پژوهش تازهای در آمریکا نشان داده که آلودگی هوا خطر ابتلا به آلزایمر را در سالمندان افزایش میدهد. این مطالعه بزرگ تأیید میکند که آلودگی هوا نهتنها ریه را درگیر میکند، بلکه میتواند به مغز هم آسیب برساند و خطر بیماری آلزایمر را بالا ببرد.
به گزارش Scitechdaily، این پژوهش درباره آلودگی هوا و آلزایمر توسط «یانلینگ دنگ»، پژوهشگر دانشگاه اموری، هدایت و نتایج آن در ژورنال PLOS Medicine منتشر شده است. آلزایمر مهمترین علت زوالعقل بهشمار میرود و حدود ۵۷ میلیون نفر را در جهان درگیر کرده است.
آلودگی هوا پیشتر بهعنوان عامل خطر برای چند بیماری مزمن مانند پرفشاری خون، سکته مغزی و افسردگی شناخته شده بود. این بیماریها هم با زوالعقل ارتباط دارند. پرسش اصلی این بود که آلودگی هوا از راه تشدید این بیماریهای مزمن خطر آلزایمر را بالا میبرد یا بهطور مستقیم روی مغز اثر میگذارد.
پژوهشگران برای پاسخ به این پرسش، دادههای بیش از ۲۷٫۸ میلیون نفر از دریافتکنندگان خدمات بیمه دولتی آمریکا با سن ۶۵ سال و بیشتر را بررسی کردند. این دادهها دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۸ میلادی را پوشش میدهد. محققان میزان مواجهه طولانیمدت با آلودگی هوا را با تشخیصهای جدید آلزایمر مقایسه کردند.
گروه تحقیقاتی همزمان نقش بیماریهای مرتبط مانند سکته مغزی، پرفشاری خون و افسردگی را تحلیل کرد. هدف این بود که مشخص شود این بیماریها پیوند میان آلودگی هوا و آلزایمر را تقویت میکنند یا نه. این رویکرد به پژوهشگران امکان داد مسیرهای مستقیم و غیرمستقیم اثر آلودگی هوا بر مغز را از هم جدا کنند.
نتایج الگوی روشنی را نشان داد. سالمندانی که در معرض سطوح بالاتر آلودگی هوا قرار داشتند، بیشتر به آلزایمر مبتلا شدند. این ارتباط در افرادی که پیشتر سکته مغزی تجربه کرده بودند، قویتر بود. از سوی دیگر، پرفشاری خون و افسردگی چنین اثر محسوسی برای افزایش ریسک آلزایمر ناشی از آلودگی هوا ایجاد نکرد.
این یافتهها نشان میدهد آلودگی هوا و آلزایمر پیوند مستقیمی دارند و آلودگی هوا احتمالاً از راه اثرات زیستی مستقیم روی مغز عمل میکند. این نتیجه به این معنا است که آلودگی هوا فقط از مسیر بیماریهای مزمن قلبیعروقی یا روانی به مغز آسیب نمیزند و خود بهتنهایی عامل خطر مهمی برای زوالعقل بهشمار میرود.
طبق این مطالعه، افرادی که سابقه سکته مغزی دارند، نسبت به اثرات عصبی آلودگی هوا حساستر هستند. پژوهشگران میگویند این گروه از سالمندان ممکن است بهدلیل آسیب قبلی عروق مغزی، در برابر ذرات ریز معلق در هوا آسیبپذیرتر باشند. این نتیجه، پیوند مهمی را میان عوامل خطر محیطی و عروقی برای سلامت مغز نشان میدهد.
