کولیوند در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: وقتی درباره بوشهر سخن میگوییم، در برابر ما پنجهزار سال تاریخ و سهصد سال شکلگیری بافت تاریخی این شهر از دوره نادرشاه افشار قرار میگیرد؛ شهری که برای تحکیم حاکمیت ایرانیان بر خلیج فارس پایهگذاری شد.
وی با اشاره به تداوم حاکمیت دریایی ایران از دوره هخامنشیان افزود: با وجود این سابقه طولانی، نبود نیروی دریایی قدرتمند در سدههای پس از صفویه، آسیبهایی وارد کرد. اما در دوره نادرشاه، بوشهر با هدف ایجاد بندری پایدار و تقویت حضور ایران در تجارت خلیج فارس شکل گرفت.
این استاد معماری تاکید کرد: در معماری بوشهر، اغلب مبهوت زیبایی پنجرهها، درها و ظرافتها میشویم؛ در حالی که مهمترین نکته، مردمانی هستند که این معماری را ساختهاند. مردمی که باید در اقلیم طاقتفرسای جنوب دوام میآوردند و همزمان توان دفاع در برابر مهاجمان را حفظ میکردند.
وی با اشاره به نقش بافت سنتی در مقاومت مردم جنوب توضیح داد: معماری بوشهر، معماریِ پایداری است. همین کوچههای تنگ و بلند، همین جایگیری خاص شهر، خود یک پدافند طبیعی بوده است. کشتیهای مهاجم نمیتوانستند به ساحل نزدیک شوند و نیروی دشمن ناچار بود تکبهتک وارد کوچهها شود؛ جایی که توان مقاومت مردم چند برابر میشد.
کولیوند افزود:در بسیاری از مواقع، حتی زنان بوشهری میتوانستند با استفاده از ارتفاع پشتبامها مهاجمان را از کار بیندازند. همین ویژگیها زمینهای شد برای رشادتهای دلیران تنگستان، زائر خضرخان اهرمی، غضنفرالسلطنه برازجانی، خالو حسین دشتی و سایر مجاهدان منطقه تا در دفاع از این مرزبوم جان فشانی کنند.
این پژوهشگر معماری با تأکید بر ضرورت تداوم این نگاه در توسعه شهری گفت: معماری بوشهر تنها یک میراث فرهنگی نیست؛ یک عنصر پدافند غیرعامل است. در طراحی شهر آینده باید هم ارزشهای تاریخی حفظ شود، هم پایداری سرزمین و هم امنیت و هویت فرهنگی مردم.
وی ادامه داد: وظیفه معماران، هنرمندان و مدیران شهری این است که در شکلگیری عناصر جدید، ارزشهای گذشته دوباره حیات پیدا کند تا معماری بوشهر همانطور که در گذشته به پایداری مردم کمک کرد، در آینده نیز به دوام این سرزمین یاری برساند.
