به گزارش مشرق، مقامهای ارشد دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا در روزهای اخیر بهطور فشرده با پایتختهای عربی در تماس بودهاند تا پیامدهای اظهارات جنجالی مایک هاکبی، سفیر آمریکا در فلسطین اشغالی را کنترل کنند؛ اظهاراتی که موجی از خشم در جهان عرب و اسلام برانگیخت و حتی برخی تحلیلگران آن را تهدیدی برای ابتکارهای دیپلماتیک واشنگتن در منطقه دانستهاند.
نشریه آمریکایی پولیتیکو گزارش داده است که این تماسها با هدف اطمینانبخشی به دولتهای عربی انجام شده و مقامهای آمریکایی تلاش کردهاند توضیح دهند که سخنان هاکبی بیانگر سیاست رسمی دولت آمریکا نیست.
بهگفته سه منبع آگاه، مقاماتی از جمله کریس لاندو و آلیسون هوکر در تماس با عربستان، اردن و مصر تأکید کردهاند که اظهارات هاکبی در گفتوگو با تاکر کارلسون صرفاً دیدگاه شخصی او بوده است. هاکبی در آن مصاحبه گفته بود اسرائیل بر اساس اصول تورات «حق دارد بخش بزرگی از خاورمیانه را کنترل کند»؛ جملهای که بهسرعت در جهان عرب و کشورهای اسلامی بازتاب یافت و با محکومیت گسترده روبرو شد.
این جنجال در شرایطی رخ داده که دولت ترامپ در تلاش است حمایت کشورهای عربی و مسلمان را برای اجرای طرح ۲۰ مادهای خود درباره آتشبس و تشکیل شورای صلح غزه جلب کند.
بیش از ۱۴ کشور عربی، از جمله عربستان، مصر، اردن و امارات، در بیانیهای مشترک، اظهارات هاکبی را «خطرناک و فتنهانگیز» توصیف کرده و آن را در تضاد با برنامههای واشنگتن برای غزه دانستند.
یک دیپلمات ارشد از یکی از کشورهای حوزه خلیج فارس هشدار داده که چنین اظهاراتی میتواند یکی از اهداف کلیدی دولت ترامپ یعنی پیشبرد روند عادیسازی روابط اسرائیل با کشورهای عربی را با چالش جدی مواجه کند. وی تأکید کرده است که «حاکمیت کشورهای عربی نباید نقض شود».
سفارت آمریکا نیز در واکنش اعلام کرده که سخنان هاکبی «تقطیع شده و خارج از متن» بازتاب یافته و تغییری در سیاست رسمی واشنگتن ایجاد نشده است. با این حال، این توضیحات نتوانسته از شدت انتقادها بکاهد؛ بهویژه آنکه موضوع مرزها و اراضی اشغالی همواره یکی از محورهای اصلی تنش در خاورمیانه بوده و جامعه جهانی بارها بر راهکار دو دولتی و لزوم پایبندی به قطعنامههای سازمان ملل تأکید کرده است.
در سالهای گذشته نیز برخی مواضع مقامهای آمریکایی درباره قدس، شهرکسازیها و حاکمیت بر اراضی اشغالی با واکنش تند کشورهای عربی روبرو شده بود. تصمیم دولت آمریکا در سال ۲۰۱۸ برای بهرسمیت شناختن قدس بهعنوان پایتخت رژیم صهیونیستی نمونهای از این موارد بود که موجی از اعتراضات منطقهای را برانگیخت.
اکنون نیز در سایه جنگ غزه و افزایش حساسیتها نسبت به هرگونه اظهارنظر درباره مرزهای جغرافیایی، سخنان هاکبی بار دیگر شکاف میان واشنگتن و متحدان عربش را آشکار کرده است.
