به گزارش ایرنا، کمتر کسی تصور میکند در جنوب سیستان و بلوچستان و در دل اقلیم گرم و خشک، شهرستانی وجود داشته باشد که شالیزارهای سرسبز آن در کنار باغهای انبه، نخلستانهای خرما و مزارع مرکبات، چشماندازی شبیه شمال کشور خلق کرده باشد.
قصرقند به برکت رودخانه دائمی کاجو و منابع آبی ارزشمند، سالهاست یکی از مهمترین مراکز کشاورزی سیستان و بلوچستان محسوب میشود و اقتصاد بخش زیادی از مردم آن بر پایه زراعت و باغداری استوار است.
قابلیت کشت سه نوبت برنج در سال، تولید محصولات گرمسیری با کیفیت، وجود هزاران هکتار باغ و اراضی مستعد و همچنین نیروی انسانی فعال، ظرفیتهایی است که میتواند این شهرستان را به یکی از قطبهای کشاورزی جنوب کشور تبدیل کند؛ ظرفیتی که هنوز آنگونه که شایسته است به فعلیت نرسیده و با چالشهایی همچون کمبود صنایع تبدیلی، خامفروشی، خشکسالی و محدودیت منابع آبی روبهروست.
در چنین شرایطی، توسعه کشاورزی قصرقند نه تنها به معنای رونق اقتصاد محلی، بلکه گامی مهم در مسیر امنیت غذایی، اشتغال پایدار و توسعه متوازن جنوب شرق کشور خواهد بود.
قصرقند؛ قطب برنج سیستان و بلوچستان با ظرفیت توسعه تولید پایدار
مدیر جهاد کشاورزی قصرقند در گفتوگو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: یکهزار و ۴۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی این شهرستان در سال زراعی جاری به کشت برنج اختصاص یافته و قصرقند با برخورداری از بیشترین سطح زیر کشت این محصول در سیستان و بلوچستان، از ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطبهای پایدار تولید برنج در جنوب کشور برخوردار است.
سعید امیری افزود: شهرستان قصرقند در مجموع دارای ۱۸ هزار و ۴۰۰ هکتار اراضی کشاورزی است که از این میزان، پنج هزار و ۲۰۰ هکتار به اراضی زراعی، سه هزار و ۲۰۰ هکتار به باغات و ۱۰ هزار هکتار نیز به اراضی دیم اختصاص دارد و بخش کشاورزی نقش مهمی در اقتصاد و اشتغال منطقه ایفا میکند.
وی افزود: سالانه حدود ۲۷۷ هزار تن محصولات زراعی و بیشاز ۳۰ هزار تن محصولات باغی در این شهرستان تولید میشود که نشاندهنده ظرفیت بالای قصرقند در تامین محصولات کشاورزی و توسعه امنیت غذایی است.
مدیر جهاد کشاورزی قصرقند با بیان اینکه متوسط عملکرد محصول برنج حدود سه تن در هر هکتار است و بخش عمده برنج تولیدی برای مصرف خانوارهای منطقه و بازارهای محلی مورد استفاده قرار میگیرد.
وی ادامه داد: برنج در این شهرستان با استفاده از ۶ رقم شامل صدری، بوتو، باسمتی، شفق، شیرودی و هیر کشت میشود که به دلیل سازگاری با شرایط اقلیمی منطقه، از کیفیت مطلوب و عملکرد مناسبی برخوردار هستند.
امیری با اشاره به ظرفیتهای آبی شهرستان گفت: وجود ۱۶۳ رشته قنات فعال، ۴۵۰ چاهک، ۱۱۳ زهکش و ۵۰ چشمه تامین آب مورد نیاز شالیزارها و اراضی کشاورزی را امکانپذیر کرده و سبب شده کشت برنج در این منطقه با وجود شرایط کمآبی استان تداوم داشته باشد.
وی اظهار کرد: شرایط آب و هوایی مناسب موجب شده در برخی اراضی شهرستان، ۲ نوبت و حتی سه نوبت کشت برنج در طول سال انجام شود که این ویژگی، قصرقند را به یکی از مناطق کمنظیر استان در زمینه تولید این محصول تبدیل کرده است.
مدیر جهاد کشاورزی قصرقند گفت: عملیات کاشت برنج همچنان به شیوه سنتی و با اتکا به نیروی انسانی انجام، اما در مرحله برداشت از کمباینهای کشاورزی استفاده میشود که این اقدام ضمن کاهش هزینهها، سرعت برداشت و بهرهوری را افزایش داده است.
وی به ظرفیت باغداری قصرقند اشاره کرد و گفت: ۴۰۰ هکتار از باغات این شهرستان به کشت انبه اختصاص دارد و بیشاز ۶۰ رقم مختلف این محصول در منطقه پرورش می یابد که تنوع کمنظیری در کشور محسوب میشود.
امیری افزود: متوسط عملکرد تولید انبه در قصرقند حدود ۱۵ تن در هر هکتار است و این محصول علاوهبر تامین نیاز بازارهای داخلی، ظرفیت مناسبی برای توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد ارزش افزوده در بخش کشاورزی دارد.
وی با تاکید بر لزوم توسعه زیرساختهای کشاورزی خاطرنشان کرد: تقویت سامانههای نوین آبیاری، توسعه مکانیزاسیون، حمایت از تولیدکنندگان و سرمایهگذاری در صنایع فرآوری محصولات کشاورزی میتواند زمینه افزایش بهرهوری، ایجاد اشتغال پایدار و ارتقای جایگاه قصرقند به عنوان یکی از قطبهای مهم کشاورزی جنوب شرق کشور را فراهم کند.
مدیر جهاد کشاورزی قصرقند گفت: بهرهگیری از ظرفیت منابع آبی سنتی، اقلیم مناسب، تنوع محصولات و تجربه کشاورزان، فرصت ارزشمندی برای توسعه پایدار بخش کشاورزی در قصرقند ایجاد کرده و این شهرستان میتواند نقش مؤثرتری در تولید محصولات راهبردی و رونق اقتصادی سیستان و بلوچستان ایفا کند.
کشاورزی ستون اصلی اقتصاد شهرستان است
فرماندار قصرقند نیز کشاورزی را مهمترین مزیت اقتصادی این شهرستان دانست و اظهار کرد: بیشترین اشتغال و درآمد مردم قصرقند به بخش کشاورزی وابسته است و این شهرستان به واسطه اقلیم نیمهگرمسیری، خاک حاصلخیز و منابع آبی مناسب، یکی از مستعدترین مناطق استان برای تولید محصولات زراعی و باغی محسوب میشود.
گلنسا مبارکی افزود: باغهای انبه، خرما، مرکبات، موز و دیگر محصولات گرمسیری در کنار شالیزارهای برنج، ظرفیت بزرگی برای توسعه اقتصادی منطقه ایجاد کردهاند و میتوانند با برنامهریزی صحیح، سهم بیشتری در اقتصاد استان و کشور داشته باشند.
وی با اشاره به نقش رودخانه کاجو در توسعه و آبادانی قصرقند، گفت: این رودخانه شریان حیاتی شهرستان است و حیات کشاورزی، باغداری و حتی سکونتگاههای روستایی به آن وابسته است.
فرماندار قصرقند تصریح کرد: بخش عمده آب مورد نیاز مزارع و باغات از طریق این رودخانه تأمین میشود و سد زیردان نیز به عنوان یکی از مهمترین منابع ذخیره آب، نقش مؤثری در توسعه کشاورزی پایین دست منطقه دارد.
به گفته وی، حفاظت از منابع آب و مدیریت علمی آن، مهمترین شرط تداوم تولید و توسعه پایدار کشاورزی در قصرقند است.
مبارکی در این باره گفت: شرایط اقلیمی گرم و طولانی بودن فصل رشد باعث شده کشاورزان بتوانند در صورت تأمین آب، سه بار در سال محصول برنج برداشت کنند که این موضوع نقش مهمی در افزایش درآمد خانوارهای روستایی دارد.
وی افزود: برنج قصرقند به دلیل سازگاری با اقلیم منطقه و کیفیت مطلوب، از محصولات شاخص سیستان و بلوچستان به شمار میرود و توسعه فناوریهای نوین میتواند بهرهوری این محصول را افزایش دهد.
انبه و خرما؛ طلای سبز جنوب بلوچستان
به گفته فرماندار، قصرقند از قطبهای تولید انبه در سیستان و بلوچستان است و باغهای گسترده این محصول در کنار نخلستانهای خرما، ظرفیت مناسبی برای توسعه صادرات و صنایع فرآوری ایجاد کرده است.
وی اظهار کرد: تولید خرما، انبه، لیموترش و سایر محصولات گرمسیری علاوه بر تأمین معیشت مردم، میتواند با ایجاد صنایع بستهبندی و فرآوری، ارزش افزوده قابل توجهی برای منطقه به همراه داشته باشد.
مبارکی با بیان اینکه تولید محصولات متنوع، نبود صنایع تبدیلی موجب شده بخش زیادی از تولیدات کشاورزی به صورت خام از منطقه خارج شود افزود: احداث ناحیه صنعتی، ایجاد سردخانه، کارخانههای فرآوری و بستهبندی و توسعه زنجیره ارزش محصولات از اولویتهای اصلی شهرستان است.
وی بیان کرد: با راهاندازی این واحدها، علاوه بر جلوگیری از خامفروشی، اشتغال جدید ایجاد شده و درآمد کشاورزان نیز افزایش خواهد یافت.
فرماندار قصرقند اظهار کرد: توسعه سامانههای نوین آبیاری، اصلاح الگوی کشت، تجهیز چاهها به کنتور هوشمند، لایروبی قنوات و آموزش بهرهبرداران از مهمترین برنامههایی است که برای افزایش بهرهوری آب در حال اجراست.
وی تأکید کرد: آینده کشاورزی منطقه در گرو استفاده بهینه از منابع آبی و حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان است.
سرمایهگذاری؛ حلقه مفقوده توسعه کشاورزی
فرماندار قصرقند با دعوت از سرمایهگذاران گفت: این شهرستان ظرفیت بالایی برای احداث صنایع فرآوری خرما، انبه، برنج، سردخانه، بستهبندی محصولات و توسعه گردشگری کشاورزی دارد.
وی افزود: حمایت از سرمایهگذاران، واگذاری زمین در ناحیه صنعتی، ارائه تسهیلات و تسهیل صدور مجوزها از جمله اقداماتی است که برای رونق تولید و اشتغال در دستور کار قرار دارد.
به گزارش ایرنا، قصرقند امروز بیش از هر زمان دیگری آماده جهش در بخش کشاورزی است. وجود رودخانه کاجو، سد زیردان، شالیزارهای حاصلخیز، باغهای انبه و خرما، قابلیت سه برداشت برنج در سال و نیروی انسانی پرتلاش، این شهرستان را به یکی از ارزشمندترین ظرفیتهای کشاورزی جنوب شرق کشور تبدیل کرده است.
اگر توسعه صنایع تبدیلی، مدیریت پایدار منابع آب، تکمیل زیرساختها و جذب سرمایهگذاری همگام با این ظرفیتها پیش برود، قصرقند میتواند از یک قطب تولید محلی به یکی از مراکز مهم کشاورزی و صنایع غذایی کشور تبدیل شود؛ جایگاهی که نه تنها اقتصاد منطقه را متحول خواهد کرد، بلکه نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی، ایجاد اشتغال و توسعه پایدار جنوب سیستان و بلوچستان ایفا خواهد کرد.
شهرستان قصرقند با ۷۳ هزار نفر جمعیت و ۱۷ هزار خانوار، ۱۵۵ پارچه آبادی و روستا، ۶ دهستان و سه بخش ساربوگ، تلنگ و مرکزی و از زاهدان مرکز سیستان و بلوچستان ۵۷۰ کیلومتری فاصله دارد.
قصرقند در سال ۱۳۱۶ به عنوان مرکز بخش قصرقند تعیین شده و در سال ۱۳۹۱ بخش قصرقند به شهرستان ارتقا پیدا کرد.
قصرقند از طرف شمال به بخش کیشکور سرباز و بخش آهوران نیکشهر، از شمال خاوری به شهرستان راسک و مرز پاکستان، از طرف جنوب به چابهار و دشتیاری، از طرف باختر به نیکشهر متصل است.
