غده فقر، ریشه می دواند/ بیماریهای سخت با اقتصاد خانواده چه می کند؟

در کشورهای در حال توسعه، جایی که پوشش بیمه‌ای محدود و ناکافی است، این هزینه‌ها اغلب مستقیماً از جیب خانواده‌ها پرداخت می‌شود و منجر به فروش دارایی‌ها، قرض‌گیری با بهره بالا، کاهش مصرف غذا و آموزش کودکان، یا حتی ترک درمان می‌شود.

 مطالعات نشان می‌دهد که خانوارهای کم‌درآمد بیشترین آسیب را می‌بینند؛ برای مثال، در کشورهای در حال توسعه، درمان بیماری‌های مزمن می‌تواند ۱۰ تا ۵۰ درصد درآمد سالانه خانوار را بلعیده و چرخه فقر-بیماری را تقویت کند: خانواده‌های فقیر دسترسی کمتری به پیشگیری دارند، بیماری دیرتر تشخیص داده می‌شود و هزینه‌ها بیشتر می‌شود.

رئیس سابق اداره سرطان وزارت بهداشت می‌گوید: ۶۸ درصد از مبتلایان به سرطان دچار هزینه‌‏های کمرشکن می‏‌شوند. هم‌‏اکنون مردم بیش از ۵۰ درصد هزینه‌‏های درمان را از جیب‏‌شان پرداخت می‏‌کنند.

ظاهرا در ایران، وضعیت بحرانی‌تر است. گزارش‌های سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵-۲۰۲۶) حاکی از آن است که هزینه یک دوره درمان سرطان می‌تواند به ۹۰۰ میلیون تومان برسد، که حتی با پوشش بیمه‌ای، سهم بیمار (فرانشیز ۳۰ درصدی) حدود ۲۷۰ میلیون تومان است – رقمی که برای بسیاری از خانواده‌ها  فروپاشی اقتصادی است.

صندوق بیماری‌های خاص و صعب‌العلاج بیمه سلامت، که بیش از ۲.۳ میلیون نفر را پوشش می‌دهد و ۱۳۰ بیماری را شامل می‌شود، تلاشی برای کاهش بار است، اما پوشش ناکافی بیمه و افزایش قیمت داروها (تا چند برابر) خانواده‌های متوسط و پایین را نابود می‌کند. دهک‌های پایین درآمدی، به ویژه سالمندان و بیماران مزمن، بیشترین آسیب را می‌بینند؛ جایی که هزینه درمان می‌تواند چندین سال درآمد خانوار را مصرف کند و منجر به فروش اموال، قرض یا حتی کنار گذاشتن درمان شود.