به گزارش خبرنگار ایرنا، ترامپ که تحت فشار کنگره و افکار عمومی آمریکا درباره پیامدهای جنگ اخیر و روند مذاکرات با ایران قرار دارد، هفته را با اظهارنظر درباره گفتوگوهای فنی در دوحه قطر آغاز کرد و مدعی شد «جلسات بسیار خوبی» برگزار شده است.
او پس از دیدار استیو ویتکاف و جرد کوشنر با مقامهای قطری، گفت تهران و واشنگتن بهخوبی با یکدیگر کنار آمدهاند و روند آنچه «خلع سلاح هستهای ایران» خواند، در مسیر پیشرفت قرار دارد.
ترامپ در سخنانی در داکوتای شمالی ادعا کرد: «ما در ونزوئلا کار خوبی انجام دادیم. اما، در حقیقت ما به همان اندازه در مورد ایران هم خوب عمل میکنیم. شاید اسمش را شنیده باشید.»!
رئیس جمهوری آمریکا برای چین هم خط و نشان کشید و گفت: اجازه نخواهیم داد چین کنترل کانال پاناما را در دست بگیرد.
او در گفتوگو با شبکه سیانبیسی که محور سخنانش باز هم ایران بود، بار دیگر مدعی شد ایران تقریبا با همه خواستههای واشنگتن موافقت کرده و حتی در چارچوب توافق احتمالی، محصولات کشاورزی آمریکا را خریداری خواهد کرد.
وی در همین مصاحبه، ضمن تکرار ادعاهایی درباره محاصره دریایی ایران و حمله به زیرساختهای دفاعی این کشور، در پی ناکامی در میدان نظامی مدعی شد هدف واشنگتن تغییر نظام در ایران نیست و تنها جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای را دنبال میکند.
ترامپ در این گفتوگو با تکرار اظهارات خود درباره وضعیت اقتصادی ایران، مدعی شد: ایران تورم شدیدی را تجربه می کند!
او در آستانه جشن دویستوپنجاهمین سالگرد استقلال آمریکا نیز همین خط مشی را ادامه داد و با تکرار ادعاهای پیشین مدعی شد تهران «به شدت مشتاق توافق» است. او حتی ادعا کرد به منظور برگزاری مراسم تشییع در ایران، مذاکرات دو طرف برای یک هفته متوقف شده است.
ترامپ روز شنبه نیز در گفتوگو با پایگاه خبری اکسیوس اذعان کرد، مراسم تشییع «حضرت آیت الله سید علی خامنه ای» رهبر شهید انقلاب ایران را دنبال می کند و از حضور گسترده مردم و گریه ایرانیان برای رهبر شهید خود، غافلگیر شده است!
رئیس جمهوری آمریکا بار دیگر مدعی شد که ایرانیها «ایران خواهان توافق است»، اما دو طرف تصمیم گرفتهاند تا پایان مراسم تشییع مذاکرات را به مدت یک هفته متوقف کنند.
وی در عین حال مدعی شد: در این مدت هیچیک از دو طرف به روی دیگری آتش نخواهد گشود.
همزمان ترامپ در گفتوگو با اکسیوس اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل درخواست ملاقات با من را داده است و این دیدار میتواند هفته آینده برگزار شود.
او سپس برای نتانیاهو تلویحا خط و نشان کشید و گفت: «ما به خوبی با هم کنار میآییم، اما شما میدانید رئیس کیست و او نیز میداند رئیس کیست.»
اکسیوس گزارش داد که افراد نزدیک به ترامپ در ماههای اخیر نسبت به نتانیاهو بیش از پیش بدبین و ناامید شدهاند و به نقل از یک مقام آمریکایی افزود: بسیاری از نزدیکترین مشاوران ترامپ معتقدند که بیبی (نتانیاهو) تقریبا درباره همه چیز اشتباه کرده است.
«جیدی ونس» معاون رئیسجمهوری آمریکا نیز در ایالت ویرجینیا در جمع خبرنگاران، از روند مذاکرات در دوحه قطر ابراز رضایت کرد و گفت: «هنوز (درباره نتیجه مذاکرات) خیلی زود است، اما مذاکرات به خوبی پیش میرود.»
وی با بیان اینکه ما نگران موضوع هستهای هستیم و قرار است درباره آن شروع به گفتوگو کنیم، در سخنانی در پایگاه هوایی-دریایی «اوشیانا» در ویرجینیا بیچ مدعی شد این مذاکرات «از روی قدرت انجام میشود، نه از روی ضعف.»
«مایک جانسون» رئیس مجلس نمایندگان آمریکا نیز در مصاحبه با تارنمای یو اس ای تودی گفت: «ما بسیار امیدواریم که ایرانیها خصومتها را متوقف کنند، بخود بیایند و اجازه دهند تنگه هرمز برای تجارت باز بماند و برای دستیابی به صلح پایدار تلاش کنند.»
او با توضیح درباره نشست کنگره با مقامات دولت ترامپ در باره تفاهم نامه با ایران ادعا کرد: «اگر آتشبس شکننده کنونی همچنان رو به فروپاشی برود، باید مهلت قانونی جدیدی برای دونالد ترامپ جهت دریافت مجوز کنگره برای ادامه درگیری نظامی در نظر گرفته شود. فکر میکنم این مهلت باید کاملا از نو آغاز شود.»
در مجموع، مواضع ترامپ و دیگر مقامهای آمریکا در هفته گذشته نشان میدهد که تلاشهای واشنگتن برای پیشبرد همزمان دیپلماسی و فشار علیه ایران با تناقضهای آشکار و ناکامی در القای روایت مطلوب خود روبهرو شده است و مجموعه این اظهارات، بیش از آنکه بیانگر یک راهبرد منسجم باشد، بازتابدهنده آشفتگی و شکست محاسباتی آمریکا در قبال واقعیتهای سیاسی و اجتماعی ایران ارزیابی میشود.
شکستهای حقوقی ترامپ در دیوان عالی آمریکا
در ادامه چالشهای حقوقی دولت ترامپ، دیوان عالی ایالات متحده آمریکا در هفته ای که گذشت، در حکمی مهم، فرمان اجرایی او برای محدود کردن حق شهروندی بر اساس محل تولد را رد کرد و بار دیگر بر تفسیر گسترده متمم چهاردهم قانون اساسی تأکید کرد؛ تصمیمی که عملا یکی از سیاستهای کلیدی مهاجرتی او را متوقف کرد.
این حکم با ۶ رای موافق در برابر ۳ رای مخالف قضات دیوان عالی آمریکا صادر شد و بر اساس آن، اصل حق شهروندی بر اساس تولد همچنان پابرجا ماند.
دیوان عالی آمریکا تاکید کرد که این اصل قابل تغییر با فرمان اجرایی رئیسجمهور نیست و برای هرگونه تغییر، اصلاح قانون اساسی لازم است.
ترامپ این تصمیم را برای آمریکا «بسیار بد» توصیف کرد و مدعی شد کنگره میتواند با قانونگذاری آن را حل کند؛ این در حالی است که رای اکثریت بر پایه قانون اساسی است و برای تغییر آن، اصلاحیه قانون اساسی لازم است.
رد شدن طرح ترامپ برای لغو حق شهروندی بر اساس تولد، سومین شکست مهم حقوقی ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری اش محسوب میشود.
دیوان عالی آمریکا در پرونده مربوط به تعرفههای جهانی که دولت ترامپ بر اساس قانون اختیارات اضطراری وضع کرده بود، بخشی از این تعرفهها را لغو کرد؛ اقدامی که یکی از ابزارهای اصلی سیاست اقتصادی او را محدود کرد.
دیوان عالی همچنین در پرونده مربوط به تلاش دولت ترامپ برای برکناری لیزا کوک عضو هیاتمدیره فدرال رزرو ورود کرد و مانع اجرای فوری این تصمیم شد؛ اقدامی که به عنوان محدود شدن اختیار دولت در مدیریت نهادهای مالی مستقل تفسیر شد.
نشست بی نتیجه شورای امنیت علیه ایران و باز هم صحنه گردانی بحرین
شورای امنیت سازمان ملل نیز در هفته ای که گذشت، نشستی درباره تحولات خاورمیانه با صحنه گردانی بحرین و حمایت آمریکا در نیویورک به بهانه حملات اخیر میان واشنگتن و تهران در طول آتش بس برگزار کرد؛ نشستی که در آن که اگرچه صحنه جدال برخی دیپلمات ها بود اما بر ضرورت کاهش تنش، حفظ دیپلماسی و امنیت کشتیرانی تاکید شد.
معاون دبیرکل سازمان مل از کاهش تنش میان ایران و آمریکا استقبال کرد و آن را «روزنهای از امید» برای بازگشت گفتوگوها و تقویت دیپلماسی دانست.
او با هشدار درباره شکنندگی وضعیت موجود، خواستار خویشتنداری همه طرفها و پرهیز از اقداماتی شد که میتواند به تشدید بحران منجر شود.
نماینده ایران در سازمان ملل با انتقاد از برگزاری این نشست، آن را دارای انگیزههای سیاسی دانست و تاکید کرد اولویت باید اجرای کامل تفاهمنامه میان ایران و آمریکا و ادامه مذاکرات باشد.
او ضمن رد اتهامات مطرحشده از سوی واشنگتن و برخی کشورهای غربی، تأکید کرد ایران قربانی تجاوزات بوده و طبق ماده ۵۱ منشور ملل متحد حق دفاع مشروع دارد.
نماینده آمریکا نیز با متهم کردن ایران به تهدید کشتیرانی در تنگه هرمز، مدعی شد این اقدامات اقتصاد جهانی را به خطر میاندازد؛ ادعاهایی که با واکنشهای متفاوت برخی اعضا همراه شد.
در همین حال، کشورهای مختلف از جمله چین و روسیه بر ضرورت حلوفصل دیپلماتیک و پرهیز از تشدید تنش تاکید کردند و پاکستان نیز بعنوان میانجیگر اصلی میان تهران – واشنگتن، روند گفتوگوها را نشانهای از «پیروزی دیپلماسی» توصیف کرد.
از جدال سفرای ایران و آمریکا تا غافلگیری ترامپ و اعتراف رسانههای آمریکایی
در پایان نشست شورای امنیت، «امیرسعید ایروانی» سفیر ایران در سازمان ملل بار دیگر با رد اتهامات آمریکا و بحرین، خطاب به همتای آمریکایی خود، از او پرسید: آیا محاصره دریایی، نوعی مجازات جمعی محسوب نمیشود؟ شما با ایران در جنگ بودید. چرا از رسیدن کشتیهای بینالمللی به بنادر ایران جلوگیری کردید؟
ایروانی خطاب به مایکل والتز گفت: شما نمیتوانید این واقعیت را انکار کنید. واقعیت این است که ۷۰ درصد آمریکاییها و مالیاتدهندگان با سیاست جنگی دولت شما نسبت به ایران مخالفند. آنها معتقدند که منافع آمریکا فدای منافع اسرائیل شده است.
سفیر جمهوری اسلامی ایران در سازمان ملل در پاسخ به ادعاهای والتز تصریح کرد: در ایران، واقعیت رابطه ملت و حاکمیت در مراسم تشییع رهبر معظم انقلاب که هفته آینده برگزار خواهد شد، مشهود است. شما میتوانید چشم و گوش خود را ببندید، اما نمیتوانید حقیقت را تغییر دهید.
هنوز یک روز بیشتر از سخنان سفیر ایران در نشست شورای امنیت خطاب به سفیر دولت ترامپ نگذشته بود که ترامپ روز شنبه ۱۳ تیرماه در گفتوگو با اکسیوس اعتراف کرد که از مراسم تشییع رهبر شهید ایران غافلگیر شده است.
رسانههای آمریکایی نیز با اشاره به حضور گسترده مردم ایران در این مراسم، آن را فراتر از یک آیین سوگواری و نشانهای از همبستگی اجتماعی و نمایش انسجام، وحدت و ایستادگی در شرایط پس از جنگ توصیف کردند.
این رویداد، بار دیگر شکاف معنادار میان ادراک سیاسی در واشنگتن به ویژه کاخ سفید با واقعیتهای میدانی و اجتماعی ایران را آشکار کرد؛ شکافی که باعث شده است، تحلیلها، تفسیرها، سناریوها و تصویرسازیهای سیاسی آمریکا در مواجهه با تحولات داخلی ایران، دچار خطای ارزیابی و ناکارآمدی در فهم واقعیت شود.
