به گزارش خبرآنلاین، نام عنکبوت «بالیستا» از سلاحی باستانی که رومیها برای پرتاب سنگ و نیزه در میدان نبرد استفاده میکردند، گرفته شده است. شباهت میان این سلاح و روش شکار عنکبوت بسیار چشمگیر است.
برخلاف بسیاری از عنکبوتها که منتظر میمانند تا شکار در تارشان گرفتار شود، این گونه رویکردی فعالتر اتخاذ کرده است. در طول شب، عنکبوت ساعتها وقت صرف میکند تا دهها رشته تار تحت کشش ایجاد کند. این رشتهها مانند فنرهای فشرده انرژی ذخیره میکنند.
در انتهای این ساختار، یک مخروط کوچک از تار ساخته میشود. نکته جالب اینجاست که هدف اصلی این تله فقط مورچه درختی است.
بر اساس گزارش «conversation»، این مورچهها از خطرناکترین شکارهای ممکن برای یک عنکبوت کوچک محسوب میشوند. آنها اجتماعی، بسیار تهاجمی و دارای سیستم دفاعی قدرتمندی هستند. اگر یکی از اعضای گروه مورچهها احساس خطر کند، ظرف مدت کوتاهی تعداد زیادی مورچه دیگر به محل هجوم میآورند.
اما عنکبوت بالیستا راهحلی هوشمندانه پیدا کرده است. هنگامی که مورچه به مخروط تار نزدیک میشود، رفتاری تهاجمی از خود نشان میدهد و آن را گاز میگیرد. همین واکنش، ماشه تله را فعال میکند. مخروط از جای خود جدا میشود و تمام انرژی ذخیرهشده در تارها در کسری از ثانیه آزاد میشود.
نتیجه شگفتانگیز است. مورچه با شتابی هولناک به سمت بالا کشیده میشود که معادل حدود ۱۴۰ برابر شتاب جاذبه زمین است. برای مقایسه، فضانوردان و خلبانان جنگنده تنها بخش کوچکی از این نیرو را تجربه میکنند.
مورچه مستقیماً به داخل تار اصلی عنکبوت پرتاب میشود جایی که دیگر راه فراری ندارد.
از دیدگاه تکاملی، این سامانه یک شاهکار مهندسی زیستی محسوب میشود. پژوهشگران معتقدند قدرت فوقالعاده این تله احتمالاً به این دلیل تکامل یافته که شکار باید در سریعترین زمان ممکن از مسیر حرکت سایر مورچهها دور شود. در غیر این صورت، هجوم دستهجمعی همنوعانش میتواند برای عنکبوت مرگبار باشد.
یکی از جالبترین جنبههای این کشف، تخصص شدید شکارچی روی یک گونه خاص است. بیشتر شکارچیان طیف گستردهای از طعمهها را هدف میگیرند، اما این عنکبوت تقریباً تمام سامانه شکار خود را برای مقابله با یک هدف مشخص طراحی کرده است.
دانشمندان همچنین احتمال میدهند که عنکبوت از مواد شیمیایی مشابه فرومونهای مورچهها برای جذب آنها استفاده کند. با این حال این فرضیه هنوز بهطور قطعی اثبات نشده و نیازمند آزمایشهای بیشتر است.
این کشف بار دیگر نشان میدهد طبیعت حتی در موجوداتی بهاندازه چند میلیمتر نیز میتواند راهحلهایی مهندسیشده خلق کند که از بسیاری فناوریهای انسانی پیچیدهتر به نظر برسند.
عنکبوت بالیستا شاید کوچک باشد، اما سازوکاری که ساخته یکی از حیرتانگیزترین نمونههای نوآوری تکاملی است که در سالهای اخیر کشف شده است.
۵۸۵۸
