تماشای طلوع و غروب خورشید فقط تجربهای زیباییشناختی و شاعرانه نیست و روی مغز و سلامت روان ما تأثیر میگذارد. محققان میگویند مغز و بدن ما برای نقطه شروع و نقطه پایان روز به این پدیدههای طبیعی وابستهاند.
به گزارش BBC، پژوهشگران میگویند تماشای غروب، حس شگفتی را در انسان برمیانگیزد. این حس زمانی رخ میدهد که ما با پدیدهای بزرگ و فراتر از درک معمول روبهرو میشویم. طبق مطالعات روانشناسی، این تجربه باعث میشود فرد احساس کوچکی کند که در نتیجه، دغدغهها و مشکلات شخصی در مقیاس بزرگ زندگی، کماهمیتتر به نظر میرسند. این تغییر دیدگاه، چرخههای فکری منفی را میشکند و توجه را به زمان حال معطوف میکند.
شواهد علمی نشان میدهند که قرار گرفتن در معرض چنین مناظری میتواند ظرفیت پردازش و حافظه را تقویت کند. حس شگفتی باعث میشود فرد بر آنچه در مقابل چشمانش است، تمرکز عمیقتری داشته باشد. این تمرکز، باعث بهبود توانایی یادآوری اطلاعات و جزئیات میشود. علاوهبراین، تجربه منظم حس شگفتی، ذهن را از حواسپرتیهای تکنولوژیمحور دور و به بازیابی توان ذهنی کمک میکند.
محققان برای بررسی تأثیر حس شگفتی آزمایش جالبی انجام دادند. آنها به چندین دانشجو تصاویری از درختان اکالیپتوس (برای ایجاد حس شگفتی) یا یک ساختمان (به عنوان گروه کنترل) نشان دادند. نتیجه این بود که دانشجویانی که حس شگفتی را تجربه کرده بودند، وقتی پژوهشگر بهطور تصادفی دستهای خودکار را روی زمین ریخت، با اشتیاق بسیار بیشتری برای جمعآوری آنها به او کمک کردند. این مسئله نشان میدهد که شگفتی، رفتار اجتماعی افراد را بهبود میدهد.
در پژوهشی روی افراد مسن، محققان افراد را تشویق کردند تا در پیادهرویهای هفتگی، لحظات شگفتانگیز (مثل درخشش برگهای پاییزی) را پیدا کنند. بعد از ۸ هفته، نگاه آنها به محیط اطراف بیرونیتر و توصیفیتر شد و در سلفیهایی که میگرفتند، تصویر خودشان به مرور کوچکتر و فضای طبیعت در پشت سرشان بزرگتر و غالبتر شد. این تحقیق نشان میدهد که تماشای طبیعت نگاه فرد را از خودمحوری به جهانمحوری تغییر میدهد.
علاوهبراین، بدن انسان دارای یک ریتم شبانهروزی است که چرخه ۲۴ ساعته خواب و بیداری را کنترل میکند. نور طبیعی خورشید، قویترین سیگنال برای تنظیم این ریتم است. هنگام طلوع، نور خورشید با سرکوب تولید ملاتونین و تنظیم کورتیزول، بدن را برای فعالیت آماده میکند. در مقابل، نور ملایم و گرم غروب، به غده صنوبری سیگنال میدهد که تولید ملاتونین را آغاز کند تا بدن بهطور طبیعی برای استراحت آماده شود.
محققان میگویند تکرار تجربیات مثبت نظیر تماشای غروب، سطح سیتوکینهای التهابی در بدن را نیز کاهش میدهد. این نشانگرهای التهابی، در صورت افزایش مزمن، ریسک بیماریهای دیابت، مشکلات قلبی-عروقی و افسردگی را افزایش میدهند. به عبارت دیگر، تماشای غروب استرس را کاهش میدهد و به تقویت سیستم ایمنی و پیشگیری از بیماریهای مزمن کمک میکند.
