بر اساس قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیرمنقول، مدعیانی که ادعای خود را مبتنی بر اسناد عادی در سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی ثبت کرده و اقدامات قانونی لازم را در مهلت مقرر انجام داده باشند، از امکان انجام برخی معاملات ملکی پیش از اخذ سند رسمی مالکیت برخوردار خواهند بود.
مطابق ماده (۲) آییننامه تبصره (۱۰) ماده (۱۰) این قانون، این افراد میتوانند از زمان راهاندازی سامانه و به مدت هشت سال، اعمال حقوقی از جمله خرید، فروش، صلح، هبه و سایر نقلوانتقالات را صرفاً از طریق همان سامانه انجام دهند.
در همین راستا، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور مکلف است زیرساختها و دسترسیهای لازم برای انجام این معاملات را به صورت مستقیم و همچنین از طریق سکوهای بخش خصوصی موضوع ماده ۲۶ آییننامه اجرایی ماده ۳ قانون فراهم کند.
بر این اساس، افرادی که ادعای خود را در موعد قانونی در سامانه ثبت کرده و تشریفات مقرر را طی کرده باشند، میتوانند بدون اخذ سند رسمی مالکیت و صرفاً در بستر سامانه یادشده نسبت به معامله ملک اقدام کنند. در غیر این صورت، هرگونه نقلوانتقال مبتنی بر اسناد عادی پیش از دریافت سند رسمی، فاقد اعتبار قانونی خواهد بود.
