همشهری آنلاین - مریم سرخوش: دکتر طاهره چنگیز، معاون آموزشی وزارت بهداشت در نشست خبری درباره افزایش ظرفیتهای پزشکی و شایعه این افزایش برای ارزان شدن خدمات پزشکی بیان کرد: افزایش، ماندن یا کاهش ظرفیت پزشکی، سه سناریویی است که با آن مواجهیم. این که روند سهمیه افزایشی باشد، یا ثبیت شود یا آمار کمتری نسبت به امسال داشته باشیم. پیشنهاد وزارت بهداشت کاهش ظرفیتهاست، البته نه شدید اما با یک شیب ملایمی این کاهش را داشته باشیم که به تثبیت معقول کمک میکند. محاسبه شده که با دانشجویان فعلی اگر هیچ ورودی جدیدی نداشته باشیم - ۷۵ هزار پزشکی عمومی- به عدد شاخص مقرر شده در قانون میرسیم و تکلیفی نداریم.
او ادامه داد: افزایش بیش از حد ظرفیت و گنجایش دانشگاهها باعث میشود که دانشجویان قبلی هم نتوانند از آموزش لازم استفاده کنند. البته شامل همه دانشگاهها نیست و برخی بیش از ظرفیت و برخی کمتر هستند. اما قطعا وزارت بهداشت با افزایش ظرفیت موافق نیست. فرهنگستان علوم پزشکی هم همین رویه را دارد. ما معتقدیم این کار منجر به ارزان شدن خدمات نمیشود و حتی هزینه سربار سلامت را افزایش میدهد چون بازار سلامت تابع عرضه و تقاضا نیست.
آسیب افزایش بیرویه داروخانهها را ببینید
چنگیز در این باره به یک مثال درباره داروخانهها اشاره کرد و گفت: در گذشته به ازای معیارهایی به داروخانهها مجوز داده میشد اما در ادامه با بیان این که با کسب و کار آزاد منافات دارد، معیارهای فاصلهگذاری و مطبشماری را حذف کردند. اکنون شاهد ایجاد داروخانهها دیوار به دیوار هم هستیم و در داخل آنها حجم بالایی از فروش محصولات آرایشی - بهداشتی، مکملهای وارداتی با قیمتهای بسیار زیاد و … است. دلیل این اتفاق چیست؟ آیا مردم ما این میزان مکمل نیاز دارند یا ما خودمان ایجاد تقاضا کردهایم؟ در حوزه پزشکی و دندانپزشکی هم زمانی که بیش از حد فارغالتحصیل داریم، همین اتفاق رخ میدهد. تقاضای خدمات زیبایی حتی در حوزه دندانپزشکی رو به افزایش است و این یعنی ایجاد تقاضای القایی.
او با تاکید دوباره بر این که هزینه سربار سلامت با افزایش بیرویه تعداد پزشکان بیشتر میشود، عنوان کرد: ما به لحاظ کلی کمبود جدی نداریم و مشکل اصلی ما در جذب و نگهداشت در مناطق کمتر برخوردار است. به این دلیل که برای تامین نیرو به نیروهای طرحی و متعهد به خدمت اتکا کردهایم. این نیروها به اجبار مدت محدودی در منطقه میکنند و عمده آنها به محض دریافت گواهی پایان طرح یا تعهد از آنجا میروند. تا سیاست نگهداشت و جذب را اصلاح نکنیم افزایش ظرفیت فایده ندارد.
توجه به تابآوری دانشجویان پزشکی
او درباره راهکارهای افزایش تابآوری دانشجویان پزشکی با توجه به فوت دو دانشجوی پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران طی روزهای اخیر، بیان کرد: واقعیت این است که تنشها و استرسهای متعددی را تحمل میکنیم و شرایط خاصی که کشور دارد در بحث اقتصادی، تحریمها و… برای همه ایجاد مشکل میکند. دانشجویان پزشکی هم جدا از این شرایط نیستند. البته سطح تاباوری دانشجویان بالاست اما بیشتر از سطح عمومی جامعه نیست.
معاون وزیر بهداشت به این نکته هم اشاره کرد که برای پایش سلامت روان دانشجویان چندین سال است از سوی وزارت بهداشت اجرا میشود و در بدو ورود پرسشنامه غربالگری وضعیت روانی و اجتماعی تکمیل میکنند. افرادی که نیاز به مراقبت بیشتری دارند به مراکز مشاوره معرفی میشوند. البته مشکلات زیادی در دانشگاهها از نظر تامین مشاور و روانشناس بالینی داریم. درباره اتفاق رخ داده در علوم پزشکی تهران هم باید روابط عمومی دانشگاه توضیحات لازم را ارائه کند.
طرحی برای پر کردن صندلیهای دستیاری
چنگیز درباره خالی ماندن صندلی دورههای دستیاری هم بیان کرد: نه فقط در دورههای دستیاری پزشکی که دز برخی دورههای دستیاری دندانپزشکی یا دورههای PHD داروسازی هم این مشکل را داریم. هر جایی که تعادل بین آینده یک رشته و سختیهای آن به هم بخورد، چنین مشکل خواهیم داشت. البته برخی اقدامات به شکل فوری انجام شد و خیلی از ظرفیتها را پر کرد. از جمله اجازه پذیرش مستقیم در تکمیل ظرفیت بدون گذراندن دوره طرح برای رشتههایی که رقابتی نبود. استقبال خوبی هم شد و خیلیها جذب شدند. اما نباید غافل شد چون این روند ادامه دارد چون در این دوره رشته جراحی عمومی و زنان و زایمان صندلی خالی داشتند که قابل توجه و هشدار دهنده است. باید به دنبال همان تعادل بود و وضعیت فارغالتحصیلان بعد از فراغت از تحصیل در دورههای طرح و دستیاری در نظر گرفته شود.
درباره هوش مصنوعی نیاز به ایجاد رشته نداریم
معاون وزیر بهداشت درباره اضافه شدن برخی رشتهها با توجه به توسعه هوش مصنوعی هم توضیح داد: درباره بازنگری رشتهها طرح بزرگی در دست اقدام است تا نقشه رشتههای آموزشی سازگار با توسعه علمی شود. بخشی از دورهها و رشتهها بیش از حد نیاز تربیت شده و در حال بازنگری هستیم. تلفیق رشتههای بیش از حد منشعب شده هم تحت عنوان همگرایی علوم پایه در دست بررسی است.
به گفته چنگیز، درباره هوش مصنوعی هم یکی از اشتباهات راهبردی این است که به ازای هر رشته یا مساله یک رشته ایجاد کنیم. هوش مصنوعی به جای ایجاد رشته نیازمند برنامه است.
او همچنین درباره نحوه آموزش هوش مصنوعی در رشتههای پزشکی هم بیان کرد: ۲ واحد درس اختیاری هوش مصنوعی برای دانشجویان گروه پزشکی طراحی کردیم که از طریق دانشگاه هوشمند به صورت مجازی ارائه میشود. دومین اقدام هم توصیه به متناسب کردن کاربرد هوش مصنوعی در رشتههای مختلف است.
این مسئول تاکید کرد: یک عده کاربر هوش مصنوعی هستند و نه تولید کننده نرمافزار. بنابراین بیش از نیاز به آشنایی با جنبههای فنی، باید ابزارها و محدودیتهای آن را بشناسند و این که چطور با آن کار کنند. نگرانی از آشنایی با این حوزه نداریم و بیشترین نگرانی درباره استفاده نابجا از این ابزار است که به سمت تصمیمهای غلط و نامناسب بروند. به همین دلیل به دنبال افزایش سواد هوش مصنوعی هستیم که توانمندی فهمیدن اطلاعات و تشخیص درست از غلط را داشته باشند.
تصور میکنند آموزش پزشکی، فقط یک کلاس درس است
معاون وزیر بهداشت در پاسخ به سوال همشهری آنلاین، درباره جدال با وزارت بهداشت به دلیل درخواست کاهش ظرفیت پزشکی و درخواستهایی مبنی بر انتقال آموزش پزشکی از وزارت بهداشت به وزارت علوم بیان کرد: تضارب آرا در مسائل حساس همیشه وجود دارد. عدهای از نمایندگان اصرار به افزایش ظرفیت پزشکی دارند اما تصمیم ما بر اساس استدلال و حجت باید باشد نه این که کسی زورش بیشتر است که امیدواریم محقق شود. احتمالا کار ما سختتر است برای این موضوع را بیشتر توضیح دهیم.
اوادامه داد: این که آموزش پزشکی به وزارت علوم منتقل شود به معنی این است که ۶۹ دانشگاه علوم پزشکی در مناطقی که مستقر هستند و بیمارستانهای اصلی آموزشی آنها هم باید توسط وزارت علوم اداره شود. یعنی در شهر تهران بیمارستانهای اصلی دولتی به وزارت علوم انتقال شود و معاونتهای مورد نیاز ایجاد شود. در گذشته این میزان بیمارستان نبود و رشتههای تخصصی به این میزان نداشتیم و این مساله در حال حاضر شدنی نیست. تصور دوستان از رشته پزشکی یک کلاس درس است و آگاه نیستند که این میزان از رشتههای تخصصی را وزارت علوم میتواند مدیریت کند.
به گفته چنگیز، در سال ۸۲ مجلس مصوبهای داد مبنی بر این که آموزش علوم پزشکی از وزارت بهداشت جدا و به وزارت علوم ملحق شود. سه ماه بعد خود مجلس با بررسی مجدد مصوبه جدید داد که مصوبه قبلی را لغو کرد. همان زمان یک برآورد برای تغییر تابلوها میلیاردها تومان بود.
بودجه ویژهای برای افزایش ظرفیت نگرفتیم
او در پاسخ به سوال دوم همشهری آنلاین، درباره بودجه آموزشی پزشکی و احتمال کاهش آن با توجه به این رویکرد وزارت بهداشت هم عنوان کرد: افزایش بودجه وزارت بهداشت در حد افزایش سنواتی است و ویژه در نظر گرفته نشده است. ۲.۶ همت به عنوان کمک برای افزایش ظرفیت داده شده و عدد ۶۰۰ میلیارد تومان برای خوابگاهها.
