همشهری آنلاین – آرش نهاوندی: باور قدیمی که میگوید صرفا مادران باید در دوران بارداری مراقب فرزند خود باشند و سن و عادات پدر در سلامت کودک نقش ندارد، در حال شکسته شدن است. تحقیقات جدید نشان میدهد که سلامت پدر حتی مدتها قبل از لقاح میتواند بر سلامت نوزاد و کودک تاثیر بگذارد.
سالها تصور میشد سلامت کودک در دوران بارداری تقریبا فقط به وضعیت جسمی و روانی مادر وابسته است؛ از تغذیه و ویتامینها گرفته تا مراقبتهای پزشکی و سبک زندگی.
اما تحقیقات جدید نشان میدهد سلامت پدر پیش از بارداری هم میتواند نقش مهمی در آینده فرزند داشته باشد؛ موضوعی که حالا توجه دانشمندان سراسر جهان را به خود جلب کرده است.
پژوهشگران میگویند عواملی مانند سن پدر، استرس، کمخوابی، مصرف سیگار و الکل، اضافه وزن و حتی قرار گرفتن در معرض آلودگیهای محیطی ممکن است سالها قبل از تولد، روی سلامت جسمی و ذهنی کودک اثر بگذارد. یکی از مهمترین موضوعات مورد بررسی، سن بالای پدر است.
مطالعات نشان دادهاند کودکانی که از پدران بالای ۴۵ سال متولد میشوند، ممکن است کمی بیشتر در معرض برخی اختلالات عصبی و رشدی مانند اوتیسم یا مشکلات یادگیری قرار بگیرند.
محققان معتقدند دلیل این موضوع میتواند به روند تولید مداوم اسپرم در مردان مرتبط باشد؛ فرآیندی که در طول سالها احتمال بروز تغییرات ژنتیکی کوچک در آن افزایش پیدا میکند.
اما سن تنها عامل تاثیرگذار نیست. تحقیقات نشان میدهد سیگار کشیدن و مصرف الکل میتواند به DNA اسپرم آسیب بزند و کیفیت آن را کاهش دهد. استرس مزمن، چاقی، خواب نامنظم و تغذیه ناسالم نیز ممکن است از طریق تغییرات اپیژنتیکی بر عملکرد ژنها و رشد سالم جنین اثر بگذارند.
با این حال پزشکان تاکید میکنند بسیاری از این خطرات قابل کنترل هستند. ترک سیگار و الکل، خواب کافی، ورزش منظم، کنترل استرس و مصرف غذاهای سالم مانند میوه، سبزیجات، مغزها و منابع امگا۳ میتواند به بهبود سلامت اسپرم کمک کند.
آنها میگویند همانطور که مراقبتهای پیش از بارداری برای مادران اهمیت دارد، توجه به سلامت پدران نیز باید بخشی جدی از برنامهریزی برای فرزندآوری باشد.
