به گزارش ایرنا؛ فصل زادآوری وحوش، طبیعت چهرهای دیگرگون به خود میگیرد؛ گویی زمین با احتیاطی لطیف، جان تازهای را در آغوش میکشد، همچون منطقه حفاظت شده «لشگردَر» ملایر که به حریم امن وحوش بدل شده است.
هر نفس، هر قدم و حتی حضورِ بیموقع انسان، میتواند طومار حیاتی نوپا را در هم پیچد، به همین دلیل ورود هرگونه افراد از جمله طبیعتگردان، در این فصل حساس به این مناطق اکیداً ممنوع است.
این ممنوعیت نه از سر سختگیری که از سرِ مهر و مسوولیت در برابر موجوداتی است که صدای پای ما را تاب نمیآورند و به طور قطع آرامش این روزهای طبیعت، امانتی است در دستان ما و باید با دوری کردن از مناطق حفاظت شده به ویژه در فصل زادآوری، نزدیکترین یاور حیات وحش باشیم.
وجود ۱۸ گونه پستاندار در منطقه لشگردر
در دامنههای سرسبز و دشتهای پر رمز و راز لشگردر ملایر، جهانی از شگفتی نهفته است؛ جایی که طبیعت با سخاوتی تمام گنجینهای از زندگی را به نمایش میگذارد، این منطقه حفاظتشده از سال ۱۳۶۹، پناهگاهی امن برای ۲۲۶ گونه گیاهی است که هر یک با نامهایی آشنا و غریب چون «گون»، «کلاه میرحسن»، «زالزالک» و «انجیر»، داستانی از سازگاری و زیبایی روایت میکنند.
در کنار آنها، عطر گیاهان دارویی همچون «کنگر»، «کاسنی» و «ریواس» در باد میپیچد و نوید حیات و درمان میدهد.
در میان همین بوتهها و صخرهها، ردِ پای «کل و بز» و «قوچ و میش» بر سنگها حک شده و نگاه هوشیار «گرگ» و «روباه»، شبهای منطقه را پر از رمز و هیجان کرده است، بر فراز آسمان آبی لشگردر، «عقاب طلایی» با بالهای گشوده، قلمروی خود را محافظت میکند و «کبک نوک سرخ» با فریادهای کوتاه، حضور خود را اعلام میکند، ۷۵ گونه پرنده و ۱۸ گونه پستاندار در این زیستبوم با هم زیست میکنند و هر صبح، آوازشان طبیعت را بیدار میکند.
لشگردر فقط یک منطقه حفاظتشده نیست و باید پاسدار این میراث بیهمتا باشیم؛ چرا که چنین گنجینههایی، تنها یک بار به امانت سپرده میشوند.
ممنوعیت ورود به مناطق حفاظت شده تا پایان خرداد
رئیس اداره حفاظت محیطزیست ملایر روز شنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا بر ممنوعیت حضور طبیعتگردانان و کوهنوردان در مناطق حفاظتشده و شکارممنوع این شهرستان از ۱۲ اردیبهشت تا پایان خردادماه تأکید کرد.
«مهدی رضازاده» با اشاره به فرا رسیدن فصل حساس زادآوری پستانداران، تخمگذاری و لانهسازی پرندگان و نیز فصل رویش گونههای گیاهی خاص، اظهار کرد: در این بازه زمانی، ورود هرگونه فرد یا گروهی به مناطق تحت مدیریت محیطزیست شهرستان ملایر با هدف کاهش استرس وحوش و ارتقای امنیت زیستگاهها کنترل میشود.
وی افزود: این محدودیت با هدف جلوگیری از برداشت غیراصولی گونههای گیاهی از جمله «لاله واژگون» و کاهش تنشهای محیطی برای جانوران اعمال میشود. حضور انسان در این زمان حساس، آرامش گونههای جانوری را سلب کرده و استرسی ایجاد میکند که پیامدهای نامطلوبی بر چرخه زادآوری آنها دارد.
وجود دو منطقه حفاظت شده در ملایر
رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر با بیان اینکه ممنوعیت تردد طی مکاتبات رسمی به فرمانداری، اداره ورزش و جوانان و هیاتهای کوهنوردی ابلاغ شده است، تأکید کرد: تیمهای گشت و پایش محیطبانان نیز در این ایام حضور فعالتری در مناطق خواهند داشت.
رضازاده در خصوص چرای دام نیز هشدار داد: ورود عشایر غیرمجاز و چرای غیرمجاز دام در این مناطق با جدیت توسط اداره محیطزیست و اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان پیگیری و با آن برخورد میشود.
وی خاطرنشان کرد: پس از پایان این دوره، طبیعتگردانان و کوهنوردان میتوانند با ارائه درخواست کتبی به اداره محیطزیست و اخذ مجوز و هماهنگی با پاسگاههای محیطبانی، فعالیتهای خود را در چارچوب ضوابط قانونی از سر بگیرند.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر همچنین به معرفی مناطق مهم این شهرستان پرداخت و گفت: منطقه حفاظتشده «لشگردر» با وسعت ۱۶ هزار هکتار از سال ۱۳۶۹ تحت حفاظت قرار دارد و زیستگاه شاخصی برای گونههایی همچون قوچ و میش ارمنی است.
رضازاده ادامه داد: این منطقه با داشتن ۱۸ گونه پستاندار (مانند گرگ، کفتار، تشی) و ۷۵ گونه پرنده (مانند عقاب طلایی و کبک)، یکی از اکوسیستمهای غنی منطقه محسوب میشود.
وی به منطقه حفاظتشده «گلپرآباد» نیز اشاره کرد و افزود: این منطقه با وسعت هشت هزار و ۵۰۰ هکتار از سال ۱۳۸۶ حفاظت شده و از نظر ساختار زیستی شباهت بسیاری به لشگردر دارد.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر گفت: پوشش گیاهی این مناطق شامل گیاهان دارویی و مرتعی ارزشمندی همچون بادام کوهی، زالزالک، آویشن، بومادران و شکرتیغال است و حفاظت از این مناطق توسط سه پاسگاه محیطبانی انجام میشود.
رضازاده به مناطق شکارممنوع «زند»، «علوی» و «تالاب آقگل» اشاره کرد و یادآور شد: این مناطق به مدت سه تا پنج سال تحت نظارت دقیق سازمان محیطزیست قرار دارند و با انجام سرشماریهای بهاره و زمستانه و رصد پوشش گیاهی، وضعیت زیستگاهی آنها برای ارتقای سطح حفاظتی و تبدیل به «منطقه حفاظتشده» ارزیابی میشود.
وی بیان کرد: تمامی آمارها و نتایج پایشها در کمیتههای تخصصی تحلیل شده تا مدیریت علمی بر زیستگاههای شهرستان ملایر اعمال شود.
اجرای طرحهای جامع حفاظتی در مناطق حفاظتشده ملایر
رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر همچنین از اجرای طرحهای جامع حفاظتی در مناطق تحت مدیریت این شهرستان خبر داد و تأکید کرد: برداشت کنگر و گیاهان دارویی در این مناطق اکیداً ممنوع است.
رضازاده با اشاره به گونههای گیاهی ارزشمند در مناطق حفاظتشده ملایر، اظهار کرد: لالههای واژگون از جمله گونههایی هستند که به صورت پراکنده در این مناطق میرویند و این منطقه به دلیل داشتن این اثر طبیعی ملی، تحت حفاظت ویژه قرار دارد و از پیازچهها و گلهای آن محافظت به عمل میآید.
وی با تأکید بر عزم جدی این اداره برای مقابله با هرگونه تخریب و تعرض به این مناطق، گفت: تغییر کاربری اراضی و ساختوسازهای غیرمجاز از جمله احداث استخر و ویلا در مناطق حفاظتشده سلطانآباد، گلپرآباد و لشگردر به هیچ عنوان قابل قبول نیست.
رئیس اداره حفاظت محیط زیست ملایر ادامه داد: پیگیری قضایی این موارد از طریق ارگانهای متولی از جمله جهاد کشاورزی، اداره حفاظت محیط زیست و اداره منابع طبیعی و آبخیزداری در حال انجام است.
رضازاده با اشاره به چالشهای فرآیند پیگیری پروندههای تغییر کاربری و تصرف اراضی، خاطرنشان کرد: پیگیری قضایی برای اراضی تصرفشده و تغییر کاربرییافته، امری زمانبر است و گاهی این روند آنقدر طولانی میشود که ساختوسازها به طور کامل انجام شده و تخریب و بازگرداندن اراضی به حالت اولیه را دشوارتر میکند.
رهاورد:
منطقه حفاظتشده لشگردر، بهعنوان یکی از ارزشمندترین ذخیرهگاههای بومشناختی کشور، با تکیه بر قابلیتهای مطالعاتی برجسته خود در زمینههای بومشناسی کوهستان، تنوع زیستی و حفاظت از گونههای در معرض تهدید، نقشی بیبدیل در پایداری اکوسیستمهای سردسیری و نیمهخشک ایفا میکند، ساختار صخرهای و توپوگرافی پیچیده این منطقه، بستری ایدهآل برای مطالعه تعاملات اکولوژیک در زیستبومهای مرتفع فراهم ساخته است.
در همین راستا تهدیدات ناشی از تغییر کاربری یا کاهش سطح حفاظت و ورود بی قید و شرط افراد به این منطقه، تهدیدی برای این میراث طبیعی کشور خواهد بود. حفظ منطقه حفاظت شده لشگردر نیازمند یک برنامه جامع مدیریتی مبتنی بر مشارکت جوامع محلی، کنترل چرا و پایش مستمر جمعیت گونههای شاخص (بهویژه کل و بز و عقاب طلایی) است.
هرگونه تغییر در کاربری یا کاهش سطح حفاظتی آن، میتواند به نابودی شبکه غذایی و نابودی این گنجینه بیهمتای طبیعی منجر شود.
