همشهری آنلاین - مریم شیرافکن: انتخاب کفش ورزشی فقط به ظاهر یا برند مربوط نمیشود؛ یک کفش مناسب میتواند از آسیبهای زانو و کمر جلوگیری کند، عملکرد ورزشی را بهبود دهد و حتی خستگی را کاهش دهد. در مقابل، انتخاب اشتباه ممکن است باعث دردهای مزمن و آسیبهای طولانیمدت شود.
نوع فعالیت ورزشی را مشخص کنید
اولین و مهمترین اصل: هر ورزش کفش مخصوص خودش را میخواهد.
کفشها بر اساس نوع حرکت، فشار و سطح تماس طراحی میشوند:
دویدن → سبک، انعطافپذیر و دارای جذب ضربه بالا
تمرینات باشگاهی و فانکشنال → پایدار با کف سفتتر
بسکتبال یا ورزشهای پرشدار → حمایت قوی از مچ پا
پیادهروی → نرم، راحت و با انعطاف متوسط
استفاده از کفش نامناسب برای فعالیت دیگر میتواند فشار اضافی به مفاصل وارد کند.
طبق توصیههای American College of Sports Medicine، تطابق کفش با نوع حرکت مهمترین عامل در پیشگیری از آسیب ورزشی است.
فرم پای خود را بشناسید
پای افراد یکسان نیست. سه نوع قوس رایج وجود دارد:
قوس طبیعی → اغلب کفشهای استاندارد مناسب هستند؛
کف پای صاف → نیاز به حمایت و کنترل حرکتی بیشتر؛
قوس زیاد → نیاز به جذب ضربه و انعطاف بیشتر.
اگر کفش با فرم پای شما هماهنگ نباشد، احتمال درد زانو، ساق یا کف پا افزایش مییابد.
یک روش ساده تشخیص: آزمون رد پای خیس
کف پا را خیس کنید و روی زمین بگذارید. شکل رد پا نشان میدهد قوس شما چقدر است.
اندازه و فیت واقعی کفش را جدی بگیرید
بیشتر افراد کفش اشتباه میپوشند، نه به خاطر مدل بلکه به خاطر سایز.
قواعد طلایی:
- بین انگشت شست و جلوی کفش حدود یک سانتیمتر فاصله باشد؛
- پاشنه نباید داخل کفش بلغزد؛
- کفش نباید در پهلوها فشار ایجاد کند؛
- کفش را عصر امتحان کنید (پا کمی متورمتر است)؛
- با جوراب ورزشی امتحان کنید.
اگر کفش را همان لحظه پوشیدن راحت حس نمیکنید، بعداً هم راحت نخواهد شد.
جذب ضربه و پایداری را بررسی کنید
تحقیقات نشان میدهد کفشهایی با جذب ضربه مناسب میتوانند فشار وارد بر مفاصل را کاهش دهند، بهخصوص در دویدن یا تمرینات پرشدار.
به این موارد دقت کنید:
- کفی نرم اما نه بیش از حد فرو رونده
- ثبات در قسمت میانی کفش
- انعطاف در جلوی پا
- حمایت مناسب از پاشنه
طبق گزارشهای علمی منتشرشده در Harvard Health Publishing، کفش با ثبات مناسب میتواند خطر آسیبهای ناشی از فشار تکراری را کاهش دهد.
وزن کفش مهم است
کفش سبکتر مصرف انرژی را کاهش میدهد و برای دویدن مناسبتر است.
اما کفشهای بسیار سبک ممکن است حمایت کافی نداشته باشند.
تعادل مهم است:
- سبک برای حرکت
- پایدار برای ایمنی
زمان تعویض کفش ورزشی
حتی بهترین کفشها هم عمر محدودی دارند.
معمولاً باید تعویض شوند وقتی:
- ۵۰۰ تا ۸۰۰ کیلومتر با آن دویدهاید؛
- کف کفش ساییده شده است؛
- دیگر حس ضربهگیری ندارد؛
- پس از تمرین درد جدید ایجاد میشود.
کفش کهنه حتی اگر ظاهر سالم داشته باشد، حمایت لازم را ندارد.
جمعبندی کاربردی
کفش ورزشی مناسب یعنی:
- متناسب با نوع ورزش
- هماهنگ با فرم پای شما
- دارای سایز و فیت دقیق
- دارای جذب ضربه و پایداری کافی
- تعویض منظم پس از فرسودگی
انتخاب درست کفش فقط یک خرید نیست؛ سرمایهگذاری روی سلامت مفاصل و کیفیت حرکت شماست.
منبع : aapsm
