به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، عباس کعبی در جلسه تفسیر سوره حشر که در مرکز علمی فرهنگی امام حسین علیه السلام برگزار شد، با اشاره به فضیلت ماه مبارک رمضان، این ماه را «ماه خودسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی» توصیف کرد و گفت: رمضان، ماه خیر و برکت و رحمت الهی، ماه نزول قرآن، ماه هدایت، ماه پیروزیهای بزرگ اسلام و ماه دعا و نیایش و توجه ویژه به خداوند متعال است و بهترین فرصت برای بازخوانی آیات بیدارگر قرآن کریم به شمار میآید.
بنا بر روایت رسا، کعبی با بیان اینکه سوره حشر از سورههای مدنی قرآن کریم است، اظهار داشت: محتوای این سوره ناظر به اظهار قدرت الهی و شکست و اخراج قدرتمندانه کودتاچیان داخلی علیه رسول خدا(ص) است؛ جریانی که در اطراف مدینه دارای نفوذ اجتماعی و اقتصادی بود و با منافقان داخلی و مشرکان مکه ارتباط برقرار کرده بود.
نماینده مجلس خبرگان تصریح کرد: سوره حشر از ابتدا تا انتها به همین حادثه و پیامدهای آن میپردازد و سورهای بیدارگر، امیدبخش، الهامآفرین و جریانساز اجتماعی است.
تفسیر تناسبی و ارتباط سورهها
وی با اشاره به ارتباط سوره حشر با سوره مجادله گفت: یکی از شیوههای تفسیری «تفسیر تناسبی» است؛ به این معنا که میان آیات پایانی یک سوره و آیات ابتدایی سوره بعدی ارتباط معنایی وجود دارد. در پایان سوره مجادله از ویژگیهای «حزبالله» سخن گفته شده و سوره حشر نیز با طرح تجربه دولت اسلامی و صفبندیها، همین جریان را تکمیل میکند.
کعبی با بیان اینکه در هر جامعه اسلامی اقشار مختلفی حضور دارند، خاطرنشان کرد: برخی صرفاً به دنبال منافع شخصیاند و ممکن است در شرایط سخت دچار ضعف ایمان شوند؛ برخی دیگر تحت تأثیر تحلیلهای بیگانه و جنگ روانی قرار میگیرند؛ عدهای نیز منافقان حرفهای هستند؛ اما در مقابل، گروهی به نام «حزبالله» قرار دارند.
وی حزبالله را مؤمنان واقعی، مجاهد، مقاوم، حاضر در صحنه، آماده پرداخت هزینه و فداکاری و ولایتمدار معرفی کرد و گفت: اسلام با همین جریان پیروز شد؛ همانگونه که در صدر اسلام مهاجرین و انصار پیشگامان پیروزی بودند.
مرزبندی شفاف با دشمن؛ ویژگی حزبالله
کعبی یکی از ویژگیهای اساسی حزبالله را مرزبندی شفاف با دشمنان اسلام دانست و اظهار داشت: ملتی که ایمان به خدا و روز قیامت دارد، هرگز با دشمنان خدا و رسول او پیوند دوستی برقرار نمیکند؛ حتی اگر آن دشمنان از نزدیکترین خویشاوندان باشند.
نماینده مجلس خبرگان با نقل بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی، افزود: هرکس مزدور دشمن شود، نزد ملت مردود است. حزبالله موضع روشن و صریح در برابر دشمن دارد و آرزوی حل مشکلات از مسیر دوستی با دشمنان اسلام را در سر نمیپروراند.
وی با اشاره به آیه «أُولَٰئِکَ کَتَبَ فِی قُلُوبِهِم الْإِیمَانَ» اظهار داشت: دومین ویژگی حزبالله، برخورداری از ایمان قلبی و واقعی است؛ ایمانی که سطحی، مقطعی و متزلزل نیست، بلکه ریشه در دل و اعتقاد دارد. این ایمان، پایبندی عملی به اسلام را به دنبال دارد.
کعبی افزود: مؤمنان حقیقی خود را وامدار اسلام میدانند نه طلبکار آن؛ در سختیها، در تقدیم شهید و در میدانهای فداکاری، احساس انجام وظیفه میکنند و همه چیز را فدای راه خدا و آرمانهای الهی میدانند.
وی سومین ویژگی حزبالله را برخورداری از تأییدات خاص الهی دانست و گفت: خداوند وعده داده است که مؤمنان راستین را با «روحی از جانب خود» یاری میکند؛ یعنی امدادهای الهی شامل حال آنان میشود و در میدانهای سخت، پشتوانه غیبی دارند.
نماینده مجلس خبرگان ادامه داد: ویژگی چهارم، پیمودن مسیر بهشتی است؛ «جَنَّاتٍ تَجْرِی مِن تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِینَ فِیهَا». آنان در نهایت به سعادت اخروی میرسند.
وی افزود: ویژگی پنجم، رضایت متقابل خدا و مؤمنان است؛ «رَضِیَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ». حزبالله در فراز و فرود زندگی، سختی و آسانی، احساس رضایت از تقدیر الهی دارد و در عین تلاش، به حکمت خدا اعتماد میکند.
کعبی تصریح کرد: خداوند این جریان را «حزبالله» مینامد؛ یعنی منتسبان به جبهه الهی. در برابر آن، حزب شیطان قرار دارد. ویژگی نهایی آنان نیز رستگاری است: «أَلَا إِنَّ حِزْبَ اللَّهِ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»؛ نجات و فلاح حقیقی از آنِ حزب خداست.
ارتباط آیه نخست سوره حشر با آیات پیشین
وی سپس به آیه نخست سوره حشر پرداخت و گفت: سوره با این آیه آغاز میشود: «سَبَّحَ لِلَّهِ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ». این آیه در ادامه همان بحث حزبالله، قدرت مطلق الهی را به رخ میکشد و مبنای پیروزی جبهه حق را تبیین میکند.
کعبی با بیان اینکه سوره حشر از «مسبّحات» است، افزود: تسبیح به معنای تنزیه خداوند از هر عیب و نقص است. وقتی خدا را از نقص مبرا میدانیم، در واقع به قدرت مطلق، علم مطلق و حکمت مطلق او اذعان میکنیم. چنین خدایی شکستناپذیر است و جریان حزبالله که مستظهر به قدرت اوست نیز در نهایت مغلوب نخواهد شد.
وی با تأکید بر تفاوت تعبیر «ما فی السموات» با «من فی السموات» گفت: آیه نمیفرماید «هر که» در آسمانها و زمین است، بلکه میفرماید «هر چه» در آسمانها و زمین است؛ یعنی همه موجودات، از جمادات و نباتات تا حیوانات، انسانها و فرشتگان، تسبیحگوی خداوند هستند.
نماینده مجلس خبرگان ادامه داد: در آیات دیگر آمده است که شما تسبیح آنان را درک نمیکنید؛ بنابراین تسبیح موجودات صرفاً به معنای دلالت تکوینی بر وجود خدا نیست، بلکه نوعی شعور و خضوع در برابر عظمت الهی در سراسر هستی جریان دارد.
«العزیز الحکیم»؛ نمایش قدرت و حکمت مطلق خدا
نماینده مجلس خبرگان با اشاره به دو صفت «العزیز الحکیم» در پایان آیه نخست سوره حشر گفت: «عزیز» یعنی غالبی که هرگز مغلوب نمیشود و «حکیم» یعنی تدبیرکنندهای که همه چیز را بر اساس نظام احسن و با حساب و کتاب دقیق سامان داده است. تسبیح موجودات در حقیقت اذعان به همین قدرت و حکمت مطلق الهی است.
وی تأکید کرد: این مقدمه برای طرح داستان بنینضیر است؛ اینکه خدایی که مالک جنود آسمانها و زمین است، چگونه بدون اتکا به ظواهر مادی، یک جریان متکبر و توطئهگر را در هم شکست.
کعبی با اشاره به آیه دوم سوره حشر بیان کرد: «هُوَ الَّذِی أَخْرَجَ الَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْکِتَابِ مِنْ دِیَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ»؛ خداوند همان کسی است که کافران اهل کتاب، یعنی یهود بنینضیر، را در نخستین اخراج قدرتمندانه از اطراف مدینه بیرون راند.
وی توضیح داد: یهود بنینضیر یکی از سه طایفه یهودی اطراف مدینه بودند که به امید ظهور پیامبر آخرالزمان در آن منطقه ساکن شده بودند، اما هنگامی که دیدند پیامبر اکرم(ص) از میان عربها برخاست و نفوذ اجتماعی و سیاسی آنان کاهش یافت، به تدریج به دشمنان اسلام نزدیک شدند و در صدد کودتا علیه پیامبر(ص) برآمدند.
نماینده مجلس خبرگان گفت: مسلمانان گمان نمیکردند چنین قدرت مادی و اقتصادیای به این سادگی فرو بریزد. خود بنینضیر نیز تصور میکردند قلعهها و امکاناتشان آنان را از هر خطری حفظ خواهد کرد؛ اما خداوند از جایی که گمان نمیبردند به آنان ضربه زد.
وی افزود: این حادثه نشان داد قدرتهای ظاهری، هرچند مستکبرانه جلوه کنند، در برابر اراده الهی هیچاند؛ همانگونه که در طول تاریخ، قدرتنمایی فرعونها و طاغوتها در برابر عظمت الهی پایدار نمانده است.
رمضان؛ ماه یادآوری عظمت خدا
کعبی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به فضای ماه مبارک رمضان اظهار داشت: رمضان ماه یادآوری قدرت و عظمت خداوند است؛ ماهی که انسان باید اعتماد به خدا، طمأنینه و حکمت در تصمیمگیری را تقویت کند و بداند که همه عالم در قبضه قدرت الهی است.
وی تأکید کرد: سوره حشر با طرح تسبیح همگانی هستی و نمایش شکست بنینضیر، به جامعه اسلامی میآموزد که اگر با خدا باشد، در برابر قدرتهای پوشالی دچار هراس نمیشود و وعده الهی درباره نصرت مؤمنان تحقق خواهد یافت.
