سید زکریا محمودیرجا در گفتوگو با خبرنگار مهر، با بررسی اثرگذاری تحریمها بر تورم، قدرت خرید و دسترسی ایران به بازارهای جهانی اظهار کرد: واقعیت این است که تحریمها نقش داشتهاند اما نسبت دادن همه مشکلات اقتصادی کشور به تحریم، تحلیلی ناقص و سادهانگارانه است.
برخورداری ایران در شرایط تحریم از ظرفیتهای تولیدی
وی افزود: تجربه تطبیقی نشان میدهد کشورهایی که اساساً در شرایط تحریم هم نیستند امروز با تورمهای بالا، بحران مسکن، فروپاشی نظام رفاه و کاهش شدید قدرت خرید مواجهاند، در حالی که ایران با وجود شوکهای سنگین بیرونی همچنان از ظرفیتهای تولیدی، زیرساختهای صنعتی و شبکههای اجتماعی فعال برخوردار است.
شاخص آموزش، بهداشت و راه قبل از انقلاب در کشور نامطلوب بود
استاد دانشگاه شهید چمران اهواز با بیان اینکه تحریم شرط کافی برای فروپاشی اقتصادی نیست، تصریح کرد: ایران پیش از انقلاب نیز در شرایط تحریم قرار نداشت، اما بر اساس شاخصهای تاریخی توسعه و روایتهای معتبر، وضعیت معیشت، عدالت اجتماعی، دسترسی به آموزش و بهداشت و توزیع فرصتها بهمراتب نامطلوبتر از امروز بود.
وی تاکید کرد: اقتصاد نفتی وابسته، فساد ساختاری، شکاف طبقاتی عمیق و محرومیت گسترده مناطق از واقعیتهای غیرقابل انکار دوران طاغوت به شمار میرفت.
محمودیرجا تاکید کرد: نبود تحریم لزوماً به معنای توسعه و رفاه نیست، همانگونه که وجود تحریم الزاماً به معنای بنبست اقتصادی نخواهد بود.
وی ابراز کرد: در شرایط فعلی اگرچه نوسانات و التهابات جدی اقتصادی را تجربه میکنیم، اما سهم تحریم در این وضعیت محدودتر از آن چیزی است که در افکار عمومی القا میشود.
بخش عمدهای از مشکلات ناشی از سیاست گذاری است
این تحلیلگر سیاسی بخش عمده مشکلات را ناشی از سیاستگذاریهای ناپایدار، تصمیمات کوتاهمدت، ضعف حکمرانی اقتصادی، ناترازیهای مالی و نبود شفافیت دانست و گفت: تحریم میتواند فشار را تشدید کند، اما این مدیریت نادرست است که فشار را مزمن و فراگیر میکند.
ادعای حمایت از مردم با تحریم دارویی تناقض دارد
وی با انتقاد از ادعای حمایت از مردم ایران از سوی تحریمکنندگان، تصریح کرد: چگونه میتوان از حمایت انسانی سخن گفت اما همزمان سازوکارهای مالی و بانکی را بهگونهای مسدود کرد که دسترسی به دارو، تجهیزات پزشکی و درمان بیماران خاص عملاً دشوار یا غیرممکن شود؟ تحریم دارویی، حتی اگر با عناوین فنی پنهان شود، نقطه فروریزی ادعاهای انسانی است.
فشار اقتصادی کنونی محصول همپوشانی فشار بیرونی و ضعف داخلی است
محمودیرجا با تفکیک فشار خارجی از مطالبات درونی مردم، اظهار کرد: فشار اقتصادی کنونی محصول همپوشانی فشار بیرونی و ضعف داخلی است، اما ریشه آنها متفاوت است زیرا مطالبات مردم برای اصلاح اقتصادی، عدالت، شفافیت و پاسخگویی امری ملی و درونزا است، در حالی که فشار حداکثری پروژهای برونزا برای تضعیف انسجام ملی به شمار میرود.
رنج مردم ابزاری برای پیشبرد منافع سیاسی غربیها
وی افزود: استانداردهای دوگانه، از یکسو ادعای حقوق بشر و از سوی دیگر سکوت یا توجیه ترور نخبگان و کشتار غیرنظامیان، این سیاستها را بیاعتبار میکند و نشان میدهد رنج مردم ابزاری برای پیشبرد منافع سیاسی غربیها شده است.
این استاد دانشگاه با اشاره به پیامدهای اقتصادی فشار خارجی گفت: از منظر اقتصاد سیاسی، تحریمها فضای عدمقطعیت ایجاد میکنند، افق سرمایهگذاری را کوتاه میسازند و دولت را به سمت سیاستهای واکنشی و پرهزینه سوق میدهند و در چنین شرایطی حتی سیاستهای اصلاحی درست نیز با هزینه اجتماعی بالاتری اجرا میشوند و فشار آن در نهایت به زندگی روزمره مردم منتقل میشود.
مداخله بیرونی فساد و ناکارآمدی را بیشتر میکند
وی تأکید کرد: تجربه تاریخی کشورهای مختلف نشان میدهد مداخله بیرونی نهتنها ناکارآمدی و فساد را کاهش نداده بلکه اغلب آن را تشدید کرده است، زیرا پاسخگویی را تضعیف و تمرکز تصمیمگیری را بستهتر میکند.
محمودی رجا با اشاره به خنثیسازی تحریمها گفت: این مسئله پیش از آنکه اقتصادی باشد، موضوعی حکمرانی و اجتماعی است زیرا تحریم زمانی مؤثر میشود که سرمایه اجتماعی تضعیف و اعتماد عمومی آسیب دیده باشد.
وی گفت: هر جا مشارکت مسئولانه مردم، شفافیت و احساس عدالت تقویت شده، اثر تحریم بهطور معناداری کاهش یافته است.
این استاد دانشگاه در پایان استقلال در تصمیمگیری ملی را شرط لازم اصلاحات دانست و افزود: راهحل پایدار مشکلات اقتصادی ایران نه در واگذاری حق تصمیمگیری ملی و نه در انکار ضرورت اصلاحات داخلی است زیرا اصلاح واقعی از درون میگذرد و بدون حکمرانی پاسخگو و ثبات تصمیمگیری، حتی رفع تحریمها نیز به بهبود پایدار منجر نخواهد شد.
