به گزارش ایرنا، ثبت جهانی روستا فرصتی برای معرفی هویت بومی، رونق گردشگری، توسعه اقتصاد محلی و حفظ میراث فرهنگی و طبیعی است و میتواند زمینه اشتغال پایدار، افزایش سرمایهگذاری و شناساندن ظرفیتهای هنری و زیستمحیطی هر منطقه را در سطح بینالمللی فراهم کند.
«قلعهبالا» روستایی از توابع شاهرود در شرق استان سمنان گزینه نخست ایران برای ثبت جهانی در سازمان جهانی گردشگری(UN Tourism) است.
طبق گفته کارشناسان میراثفرهنگی ۹ شاخص برای ثبت جهانی روستا وجود دارد که داشتههای طبیعی و فرهنگی، حفظ و ترویج داشتهها و منابع فرهنگی، پایداری اقتصادی، پایداری اجتماعی و زیستمحیطی از جمله شاخصهاست.
توسعه گردشگری و زنجیره ارزش، حکمرانی و اولویت گردشگری زیرساخت و ارتباطات و سلامت، ایمنی و امنیت از دیگر شاخصها در کسب امتیازات برای ثبت جهانی محسوب می شود و بر همین اساس در اقدامی خلاقانه ظرفیتهای منحصربهفرد این روستا در قالب عروسک طراحی و ساخته شد تا سفیر فرهنگی و نماد معرفی این روستای نمونه گردشگری باشد.
قلعهبالا، جایی که نخ، نمد و دستان زنان روستا، یوز آسیایی و زاغبور را به سفیران فرهنگی کویر بدل کردهاند؛ عروسکهایی کوچک، حامل روایت حیات، هنر و طبیعت توران.
عروسکهای یوزپلنگ و زاغبور سفیران گردشگری قلعهبالا
رییس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شاهرود گفت: بانوان هنرمند روستای نامزد ثبت جهانی قلعهبالا با ساخت عروسکهایی الهامگرفته از گونههای شاخص حیاتوحش توران، از جمله یوزپلنگ آسیایی و زاغبور، گامی خلاقانه در پیوند صنایعدستی بومی با حفاظت از محیطزیست برداشتهاند.
خلق عروسکهایی با الهام از حیاتوحش توران
سید محمدصادق رضویان اظهار کرد: بانوان روستای هدف گردشگری قلعهبالا در کنار فعالیتهای سنتی مانند کشاورزی و صنایعدستی، با نگاهی مسوولانه به میراث طبیعی منطقه، اقدام به تولید عروسکهایی نمادین از گونههای ارزشمند حیاتوحش توران کردهاند.
وی افزود: این آثار با استفاده از تکنیکهایی مانند قلاببافی و تلفیق پارچههای نمدی ساخته شده و نمونهای از هنر ظریف و ماندگار زنان هنرمند این روستا به شمار میرود.
سفیران فرهنگی روستای جهانی قلعهبالا
رییس اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شاهرود با بیان اینکه این عروسکها فراتر از یک اسباببازی هستند، گفت: این محصولات در واقع سفیران فرهنگی قلعهبالا محسوب میشوند و بازتابی هنرمندانه از زیستبوم منطقه و تعهد مردم به حفاظت از تنوعزیستی هستند.
رضویان تصریح کرد: استقبال گردشگران از این صنایعدستی خلاقانه، ظرفیت بالای روستاهای هدف گردشگری در ایجاد پیوند میان اقتصاد محلی و حفاظت از محیطزیست را نشان میدهد.
توسعه پایدار با محوریت بانوان روستا
وی ادامه داد: این عروسکها اکنون به سوغاتی منحصربهفرد تبدیل شدهاند که نام و نماد گونههای کمیاب حیاتوحش توران را به نقاط مختلف کشور منتقل میکنند.
رضویان با تاکید بر نقش مردم در توسعه پایدار قلعهبالا گفت: تبدیل شدن زاغبور و یوزپلنگ آسیایی به برندهای هنری و گردشگری این روستا، نمونهای موفق از توانمندسازی بانوان و تلفیق هنر با فرهنگسازی محیطزیستی است.
حمایت از ابتکارات بومی در گردشگری طبیعتمحور
وی خاطرنشان کرد: میراثفرهنگی شاهرود با حمایت از این ابتکارات بومی، به دنبال تثبیت جایگاه قلعهبالا به عنوان یکی از پیشرانهای گردشگری طبیعتمحور و پایدار در کشور است.
به گزارش ایرنا، روستای تاریخی قلعه بالا در فاصله ۲۱ کیلومتری از شهر بیارجمند و در شرق شهرستان شاهرود در منطقهای کوهپایهای واقع شده و در ساخت خانههای آن از معماری پلکانی استفاده شده است و قرار گرفتن منطقه حفاظتشده توران در جوار روستا، حفظ خانهها و بافت تاریخی، فراوانی اقامتگاههای بومگردی، این روستا را به یک مقصد گردشگری برای گردشگران ایرانی و خارجی تبدیل کرده است.
