هادی حقشناس در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایرنا با اشاره به پیشینه تاریخی تجارت در ایران اظهار داشت: در گذشته بخش مهمی از تجارت کشور از مسیرهای شمالی و در چارچوب راه ابریشم انجام میشد و ارتباط ایران با اروپا نیز از همین مسیر برقرار بود.
وی افزود: با شکلگیری اتحاد جماهیر شوروی از سال ۱۹۱۷ و تحولات سیاسی آن دوره، مسیرهای تجاری کشور به تدریج به سمت جنوب و بنادر خلیج فارس تغییر جهت داد.
حق شناس خاطر نشان کرد: بنابر این تحولات سیاسی قرن گذشته موجب شد مسیر اصلی تجارت ایران از شمال به جنوب و خلیج فارس منتقل شود.
وی افزود: این تغییر مسیر باعث شد ظرفیتهای مهم شمال کشور در حوزه تجارت و حملونقل کمتر مورد توجه قرار گیرد، در حالی که امروز با توجه به گسترش مبادلات ایران با کشورهای آسیایی بهویژه چین، مسیرهای شمالی میتواند از نظر زمان و هزینه حملونقل مزیت قابل توجهی داشته باشد.
استاندار گیلان با اشاره به تفاوت مقیاس حملونقل در خزر و خلیج فارس، گفت: در دریای خزر کشتیها با ابعاد کوچکتر فعالیت میکنند، اما همین موضوع امکان ایجاد شبکههای متنوعتر حملونقل و انتقال سریعتر کالا را فراهم کرده است. هماکنون نیز انتقال برخی کالاها از جمله خودرو از چین از طریق دریای خزر به سمت ایران در حال انجام است.
وی ادامه داد: اگر کالاها از چین از مسیر کشورهای آسیای میانه مانند قزاقستان به بنادر شمالی ایران منتقل شوند، نسبت به مسیر خلیج فارس کوتاهتر و مقرونبهصرفهتر خواهد بود؛ بهویژه اینکه بخش قابل توجهی از جمعیت و بازار مصرف کشور در تهران و استانهای مرکزی قرار دارد که فاصله کمتری با بنادر شمالی دارند.
حق شناس همچنین به زیرساختهای ایجادشده در شمال کشور اشاره کرد و بیانداشت: در سالهای اخیر سرمایهگذاریهای قابل توجهی در حوزه زیرساختهای حملونقل؛ از جمله اتصال خطوط ریلی به بنادر شمالی مانند امیرآباد و بندر انزلی انجام شده است. در حال حاضر بنادر ایرانی در دریای خزر توانایی پذیرش همزمان بیش از ۵۰ کشتی را دارند.
وی تاکید کرد: تغییر رویکرد از دریاهای جنوب به دریای خزر میتواند علاوه بر مزایای اقتصادی، از منظر پدافند غیرعامل نیز به نفع کشور باشد، چرا که وابستگی کامل به مسیرهای جنوبی و تنگه هرمز میتواند در شرایط خاص با چالشهایی همراه شود.
این مقام مسئول پیشین سازمان بنادر و کشتیرانی در پایان با اشاره به ظرفیتهای موجود برای واردات کالا از مسیر شمال، خاطرنشان کرد: سال گذشته حدود ۳۰ میلیون تن کالای اساسی وارد کشور شد و بخش قابل توجهی از این ظرفیت میتواند از طریق بنادر دریای خزر تأمین و وارد کشور شود، موضوعی که نیازمند تقویت سیاستهای توسعهای و بهرهگیری بیشتر از زیرساختهای شمال کشور است.
