به گزارش ایرنا، منصور بیجار روز چهارشنبه در نشست با مدیران حوزه محیط زیست سیستان و بلوچستان که در سالن وحدت استانداری برگزار شد، اظهار کرد: محیط زیست از مهمترین سرمایههای هر سرزمین است و بیتوجهی به آن در بسیاری از نقاط جهان و کشور موجب بروز مشکلات و نگرانیهای جدی شده است.
وی افزود: سیستان و بلوچستان برای دستیابی به توسعه ناگزیر از بهرهگیری از ظرفیتهای موجود در بخشهایی مانند معدن، صنعت، کشاورزی و گردشگری است، اما این روند باید به گونهای مدیریت شود که کمترین آسیب به محیط زیست وارد شود.
استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به لزوم ایجاد تعادل میان توسعه و حفاظت از محیط زیست بیان کرد: هرگونه تغییر و توسعه در سرزمین ممکن است پیامدهایی برای محیط پیرامونی داشته باشد، از این رو مدیریت صحیح و برنامهریزی دقیق برای کاهش آسیبها ضروری است.
وی یکی از چالشهای مهم در حوزه محیط زیست را نگاه بخشی و موازیکاری میان دستگاهها دانست و عنوان کرد: محیط زیست حوزهای فراگیر است که با منابع طبیعی، میراث فرهنگی، آب، کشاورزی، صنعت و گردشگری ارتباط مستقیم دارد و تصمیمگیری در این حوزه نیازمند همکاری و همافزایی دستگاههای مختلف است.
دستگاههای مرتبط از جمله محیط زیست و میراث فرهنگی برای معرفی توانمندیها و جذب گردشگر برنامهریزی کنند
بیجار خاطرنشان کرد: مدیران باید فراتر از محدوده سازمانی خود فکر و با تبادل اطلاعات و برنامهریزی مشترک، مسیر حفاظت از محیط زیست و بهرهبرداری صحیح از ظرفیتهای سرزمینی را هموار کنند.
وی با اشاره به تنوع طبیعی سیستان و بلوچستان افزود: این استان از شمال تا جنوب دارای تنوع قابل توجهی از نظر اقلیم، گونههای جانوری و گیاهی و مناظر طبیعی است که میتواند به عنوان یکی از ظرفیتهای مهم توسعه گردشگری مورد توجه قرار گیرد.
استاندار سیستان و بلوچستان ادامه داد: بسیاری از این ظرفیتها هنوز به شکل شایسته معرفی نشده و لازم است دستگاههای مرتبط از جمله محیط زیست و میراث فرهنگی برای معرفی این توانمندیها و جذب گردشگر برنامهریزی کنند.
وی با اشاره به توسعه فعالیتهای معدنی در سیستان و بلوچستان تصریح کرد: برخی استانهای کشور تجربههای ارزشمندی در حوزه توسعه معدنی دارند و میتوان با استفاده از این تجربهها، مسیر توسعه در این منطقه را به گونهای پیش برد که آسیبهای زیستمحیطی به حداقل برسد.
بیجار بر ضرورت تدوین برنامههای عملیاتی اشاره کرد و افزود: برنامهها نباید فقط در قالب گزارشهای پژوهشی باقی بماند بلکه باید به برنامههای اجرایی با برش شهرستانی تبدیل شود تا مدیران بتوانند بر اساس آن اقدام کنند در موضوعاتی مانند مدیریت منابع آبی و تالابها لازم است از پیش سناریوهای مختلف پیشبینی شود تا در شرایط گوناگون بتوان تصمیمگیری مناسب و هماهنگ انجام داد.
وی با اشاره به اهمیت همکاری میان استانها افزود: بسیاری از مسائل زیستمحیطی سیستان و بلوچستان با استانهای همجوار مرتبط است و لازم است تعامل و همکاری مشترک با استانهایی مانند خراسان جنوبی، کرمان و هرمزگان تقویت شود.
استاندار سیستان و بلوچستان بر اهمیت تعاملات فرامرزی در حوزه محیط زیست تأکید کرد و گفت: در شمال استان موضوعات مرتبط با افغانستان و در جنوب با پاکستان مطرح است و مدیریت برخی مسائل زیستمحیطی و آبی نیازمند گفتوگو و همکاری با این کشورهاست.
وی بر استفاده از ظرفیت بخش خصوصی و مشارکت مردمی در حفاظت از محیط زیست و معرفی ظرفیتهای طبیعی سیستان و بلوچستان تأکید کرد و گفت: با برنامهریزی، همافزایی دستگاهها و مشارکت مردم میتوان هم از محیط زیست صیانت کرد و هم از ظرفیتهای آن برای توسعه اقتصادی استان بهره برد.
محیط زیست مانع سرمایهگذاری نیست؛ ظرفیت توسعه پایدار استان است
بیجار با اشاره بر استفاده از ظرفیتهای قانونی و مردمی برای حفاظت از محیط زیست گفت: محیط زیست نباید به عنوان مانع سرمایهگذاری معرفی شود، بلکه یکی از مهمترین ظرفیتهای توسعه پایدار، ایجاد اشتغال و تولید ثروت در سیستان و بلوچستان است.
وی اظهار کرد: سیستان و بلوچستان ظرفیتهای گستردهای در حوزه حفاظت از گونههای جانوری، مدیریت پسماند، توسعه فضای سبز و مشارکت بخش خصوصی دارد و باید با نگاه نوآورانه از این ظرفیتها برای حل مسائل زیستمحیطی و توسعه اقتصادی استفاده شود.
استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به ضرورت مشارکت مردم و بخش خصوصی در حفاظت از گونههای جانوری افزود: در برخی استانها تجربههایی در زمینه ایجاد پارکهای حیات وحش و محدودههای حفاظتشده با مشارکت علاقهمندان و سرمایهگذاران انجام شده است؛ سیستان و بلوچستان نیز از این ظرفیت برخوردار است و میتوان با برنامهریزی، آموزش و هدایت درست، زمینه حفاظت از حیات وحش و حتی توسعه گردشگری طبیعی را فراهم کرد.
وی بیان کرد: باید پیش از تبدیل مسائل به بحران، برای آنها برنامه داشت اکنون در حوزههایی مانند شکار غیرمجاز، تخریب زیستگاهها، پسماند، نخالههای ساختمانی و آلودگیهای محیطی، ظرفیت قانونی و اجرایی برای ورود موثر وجود دارد و دستگاههای مسئول باید فعالانهتر عمل کنند.
بیجار با اشاره بر برخورد با تخلفات زیستمحیطی گفت: در برابر افرادی که به صورت عمدی موجب آلودگی یا تخریب محیط زیست میشوند باید برخورد قاطع صورت گیرد، اما در کنار برخورد قانونی، باید از ظرفیت آموزش، فرهنگسازی و ایجاد درآمد جایگزین نیز بهره گرفت.
وی مدیریت پسماند را یکی از زمینههای مهم سرمایهگذاری در سیستان و بلوچستان دانست و افزود: امروز در دنیا از زباله به عنوان منبع تولید ثروت یاد میشود، اما اگر برای آن برنامهریزی نشود، به عامل تخریب محیط زیست تبدیل خواهد شد؛ بنابراین باید با مشارکت بخش خصوصی، شهرداریها و دستگاههای مرتبط، مدیریت پسماند و نخالههای اطراف شهرها ساماندهی شود.
استاندار سیستان و بلوچستان به موضوع استفاده بهینه از منابع آب اشاره کرد و گفت: در زاهدان بخشی از منابع آبی که در حال هدررفت بود مهار شده و توسعه فضای سبز با استفاده از پساب در دستور کار قرار گرفته است؛ امیدواریم این طرح تا حدود ۳۰۰ هکتار توسعه یابد و از سایر ظرفیتهای آبی نیز با مطالعه و برنامهریزی بهرهبرداری شود.
وی خاطرنشان کرد: محیط زیست میتواند با نگاه کارشناسی، استفاده از فناوریهای نوین و رعایت ضوابط، زمینهساز توسعه و اشتغال باشد؛ تجربه کشورهای صنعتی نشان میدهد که توسعه اقتصادی و حفاظت از محیط زیست میتوانند در کنار یکدیگر پیش بروند؛ شرط آن استفاده از فناوری روز، تصمیمگیری علمی و اجرای دقیق مقررات است.
برخی درختان کهنسال مانند «بنه» بخشی از هویت طبیعی و تاریخی منطقه هستند و تخریب آنها تنها از بین بردن یک درخت نیست، بلکه نابودی بخشی از میراث طبیعی استان است
بیجار با اشاره به تفویض اختیارات به استانها گفت: یکی از محورهای مورد تاکید رئیسجمهور و از مطالبات جدی مدیریت استان، واگذاری اختیارات بیشتر برای تصمیمگیری در سطح استان است. بسیاری از مسائل، از جمله سرمایهگذاری و محیط زیست، با تصمیمگیری استانی سریعتر و دقیقتر قابل پیگیری است.
وی عنوان کرد: مقاومت در برابر تفویض اختیار به استانها قابل قبول نیست و دستگاههای اجرایی باید از ظرفیتهای ابلاغشده برای تسهیل امور مردم و سرمایهگذاران استفاده کنند. سیستان و بلوچستان در برخی حوزهها تجربههای موفقی داشته و میتواند در موضوعات زیستمحیطی نیز پیشرو باشد.
استاندار سیستان و بلوچستان با اشاره به اهمیت حفاظت از درختان بومی و گونههای ارزشمند استان گفت: برخی درختان کهنسال مانند «بنه» بخشی از هویت طبیعی و تاریخی منطقه هستند و تخریب آنها تنها از بین بردن یک درخت نیست، بلکه نابودی بخشی از میراث طبیعی استان است.
وی بیان کرد: نمیتوان تنها با روشهای سختافزاری از طبیعت حفاظت کرد؛ باید به مردم نشان داد که حفظ محیط زیست میتواند برای آنان درآمد، اشتغال و آینده پایدار ایجاد کند. وقتی مردم از منافع حفاظت آگاه شوند، خود به مدافعان محیط زیست تبدیل خواهند شد.
بیجار خاطرنشان کرد: فعالان محیط زیست باید ظرفیتهای خود را معرفی کنند، پیشنهادهای اجرایی ارائه دهند و در میدان عمل حضور فعال داشته باشند. دولت نیز آماده است با استفاده از اختیارات قانونی، مسیر مشارکت و اقدام موثر در این حوزه را هموار کند.
همافزایی دستگاهها برای حفاظت از محیطزیست سیستان و بلوچستان
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی سیستان و بلوچستان نیز در این جلسه با اشاره به بینبخشی بودن مسائل زیستمحیطی، بر ضرورت همافزایی دستگاههای اجرایی برای صیانت از منابع طبیعی و گونههای جانوری و گیاهی این استان اشاره کرد.
مهرداد عرباول با بیان اینکه محیطزیست موضوعی فرابخشی و نیازمند همکاری تمامی دستگاههای متولی است، اظهار کرد: مدیریت عرصههای زیستمحیطی بهتنهایی توسط یک دستگاه امکانپذیر نیست و حفاظت از منابع آب، پوشش گیاهی و گونههای جانوری خاص استان، مستلزم تعامل و همسویی نهادهای مختلف است.
وی با اشاره به محدودیتهای منابع انسانی و اعتباری ادارهکل محیطزیست سیستان و بلوچستان در سالهای گذشته افزود: با وجود تمام محدودیتها، بخش قابلتوجهی از مصوبات سفرهای استانی رئیسجمهور در حوزه محیطزیست طی سال گذشته اجرایی و عملیاتی شده است.
رئیس سازمان مدیریت و برنامهریزی سیستان و بلوچستان با انتقاد از عملکرد دفتر مرکزی سازمان حفاظت محیطزیست کشور تصریح کرد: متأسفانه در مدت اخیر، ارتباط مؤثری میان سازمان مرکزی و استان برقرار نبوده و در برخی موارد، عدم حضور مسئولان ارشد این سازمان در استان محسوس است. انتظار میرود سازمان حفاظت محیطزیست کشور ضمن ارائه برنامههای اجرایی و عملیاتی مشخص، فقط به اقدامات جاری اکتفا نکند و با هدفگذاری دقیق، گامهای عملی برای حل چالشهای زیستمحیطی استان بردارد.
وی با اشاره به اقدامات مثبت صورتگرفته در حوزه تالابهای منطقه سیستان و مدیریت ورود آب به این منطقه، بیان کرد: این اتفاق در سال اخیر دستاورد ارزشمندی بود که نشان داد با مدیریت صحیح و همکاری بیندستگاهی، میتوان نتایج ملموسی در حفظ عرصههای طبیعی به دست آورد.
محیط زیست سیستان و بلوچستان با نگاه راهبردی دنبال میشود
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان نیز گفت: حفاظت از محیط زیست با سلامت عمومی، پایداری سرزمین، توسعه اقتصادی و امنیت ملی پیوند دارد و بر همین اساس برنامههای این ادارهکل با نگاه راهبردی و فرابخشی دنبال میشود.
الهام آبتین با تبریک این هفته اظهار کرد: شعار امسال هفته محیط زیست بر پیوند حفاظت از محیط زیست با امنیت ملی تاکید دارد و این موضوع نشان میدهد که مسائل زیستمحیطی تنها در محدوده یک دستگاه نظارتی یا اجرایی تعریف نمیشود.
وی بیان کرد: سلامت عمومی، حفظ منابع، توسعه اقتصادی و پایداری سرزمین از موضوعاتی است که با محیط زیست گره خورده و در نهایت به تقویت امنیت ملی منجر میشود؛ بنابراین لازم است نگاه دستگاهها از رویکرد بخشی به نگاه راهبردی و بینبخشی تغییر کند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان افزود: در موضوعاتی مانند تالابها، کنترل گردوغبار، مدیریت آب و حفاظت از زیستبومهای حساس، همکاری میان دستگاهها و مشارکت مردم ضروری است، زیرا هر اقدام مؤثر در این حوزهها میتواند به ارتقای سلامت اجتماعی، افزایش تابآوری و بهبود کیفیت زندگی مردم کمک کند.
وی با اشاره به اهمیت منابع آبی در شمال سیستان و بلوچستان گفت: آب علاوه بر نقش حیاتی خود، با معیشت و اشتغال مردم بهویژه در بخش کشاورزی ارتباط مستقیم دارد و حفظ و مدیریت آن میتواند در تقویت تابآوری جوامع محلی و حفظ مرزهای استان مؤثر باشد.
آبتین ادامه داد: در حوزه تالابها و زیستبومهای حساس از جمله هامون، جازموریان و مناطق جنوبی سیستان و بلوچستان تلاش شده است تا با همکاری دستگاههای اجرایی و جوامع محلی، اقدامات لازم برای بهبود شرایط انجام شود.
وی درباره اقدامات انجامشده در منطقه سیستان نیز اظهار کرد: با ورود آب به منطقه، همکاران این ادارهکل تلاش کردند بدون محدود کردن موضوع به وظایف دستگاهی، در کنار سایر مجموعهها و مردم برای بهرهبرداری بهتر از آب ورودی و هدایت آن به عرصههای مورد نیاز همکاری کنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست سیستان و بلوچستان تصریح کرد: بخشی از اراضی کشاورزی و مناطق مستعد گردوغبار با پخش آب شرایط متفاوتی نسبت به گذشته پیدا کردهاند احیای انهار قدیمی، ایجاد آبراهههای جدید و همکاری با دستگاههای مرتبط از جمله اقداماتی بوده که با هدف استفاده بهتر از آب ورودی، کاهش اثرات گردوغبار و کمک به شرایط زیستی منطقه دنبال شده است.
وی با بیان اینکه چالشهایی مانند بحران آب، گردوغبار، فشار بر منابع طبیعی و مشکلات زیستمحیطی شهری نیازمند هماهنگی گسترده است، گفت: حل این مسائل تنها با اقدام یک دستگاه امکانپذیر نیست و باید همه بخشها در چارچوب مدیریت واحد استان نقشآفرینی کنند؛ ادارهکل حفاظت محیط زیست استان آمادگی دارد در چارچوب برنامههای مدیریت عالی سیستان و بلوچستان، برنامههای راهبردی محیط زیست را با جدیت بیشتری دنبال کند.
آبتین خاطرنشان کرد: قوانین و ملاحظات زیستمحیطی مانع توسعه نیستند، بلکه میتوانند بهعنوان بیمهای برای توسعه پایدار سیستان و بلوچستان عمل کنند و زمینهساز ارتقای کیفیت زندگی مردم باشند.
