به گزارش خبرنگار مهر، یاسر جبرائیلی پیش از ظهر شنبه در نشست تبیینی ـ تحلیلی «معمای اقتصاد ایران» که در دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره) قزوین برگزار شد، با اشاره به تجربه تاریخی کشورهایی مانند هند و بنگال اظهار کرد: تجارت آزاد تحمیلی در دوره استعمار باعث نابودی صنایع بومی این کشورها شد و آنها را از صادرکننده محصولات صنعتی به واردکننده تبدیل کرد.
وی با بیان اینکه استعمار تمام نشده بلکه تکامل یافته است، افزود: در دوره استعمار کهن، اشغال نظامی ابزار سلطه بود، در دوره استعمار نو دیکتاتورهای بومی دستنشانده جای آن را گرفتند و امروز در استعمار فرانو، بدون اشغال و حتی بدون دیکتاتور، از طریق نظامهای بینالمللی و هنجارهای مسلط، کشورها تحت سلطه قرار میگیرند.
جبرائیلی هدف اصلی استعمار را غارت منابع خام و تصرف بازار کشورها دانست و تصریح کرد: هر کشوری که رابطه اقتصادیاش با جهان بر پایه صادرات مواد خام و واردات محصولات نهایی باشد، در مسیر استعمار قرار دارد؛ فرقی هم نمیکند طرف استعمارگر چه کشوری باشد.
وی با انتقاد از سیاستهای اقتصادی اجراشده پس از جنگ تحمیلی گفت: بسیاری از این سیاستها تحت هدایت صندوق بینالمللی پول و مبتنی بر نسخههای نئولیبرالی بوده که به تضعیف استقلال اقتصادی کشور منجر شده است. نتیجه این سیاستها، خامفروشی، تضعیف تولید و از بین رفتن توان برنامهریزی دولت بوده است.
این کارشناس مسائل اقتصادی با اشاره به تحولات نظام بینالملل اظهار کرد: نظم لیبرال جهانی مبتنی بر قواعد، هنجارها و نهادهای آمریکایی در حال فروپاشی است. آمریکا دیگر نه به تجارت آزاد پایبند است، نه به قواعد حقوق بینالملل و نه به نهادهایی که خود بنیانگذار آنها بوده است.
جبرائیلی افزود: امروز جهان به سمت نظم منطقهای حرکت میکند و کشورها در حال رقابت برای تبدیل شدن به قدرت فائقه منطقهای هستند. در این شرایط، وابسته شدن به یک ابرقدرت به جای تلاش برای توانمندسازی داخلی، تکرار همان الگوی استعمار است.
وی با انتقاد از نگاه «نه شرقی، آری غربی» در الگوی اداره کشور تصریح کرد: اگرچه جمهوری اسلامی به نه شرقی عمل کرده، اما در حوزه اقتصاد و حکمرانی، نسخههای غربی را پذیرفته است. بانکداری، بیمه، بورس و سیاستهای پولی و ارزی کشور، همگی مبتنی بر الگوهای لیبرالی است.
جبرائیلی درباره امکان تحقق اقتصاد اسلامی گفت: اقتصاد اسلامی بهمعنای تغییر روشهای علمی نیست، بلکه مستلزم تغییر مکتب و نظام اقتصادی است. نمیتوان با حفظ نهادهای سرمایهداری، انتظار تحقق عدالت اسلامی را داشت. تحقق اقتصاد اسلامی نیازمند نهادسازی مبتنی بر معارف انقلاب اسلامی است.
وی با اشاره به تضعیف نهادهای انقلابی پس از دهه ۶۰ گفت: جهاد سازندگی، کمیته امداد و سایر نهادهای برخاسته از مکتب انقلاب یا تضعیف شدند یا از مسیر اصلی خود خارج شدند و به جای آنها نهادهای سرمایهداری مستقر شد.
جبرائیلی همچنین با انتقاد از سیاستهای ارزی و قیمتگذاری داخلی گفت: دلاریسازی قیمت مواد اولیه داخلی و افزایش نرخ بهره بانکی، تولیدکننده ایرانی را عملاً از رقابت خارج کرده و به نابودی تولید و کاهش قدرت خرید مردم انجامیده است.
وی در پایان با تأکید بر نقش دانشگاهها و اساتید در اصلاح مسیر کشور خاطرنشان کرد: راه اصلاح، پنهان کردن واقعیتها نیست. باید صادقانه اشتباهات را گفت و مطالبهگری دانشجویی را در چارچوب اصلاح جمهوری اسلامی هدایت کرد؛ در غیر این صورت، دیگران مطالبات را علیه نظام تعریف خواهند کرد.
