همزمان با گرم شدن هوا، علوفهها و درختان خشک میشوند که احتمال آتشسوزیهای بسیار بزرگ در مراتع و جنگلها به طور قابلتوجهی افزایش مییابد؛ بهگونهای که ممکن است با کوچکترین جرقه، آتش با سرعت زیادی در سطح وسیعی از عرصههای منابع طبیعی گسترش پیدا کند و منجر به خسارتهای جانی، مالی و ازدسترفتن پوشش گیاهی شود.
بنابراین لازم است گردشگران تا جای ممکن از آتش روشن کردن در طبیعت بپرهیزند و یا در جاهایی که پوشش گیاهی وجود ندارد، آتش روشن کنند.
فارس؛ چهارفصل و غنی، اما در معرض تهدید
استان فارس به دلیل برخورداری از اقلیم چهارفصل و شرایط آب و هوایی ویژه، گونههای مختلف گیاهی را در خود جای داده و به عنوان یکی از غنیترین عرصههای زیستمحیطی کشور به شمار میرود.
در این راستا، حفظ و نگهداری از این عرصههای طبیعی یکی از مهمترین دغدغههای مردم بهویژه فعالان زیستمحیطی و حامیان طبیعت در این استان محسوب میشود که ضروری است تدابیر و تمهیدات لازم به منظور حراست از این ذخائر و منابع ارزشمند بیش از گذشته پیشبینی شود.
بر اساس بررسیهای منابع طبیعی، حدود ۷۰ درصد استان فارس را مرتع تشکیل میدهد و شهرستانهای فیروزآباد، فراشبند، قیروکارزین، جهرم، اقلید، ارسنجان، کازرون و شیراز جزو شهرهای بحرانی فارس هستند که احتمال آتشسوزی در آنها بسیار زیاد است.
زاگرس رگ حیات آب کشور؛ هر درخت، یک سد طبیعی
هماکنون و بر اساس بررسیها و گزارشهای ملی، بخش عمدهای از آتشسوزیها در جنگلهای زاگرس رخ میدهد؛ این در حالی است که جنگلهای زاگرس با گستردگی در ۱۱ استان کشور و با ۶ میلیون هکتار مساحت، ۴۰ درصد جنگلهای ایران را تشکیل میدهند.
حوزه زاگرس تامینکننده بیش از ۳۰ درصد آب شرب کشور است و اگر این عرصه طبیعی از بین برود، با مشکلات بسیاری در تامین آب مواجه خواهیم شد.
همچنین در روزهای گذشته، بروز آتشسوزی در برخی مناطق، مراتع و جنگلهای استان فارس، زنگ خطر جدی در این راستا به صدا درآورده است.
بر اساس گزارش منابع طبیعی و سازمان جهاد کشاورزی استان فارس، آتشسوزیهای گستردهای در اراضی کشاورزی روستای محمودآباد و همچنین منطقه کوه دراک شیراز ظرف دو روز گذشته به وقوع پیوست که خسارات قابلتوجهی به بار آورد.
هجوم شعلهها به مزارع محمودآباد؛ همکاری مردم، سد آتش
بر اساس اعلام منابع محلی و گزارش نیروهای امدادی، آتشسوزی محمودآباد بخش کوهنجان شهرستان سروستان حدود ۱۰ هکتار از مزارع جو دیم را دربر گرفت و بر اثر سرایت سریع حریق، ۲ هکتار از باغها و یک هکتار از مزارع صیفیجات این منطقه نیز دچار آسیب شد.
همچنین بخشی از لولههای انتقال آب منطقه خسارت دید. کارشناسان علت اصلی گسترش سریع آتش را خشک بودن پوشش گیاهی و وزش باد گزارش کردهاند.
این حادثه بهسرعت در سطح ۱۰ هکتار از مزارع جو دیم گسترش یافت. خشک بودن پوشش گیاهی موجب سرایت سریع آتش به بخشهای مجاور شد؛ بهطوریکه علاوه بر مزارع جو، ۲ هکتار از باغهای پسته و یک هکتار از مزارع صیفیجات و لوله انتقال آب نیز در این آتشسوزی دچار خسارت شدند.
روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی اعلام کرد که پس از اعلام وضعیت اضطراری، تیمهای آتشنشانی ایستگاه مهارلو و سروستان و همچنین آتشنشانی چهارراه زمزم شیراز به محل اعزام شدند. با همکاری نیروهای امدادی، کشاورزان و ساکنان محلی، عملیات اطفای آتش در مدت کوتاهی آغاز شد و از سرایت آن به سایر اراضی و مناطق مسکونی جلوگیری به عمل آمد.
به گفته سعید رستگار، رئیس کمیته مدیریت بحران سازمان نظام مهندسی ساختمان فارس، همکاری بهموقع مردم و نیروهای امدادی نقش موثری در کنترل آتش داشت.
آتشسوزیهای عمدی؛ تهدیدی پنهان در پس شعلهها
اگرچه در برخی موارد آتشسوزی ناشی از گرمای هوا و شعلهور شدن خار و خاشاک است، اما بسیاری از آتشسوزیها نیز عمدی است و ممکن است برای تصرف زمین، تغییر کاربری و یا تلافیِ رفع تصرف آنان باشد.
در این زمینه، ضرورت برخورد با افراد خاطی و مسببان این حوادث از سوی دستگاه قضایی و دستگاههای متولی و نظارتی بیش از پیش احساس میشود.
آتش زدن کاه و کلش، ممنوع!
همچنین در این ایام کشاورزان مراقب باشند و از آتش زدن بقایای مزارع و کاه و کلش به طور جد خودداری کنند؛ امروزه کشاورزان پس از برداشت محصولات بهویژه غلات، برای آماده کردن زمین به منظور کشت بعدی، اقدام به آتش زدن بقایا و کاه و کلش کشت قبلی میکنند تا زمین زودتر آماده شخم شود؛ غافل از اینکه با این کار، ضمن بروز آتشسوزیهای گسترده و پردامنه در مزارع، باعث میشوند که به مرور زمان خاک و مواد مغذی آن از بین برود.
گزارشهای اولیه حاکی از آن است که با اقدامات سریع و هماهنگی مناسب میان دستگاههای مسئول، از گسترش بیشتر حریق و افزایش خسارات جلوگیری شده است.
تحقیقات بیشتر در خصوص علت حادثه و میزان دقیق خسارتها ادامه دارد.
آمارها چه میگویند؟
طبق آمارها، ۱۳.۴ میلیون هکتار عرصه جنگلی و ۸۰ میلیون هکتار عرصه مرتعی در کشور وجود دارد که ۲.۲ میلیون هکتار از کل جنگلهای کشور در فارس واقع شده است؛ یعنی برابر با حدود ۱۸ درصد از کل مساحت این استان. وقوع یک آتشسوزی گسترده در اراضی کشاورزی روستای محمودآباد، خسارات قابلتوجهی به محصولات زراعی و باغی این منطقه وارد کرد.
