کارال (Caral) یکی از کهنترین و اسرارآمیزترین شهرهای باستانی در قاره آمریکا است که در پرو امروزی و در دره سوپه قرار دارد. این شهر که قدمتی بیش از ۵۰۰۰ سال دارد، بهعنوان قدیمیترین تمدن شناختهشده در قاره آمریکا شناخته میشود و همدوره با تمدنهای باستانی مصر و بینالنهرین بوده است. کشف کارال نگاه پژوهشگران را نسبت به تاریخ شکلگیری تمدنها در دنیای جدید بهطور اساسی تغییر داد.
شهر باستانی کارال در ساحل مرکزی پرو و در حدود ۲۰۰ کیلومتری شمال لیما واقع شده است. این شهر در دره حاصلخیز رودخانه سوپه ساخته شده؛ منطقهای که با وجود آبوهوای خشک، بهواسطه مدیریت هوشمندانه منابع آب امکان کشاورزی و سکونت پایدار را فراهم کرده بود.
باستانشناسان قدمت کارال را حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد تخمین میزنند. این بدان معناست که کارال از تمدنهایی مانند مایا، آزتک و اینکا بسیار قدیمیتر است. تا پیش از کشف این شهر، تصور میشد تمدنهای پیشرفته قاره آمریکا بسیار دیرتر شکل گرفتهاند، اما کارال این فرضیه را کاملاً زیر سؤال برد.
کارال نمونهای پیشرفته از شهرسازی باستانی است و شامل بخشهای زیر میشود:
هرمهای پلکانی بزرگ: حداقل شش هرم عظیم در مرکز شهر قرار دارد که برای مراسم آیینی و اجتماعی استفاده میشدند.
میدانهای مدور فرورفته: این میدانها احتمالاً محل برگزاری آیینهای مذهبی و تجمعات عمومی بودهاند.
واحدهای مسکونی: خانههایی با طراحی منظم که نشاندهنده وجود طبقات اجتماعی مختلف است.
معماری کارال بدون استفاده از سفال، فلز یا ابزارهای پیشرفته انجام شده و این موضوع مهارت بالای سازندگان آن را نشان میدهد.
اقتصاد کارال بر پایه ترکیبی از کشاورزی، ماهیگیری و تجارت شکل گرفته بود. ساکنان این شهر محصولاتی مانند پنبه، کدو، لوبیا و ذرت اولیه کشت میکردند و از پنبه برای ساخت تورهای ماهیگیری استفاده مینمودند. مبادله کالا با مناطق ساحلی و کوهستانی نقش مهمی در شکوفایی اقتصادی کارال داشت.
شواهد باستانشناسی نشان میدهد که دین و آیینهای مذهبی نقش محوری در زندگی مردم کارال داشته است. نبود نشانههای جنگ و سلاحهای نظامی حاکی از آن است که این تمدن بیشتر بر پایه قدرت مذهبی و اجتماعی اداره میشده تا زور نظامی. سازهای موسیقی مانند فلوتهای ساختهشده از استخوان پرندگان نیز در آیینها استفاده میشدند.
با وجود عظمت و قدمت، کارال برای هزاران سال زیر شنها و خاک مدفون بود و تمدنهای بعدی نیز آگاهی چندانی از آن نداشتند. کشف علمی این شهر در اواخر قرن بیستم انجام شد و از آن زمان بهعنوان یکی از مهمترین شهرهای گمشده قاره آمریکا مطرح گردید.
کارال در دهه ۱۹۹۰ میلادی توسط گروهی از باستانشناسان پرویی به رهبری «روت شَدی» مورد کاوش جدی قرار گرفت. این کشف اهمیت قاره آمریکا را در تاریخ تمدن جهانی برجسته کرد و نشان داد که شکلگیری تمدنهای پیچیده، محدود به خاورمیانه یا مصر نبوده است.
در سال ۲۰۰۹، شهر مقدس کارال-سوپه در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد. این ثبت جهانی، جایگاه کارال را بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تمدنی باستانی جهان تثبیت کرد و توجه گردشگران و پژوهشگران بینالمللی را به خود جلب نمود.
1. شهر باستانی کارال در کدام کشور قرار دارد؟
شهر باستانی کارال در کشور پرو و در دره رودخانه سوپه، در ساحل مرکزی این کشور واقع شده است و بهعنوان قدیمیترین شهر شناختهشده قاره آمریکا شناخته میشود.
2. قدمت شهر کارال به چه دورهای بازمیگردد؟
قدمت شهر کارال به حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد مسیح بازمیگردد، یعنی همدوره با تمدنهای بزرگی مانند مصر باستان و بینالنهرین.
3. چرا کارال را یکی از شهرهای گمشده قاره آمریکا میدانند؟
کارال برای هزاران سال زیر خاک و شن مدفون بود و تا اواخر قرن بیستم ناشناخته باقی ماند، به همین دلیل از آن بهعنوان یکی از شهرهای گمشده قاره آمریکا یاد میشود.
4. مهمترین ویژگی معماری شهر کارال چیست؟
وجود هرمهای پلکانی عظیم، میدانهای مدور فرورفته و طراحی منظم شهری بدون استفاده از فلز یا سفال، از مهمترین ویژگیهای معماری شهر کارال به شمار میرود.
5. آیا شهر کارال در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است؟
بله، شهر مقدس کارال-سوپه در سال ۲۰۰۹ میلادی بهدلیل اهمیت تاریخی و تمدنی خود در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است.
کارال نهتنها یک شهر باستانی، بلکه گواهی زنده بر نبوغ انسان در شکلدهی تمدنهای پیچیده در شرایط سخت محیطی است. این شهر گمشده قاره آمریکا نشان میدهد که تاریخ تمدن بشری بسیار گستردهتر و شگفتانگیزتر از تصورات گذشته است و هنوز هم رازهای بسیاری برای کشف شدن در دل خود دارد.
گرد آوری:بخش گردشگری بیتوته