینه‌های سنگین، محصولات خود را در دست شخصیت‌های محبوب نمایش خانگی یا چهره‌های تاثیرگذار قرار می‌دهند تا مصرف دخانیات را با مفاهیمی مثل جذابیت، استقلال یا آرامش گره بزنند. وظیفه خبرنگاران در این میان، شکستن این تصویر فانتزی و نشان دادن واقعیت تلخیست که پشت دودهای معطر و بسته‌بندی‌های رنگارنگ پنهان شده است.

در واقع هدف‌گذاری اصلی این شرکت‌ها بر روی نوجوانان متمرکز شده است. ارائه سیگارهای الکترونیکی با طعم‌های میوه‌ای و طراحی‌های مشابه لوازم تحریر یا ابزارهای روزمره، بخشی از یک نقشه حساب شده برای پایین آوردن سن مصرف است. رسانه‌ها باید با اطلاع‌رسانی به خانواده‌ها، این آگاهی را ایجاد کنند که این محصولات نه یک سرگرمی بی‌خطر، بلکه دروازه‌ای برای ورود به وابستگی‌های شدیدتر هستند.

علاوه‌بر این، صنایع دخانی بیشتر با استفاده از واژه‌های گمراه کننده مثل محصولات کم‌ضرر یا بدون دود، سعی در فریب افکار عمومی و حتی سیاست‌گذاران دارند. نقش دیده‌بانی رسانه اقتضا می‌کند که با استناد به یافته‌های علمی، این ادعاهای نادرست را به چالش بکشد و اجازه ندهد سود اقتصادی شرکت‌ها بر اولویت‌های سلامت جامعه پیشی بگیرد که مطالبه‌گری برای اجرای کامل قوانین بازدارنده، بخشی از این مسئولیت حرفه‌ای است.

هفته ملی بدون دخانیات یادآور این است که قلم رسانه می‌تواند سدی محکم در برابر پیشروی دود در بدنه جامعه باشد

در لایه‌ای عمیق‌تر، باید به پیوند میان شرایط اقتصادی و مصرف دخانیات پرداخت که توسط این صنایع نادیده گرفته می‌شود، شرکت‌های تولیدی با تمرکز بر مناطق مختلف و عرضه محصولات متنوع، بار مالی و بهداشتی سنگینی را به لایه‌های مختلف جامعه تحمیل می‌کنند؛ خبرنگاران با روایت‌گری از آسیب‌های اقتصادی دخانیات در خانواده‌ها، می‌توانند چهره واقعی این چرخه اقتصادی آسیب‌زا را برای عموم مردم و مسئولان شفاف کنند.

مشارکت فعال اصحاب رسانه در این مسیر، به معنای تولید محتوایی است که فراتر از شعارهای همیشگی برود ما نیازمند روایتی هستیم که در آن مصرف‌کننده به عنوان یک قربانی سیستم بازاریابی دیده و راهکارهای خروج از این چرخه با زبانی همدلانه و علمی ارائه شود. هفته ملی بدون دخانیات یادآور این است که قلم رسانه می‌تواند سدی محکم در برابر پیشروی دود در بدنه جامعه باشد.

همسویی رسانه‌ها با تشکل‌های مردمی و بخش‌های دانشگاهی می‌تواند قدرت اثرگذاری این پیام‌ها را چند برابر کند وقتی یک گزارش خبری به پشتوانه پژوهش‌های علمی و آمارهای دقیق میدانی منتشر می‌شود، راه را بر هرگونه توجیه یا فرار از مسئولیت توسط متولیان امر می‌بندد. اینجاست که قلم خبرنگاران به عنوان بازوی اجرایی قوانین سلامت عمل می‌کند.

این روز نمادی از یک تعهد همیشگی است آگاهی‌رسانی درباره دخانیات نباید به یک هفته خاص در سال محدود شود؛ پایش مستمر بازار، رصد شیوه‌های نوین توزیع و افشاگری به موقع درباره تبلیغات پنهان، جریانی پویاست که تعهد اصحاب رسانه را در تمام روزهای سال می‌طلبد تا جامعه‌ای سالم‌تر و آگاه‌تر شکل بگیرد.

منبع خبر "ایرنا" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.