همشهری آنلاین - گروه سیاسی: از ۱۷ بهمنماه سال جاری که مذاکرات ایران و آمریکا در مسقط عمان برگزار شد، شایعات گستردهای از سوی رسانههای آمریکایی درباره امتیازات ارائه شده از سوی ایران مطرح شد، ولی عباس عراقچی وزیر امور خارجه آنها را تکذیب کرده است.
بخش عمدهای از این گمانهزنیها و فضاسازیهای رسانهای از سوی روزنامه والاستریتژورنال رقم زده شد. لارنس نورمن، خبرنگار این رسانه با انتشار توییتی در شبکه ایکس مدعی شد که ایران توقف غنی سازی را به مدت ۳ تا ۵ سال قبول کرده است. عباس عراقچی وزیر امور خارجه در گفتوگو با شبکه اماسانبیسی آمریکا اعلام کرد «گزارشهایی مبنی بر اینکه ایران ظاهرا پیشنهاد تعلیق غنیسازی اورانیوم را به مدت ۲ تا ۳ سال داده است، صحت ندارد».
روزنامه نیویورکتایمز آمریکا هم به نقل از ۳ مقام ایرانی گزارش داده بود تهران در جریان مذاکرات هستهای غیرمستقیم با آمریکا، آمادگی خود را برای تعلیق غنیسازی اورانیوم به مدت ۳ تا ۵ سال اعلام کرده و این اقدام را مشروط به رفع تحریمهای مالی، بانکی و نفتی دانسته است. با توضیحات عراقچی این شایعات را باید منتفی دانست.
رئیس سازمان انرژی اتمی ایران یکی دیگر از شایعات پرقوت روزهای اخیر که از طرف روسیه به آن دامن زده شد را رد کرد. محمد اسلامی با رد گمانهزنیها درباره خروج اورانیوم با غنای ۶۰ درصد از کشور تاکید کرد: چنین موضوعی نه در دستور کار قرار دارد و نه در مذاکرات مطرح شده و این ادعاها صرفا تولید محتوای جریانهای فشار است.
دیمیتری پسکوف سخنگوی ریاستجمهوری روسیه گفته روسیه برای پذیرفتن اورانیوم غنیشده مازاد ایران اعلام آمادگی کرده است. شبکه خبری سیانان نیز به نقل از منابع مطلع مدعی شد که تهران پذیرفته است به عنوان بخشی از توافق احتمالی با واشنگتن، بخشی از اورانیوم با غنای بالای خود را به مسکو منتقل کند. این شایعه نیز براساس اعلام رسمی مقامات کشور صحت ندارد.
۱۶ بهمنماه یک روز قبل از مذاکرات، روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی مدعی شد ایران در ازای انتقال محل مذاکرات به عمان و عدم حضور نمایندگانی از کشورهای منطقه پذیرفته است که در گفتوگوها با آمریکا علاوه بر برنامه هستهای، برنامه موشکی و گروههای شبهنظامی نیز مورد بحث قرار بگیرند.
دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا نیز پس از دور اول مذاکرات صراحتا اعلام کرد ایران باید درباره موشکهایش هم در کنار موضوع هستهای گفتوگو کند.
عباس عراقچی وزیر امور خارجه گفته است «هیچ کسی نمیتواند کوچکترین تعرضی به موشکهای ما کند. موشکهای ما موضوع مذاکره نیستند و نخواهند بود».
غنیسازی صفر درصدی مدنظر آمریکا اگرچه مهمترین دلیل بنبست مذاکراتی با ایران در خردادماه بود، در مذاکرات بهمنماه نیز طرح ابهامآمیزش موجی از تایید و تکذیبها را برانگیخت. دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا نیز در این سری از گفتوگوها با جمله کلی «ایران نباید سلاح هستهای داشته باشد» وارد گفتوگوها شد. این جمله آنچنان مبهم مطرح شده است که کاخ سفید غنیسازی صفر درصدی را در پیوستش مطرح میکند و رسانههای آمریکایی تعلیق چند ساله غنیسازی اورانیوم در ایران را گمانهزنی میکند.
مایک والتز سفیر و نماینده دائم ایالات متحده در سازمان ملل گفت که آمریکا در خواسته خود از ایران مبنی بر «غنیسازی صفر» بسیار صریح و شفاف بوده است. اما عباس عراقچی گفته «ما هیچ تعلیقی پیشنهاد ندادیم و آمریکا نیز از ما درخواستی برای غنی سازی صفر نداشته است».
اما پنجمین نکته قابل بررسی در این گزارش که مستقیم روی ابتدا تا انتها و جمعبندی کلی این مذاکرات اثر دارد، ماجرای لغو تحریمهای آمریکا علیه ایران است. در گزارشهای آمریکایی بر این نکته تاکید شده بود که آمریکا در قبال همه تعهداتی که از ایران میخواهد، تنها یک قول میدهد و آن اینکه به ایران حمله نکند!
اما عراقچی این شائبه را هم به صراحت رد کرده است. او در تعبیرش از توافق برد - برد در گفتوگو با رسانه آمریکایی اماسانبیسی تاکید کرده است: توافق برد-برد زمانی است که ایالات متحده کاملا مطمئن باشد که برنامه هستهای ایران صلحآمیز است و صلحآمیز باقی خواهد ماند و در مقابل، تحریمها برای ایران لغو شود.
گزارشهای پرفراز و فرود رسانههای آمریکایی از آنچه میان ایران و آمریکا بر سر پرونده هستهای میگذرد در کنار چیزی که عباس عراقچی وزیر امور خارجه درباره گامهای برداشته شده روایت میکند، یک کلاف پر پیچ و خم مذاکراتی است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، روز پنجشنبه ۳۰ بهمن در پاسخ به خبرنگاری در هواپیمای ایرفورسوان تاکید کرد که به نظر او «۱۰ تا ۱۵ روز» زمان برای جمهوری اسلامی تا به با آمریکا به توافق برسد. او گفت: «ما به توافق خواهیم رسید، به هر روشی (مذاکره یا عملیات نظامی) به توافق دست خواهیم یافت.»
«توافق» مدنظر ترامپ برخلاف مذاکرات مسقط و ژنو پسوند «هستهای» ندارد و در مصاحبههایش تنها به همین کلمه بسنده میکند. همین بر ابهام و پیچیدگیهای سیاستی که ترامپ در ارتباط با ایران دنبال میکند بهشدت میافزاید.
