همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: سولار اوربیتر که با همکاری ESA و ناسا توسعه یافته، هر شش ماه یکبار به دور خورشید میچرخد و برخلاف رصدخانههای زمینی، قادر است فعالیتهای خورشیدی را با دقتی بیسابقه دنبال کند. از آنجا که خورشید هر ۲۸ روز یکبار به دور خود میچرخد، رصدخانههای مستقر روی زمین تنها میتوانند هر ناحیه مشخص از سطح خورشید را حدود دو هفته زیر نظر بگیرند. اما این محدودیت با سولار اوربیتر عملا از میان برداشته شده است.
به گزارش اینترستینگ اینجینیرینگ، در فاصله آوریل تا ژوئیه ۲۰۲۴، این فضاپیما یکی از فعالترین نواحی خورشیدی دو دهه اخیر با نام NOAA ۱۳۶۶۴ را زیر نظر گرفت. این ناحیه در ماه مه ۲۰۲۴ رو به زمین قرار داشت و قویترین طوفانهای ژئومغناطیسی از سال ۲۰۰۳ تاکنون را رقم زد؛ طوفانهایی که باعث شدند شفقهای قطبی حتی در عرضهای جغرافیایی غیرمنتظرهای مانند سوئیس دیده شوند.
اکنون تیمی بینالمللی از پژوهشگران، دادههای سولار اوربیتر را با مشاهدات رصدخانه «دینامیک خورشیدی» ناسا ترکیب کردهاند. این ترکیب دادهها به دانشمندان امکان داد تا ناحیه NOAA ۱۳۶۶۴ را بهطور پیوسته و بدون وقفه، حتی زمانی که در سمت پنهان خورشید قرار داشت، به مدت ۹۴ روز بررسی کنند. به گفته ایوانیس کونتوگیانیس، فیزیکدان خورشیدی در مؤسسه ETH زوریخ، این طولانیترین مجموعه تصاویر پیوستهای است که تاکنون از یک ناحیه فعال خورشیدی ثبت شده است.
بیشتر بخوانید:
- کشف یک «جاده آجری زرد» در کف اقیانوس آرام
- راز پشت آهنگهای سمج | چرا گاهی یک آهنگ در ذهن ما گیر میکند؟
- نبرد شانه به شانه قدرتهای فضایی | کدام کشور پیشتاز انتقال زیرساختهای هوش مصنوعی به فضاست؟
مشاهدات نشان میدهد در این بازه زمانی، ساختاری مغناطیسی پیچیده و درهمتنیده در این ناحیه شکل گرفت که سرانجام در ۲۰ مه ۲۰۲۴ به آزاد شدن قویترین شراره خورشیدی ۲۰ سال اخیر انجامید. چنین فورانهایی حجم عظیمی از تابش الکترومغناطیسی و پلاسما را به فضا پرتاب میکنند.
اگرچه این پدیدهها روی زمین اغلب به شکل شفقهای قطبی زیبا دیده میشوند، اما پیامدهای مخربتری هم دارند. در مه ۲۰۲۴، اختلال در سیگنالهای ماهوارهها، پهپادها و حسگرها باعث شد برخی کشاورزان روزهای کاری خود را از دست بدهند و خسارتهای اقتصادی قابل توجهی متحمل شوند.
به گفته پژوهشگران، این یافتهها بار دیگر یادآوری می کند که خورشید، تنها ستاره نزدیک ما، نقشی مستقیم و گاه پرخطر در زندگی روزمره بشر ایفا میکند؛ نقشی که شناخت دقیقتر آن برای آیندهای امنتر، ضروری است.
