به گزارش ایرنا، در روزهایی که عطر محرم با حماسه بدرقه و تشییع رهبر شهید انقلاب درهم آمیخته و میلیونها دلداده انقلاب اسلامی در فراق آقای شهید ایران به سوگ نشستند بیش از هر زمان دیگری ضرورت بازخوانی میراث فکری و منظومه اندیشهای این شخصیت برجسته احساس میشود.
این روزها اگرچه خیابانها و میدانها میزبان پیکر مردی است که سالها در متن مهمترین تحولات ایران و جهان اسلام نقشآفرین بود اما آنچه بیش از هر چیز در کانون توجه نخبگان، استادان و اندیشمندان قرار گرفته میراثی است که به عنوان یک نقشه راه فکری برای آینده انقلاب اسلامی از خود به یادگار گذاشته است.
در نگاه بسیاری از صاحبنظران، رهبر شهید تنها یک مدیر یا فرمانده نبود بلکه اندیشمندی بود که تلاش کرد میان مفاهیم بنیادینی همچون توحید، مردمباوری، خودسازی، جامعهسازی، عدالت، مقاومت، وحدت اسلامی، پیشرفت علمی، استقلال و تمدنسازی پیوندی منسجم برقرار کند؛ منظومهای که از تربیت انسان آغاز میشود به اصلاح جامعه میرسد و افق نهایی آن، شکلگیری تمدن نوین اسلامی است.
در همین راستا همزمان با آیینهای باشکوه تشییع و خاکسپاری رهبر شهید، محافل علمی، حوزوی و دانشگاهی نیز به جای بسنده کردن صرف به مرثیه و سوگواری، مسیر بازخوانی اندیشههای او را در پیش گرفتند تا اندیشه و گفتمان قائد شهید به درستی تبیین، فهم و بازتولید شود و به مرور زمان از عرصه عمل فاصله نگیرد.
با توجه به این مهم، نشست علمی تخصصی تبیین اندیشههای قائد شهید با حضور جمعی از استادان حوزههای علمیه، دانشگاهیان و علمای شیعه و اهلسنت در مرکز مدیریت حوزههای علمیه استان گلستان برگزار شد تا ابعاد مختلف شخصیت و منظومه فکری رهبر شهید را از منظرهای گوناگون مورد واکاوی قرار دهد و نشان دهد که میراث فکری او، همچنان میتواند در مواجهه با چالشهای پیشروی انقلاب اسلامی و جهان اسلام، الهامبخش و راهگشا باشد.
عدالتخواهی و مردمداری ویژگی برجسته رهبر شهید
مدیر حوزههای علمیه گلستان در این نشست با اشاره به حضور باشکوه مردم در مراسم بدرقه و تشییع رهبر شهید اظهار کرد: ملت ایران در اوج اندوه و داغ فراق، این مصیبت بزرگ را به حماسهای عظیم از حضور، تجدید عهد، وفاداری، خونخواهی و ایستادگی تبدیل کردند؛ حماسهای که جهانیان نظارهگر آن هستند و ابعاد آن در آینده نیز مورد توجه تحلیلگران و مورخان قرار خواهد گرفت.
حجتالاسلام محمدرضا ابراهیمیفر تاکید کرد: در کنار خلق حماسه حضور باید نشستهای علمی، نخبگانی و تبیینی سالیان سال به صورت مستمر برگزار شود تا نسلهای آینده با ابعاد علمی، مدیریتی، اخلاقی و معنوی شخصیت رهبر شهید آشنا شوند.
مدیر حوزههای علمیه گلستان خاطرنشان کرد: رهبر شهید با بهرهگیری از نگاهی توحیدی، منظومهای فکری برای اداره جامعه و مدیریت کشور ارائه کردند که در تمامی عرصههای علمی، فرهنگی، اجتماعی و مدیریتی نمود داشت و میتواند برای جهان اسلام و حتی جوامع بشری الهامبخش باشد.
ابراهیمیفر، سادهزیستی، زهد، تقوا، صداقت، شجاعت و معنویت را از برجستهترین ویژگیهای رهبر شهید برشمرد و گفت: زهد زمانی ارزش والاتری پیدا میکند که فرد با وجود امکان بهرهمندی از امکانات فراوان، آگاهانه سادهزیستی را انتخاب کند و این ویژگی در زندگی رهبر شهید به روشنی قابل مشاهده بود.
وی صبر راهبردی را از دیگر شاخصههای برجسته رهبر شهید دانست و افزود: عدالتخواهی، مردمداری و باور عمیق به نقش مردم از مهمترین ویژگیهای مدیریتی ایشان بود. رهبر شهید مردم را نه در شعار بلکه در عمل ولینعمت نظام میدانستند و با اعتقاد قلبی به ظرفیتهای مردمی، مسیر اداره جامعه را بر پایه مشارکت و اعتماد عمومی دنبال میکردند.
مقاومت نخ تسبیح منظومه فکری رهبر شهید
استاد حوزه علمیه گرگان نیز در این نشست اظهار کرد: منظومه فکری امام شهید بر پنج رکن اصلی شامل «انقلاب اسلامی»، «نظام اسلامی»، «دولت اسلامی»، «جامعه اسلامی» و «تمدن نوین اسلامی» استوار بود و این افق بلند را میتوان در سراسر زندگی، اندیشه و مواضع امام شهید مشاهده کرد.
حجتالاسلام سید هادی قاضوی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی گفت: امام شهید در این بیانیه سه مولفه خودسازی، جامعهسازی و تمدنسازی را به این منظومه افزودند که در واقع تکمیلکننده همان مسیر فکری و تمدنی ایشان بود که اگر بخواهیم نخ تسبیح این منظومه فکری را معرفی کنیم، بیتردید مقاومت مهمترین عنصر آن است که در سراسر سخنان، مواضع و سیره امام شهید بهصورت آشکار دیده میشود.
استاد حوزه علمیه گرگان متذکر شد: مقاومت در نگاه امام شهید نه یک راهبرد سیاسی بلکه بلکه یک نظریه جامع و تمدنساز است که میتوان ابعاد و مولفههای آن را در بخشهای مختلف سخنان و سیره ایشان به روشنی مشاهده کرد.
اقتصاد مقاومتی راهبردی پایدار برای حفظ استقلال کشور
استاد مدرسه علمیه تخصصی الزهراء(س) گرگان نیز در این نشست اظهار کرد: منظومه فکری رهبر شهید یک جهانبینی منسجم است که نسبت میان ایمان، عمل و اداره جامعه را تبیین میکند و باورها و ارزشهای دینی را از عرصه ذهن به حوزههای سیاست، اقتصاد، فرهنگ و سایر ابعاد زندگی اجتماعی پیوند میدهد و نقشه راه حرکت جامعه اسلامی را ترسیم میکند.
فاطمه احمدی با بیان اینکه امام شهید پیش از آنکه یک مدیر سیاسی باشد متفکری صاحب اندیشهای منسجم بود، گفت: جوهره این منظومه، اندیشهای توحیدمحور با هدف شکلگیری امت اسلامی مقتدر، عادل و مستقل است.
احمدی توحید را نخستین رکن این منظومه دانست و تصریح کرد: در اندیشه امام شهید، توحید تنها یک اصل اعتقادی نیست بلکه زیربنای تمدن اسلامی و مبنای نفی هرگونه سلطه غیرالهی است از همین رو جامعه موحد در برابر استکبار تسلیم نمیشود و عزت خود را حفظ میکند.
وی، دشمنشناسی را دومین محور این منظومه عنوان کرد و افزود: امام شهید همواره بر ضرورت شناخت اهداف، شیوهها و ابزارهای دشمن تاکید داشتند و هشدار میدادند که هرچه دشمن روشهای خود را پیچیدهتر میکند، ملت ایران نیز باید بر آگاهی، هوشیاری، وحدت و آمادگی خود بیفزاید.
احمدی اقتصاد مقاومتی را یکی دیگر از ارکان منظومه فکری امام شهید و راهبردی پایدار برای تامین استقلال اقتصادی و جلوگیری از وابستگی سیاسی کشور برشمرد و تاکید کرد: تحقق اقتصاد مقاومتی تنها بر عهده دولت نیست و از خانواده آغاز میشود؛ حمایت از تولید داخلی، پرهیز از اسراف، ترویج فرهنگ قناعت و تربیت نسلی خلاق و پرتلاش از مهمترین الزامات تحقق این سیاست به شمار میرود و بانوان در این زمینه نقشی تعیینکننده دارند.
وی خاطرنشان کرد: در منظومه فکری امام شهید، توحید روح حرکت، دشمنشناسی عامل بصیرت، اقتصاد مقاومتی پشتوانه اقتدار و عدالتخواهی ضامن پایداری جامعه اسلامی است و تحقق این مولفهها زمینهساز شکلگیری امت اسلامی مستقل و تمدنساز خواهد بود.
استاد مدرسه علمیه تخصصی الزهراء(س) گرگان با تاکید بر نقش علما، اساتید و نخبگان در ترویج این گفتمان گفت: رسالت مراکز علمی و حوزوی تنها انتقال مفاهیم نیست بلکه باید این اندیشهها را به گفتمانی زنده و اثرگذار در جامعه تبدیل کنند و نسل جوان را با روحیه ایمان، عقلانیت، مقاومت و مسئولیتپذیری تربیت کنند.
استاد دانشگاه جامعهالمصطفی گرگان از کشور پاکستان نیز در این نشست با بیان اینکه تمدن نوین اسلامی مهمترین راهبرد ترسیمشده از سوی امام شهید برای آینده امت اسلامی است، اظهار کرد: تحقق این تمدن مسیر عملی انقلاب اسلامی است که با اتکا به مردم، جوانان و آموزههای وحیانی دنبال میشود.
نصیبالله عمر اُف خاطرنشان کرد: امام شهید با الهام از مکتب حضرت امام خمینی(ره)، دین را از حوزه فردی و عبادی فراتر برد و آن را دارای رسالت نظامسازی، جامعهسازی، انسانسازی و تمدنسازی دانست؛ رویکردی که تحقق آن نیازمند تبدیل سرمایه اجتماعی و حضور مردم به ارادهای مستمر برای ساخت آینده امت اسلامی است.
استاد دانشگاه جامعهالمصطفی گرگان از کشور پاکستان با بیان اینکه امام شهید، تمدنسازی را مقدمهای برای آمادگی ظهور حضرت مهدی(عج) میدانست، گفت: بر اساس بیانیه گام دوم انقلاب، حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی مسیری بلندمدت است که شاید در یک نسل به سرانجام نرسد، اما استمرار آن وظیفهای تاریخی برای نسلهای امروز و آینده خواهد بود.
اندیشه امام شهید نقشه راه عزت و استقلال امت اسلامی است
مدرس مدرسه علوم دینی امالابرار آققلا نیز در این نشست با تاکید بر ضرورت بازخوانی منظومه فکری امام شهید اظهار کرد: میراث فکری ایشان باید از سطح مباحث نظری فراتر رفته و به نقشهای عملی برای تقویت عزت، استقلال، پیشرفت علمی، وحدت امت اسلامی و دفاع از مظلومان تبدیل شود.
آیلر آقآتابای با بیان اینکه بازخوانی اندیشه امام شهید بازخوانی نقشه راه عزت و استقلال امت اسلامی در شرایط پیچیده امروز است، افزود: منظومه فکری ایشان زنجیرهای منسجم از خودسازی، توکل، مقاومت، مدیریت عاقلانه و آرمانخواهی را در بر میگیرد و باید به برنامهای عملی برای پیشرفت کشور و جامعه اسلامی تبدیل شود.
آقآتابای خودسازی را نقطه آغاز تحول اجتماعی از نگاه امام شهید دانست و گفت: ایشان همواره بر این باور بودند که استقلال سیاسی و اقتصادی بدون استقلال اراده و خودباوری افراد تحقق نمییابد و عزت ملی از دل ایمان، اخلاق، اعتماد به نفس و اتکاء به خداوند شکل میگیرد.
مدرس مدرسه علوم دینی امالابرار آققلا، وحدت و تقریب مذاهب را از دیگر ارکان اندیشه امام شهید برشمرد و تصریح کرد: ایشان وحدت امت اسلامی را یک تاکتیک سیاسی نمیدانستند، بلکه آن را فریضهای دینی و راهبردی برای مقابله با توطئههای دشمنان و تحقق تمدن نوین اسلامی معرفی میکردند.
آقآتابای تاکید کرد: تحقق آرمانهای امام شهید نیازمند تلاش مستمر نخبگان، علما، دانشگاهیان و مراکز علمی است و تنها با کار تخصصی، گفتمانسازی و تربیت نسلهای آگاه و مسئولیتپذیر میتوان این میراث ارزشمند را به واقعیت زندگی جامعه تبدیل کرد.
مسوول نهاد مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی گلستان با بیان اینکه جامعه آرمانی در اندیشه امام شهید امتداد همان مسیر ترسیمشده از سوی پیامبر اسلام(ص) است، گفت: تحقق این جامعه از خودسازی آغاز میشود و بدون تقویت عقلانیت، جامعهسازی و دولت اسلامی، رسیدن به تمدن نوین اسلامی امکانپذیر نخواهد بود
حجتالاسلام قاسم رجبی با تبیین مفهوم جامعه آرمانی در اندیشه امام شهید افزود: بیانیه گام دوم انقلاب، مسیر رسیدن به جامعه مطلوب را با «خودسازی»، «جامعهسازی» و در نهایت تحقق تمدن نوین اسلامی ترسیم کرده و خودسازی را میتوان نخستین و اساسیترین رکن این حرکت دانست.
وی با بیان اینکه تحقق جامعه آرمانی نیازمند عقلانیت، انتخاب آگاهانه و تقویت دولت اسلامی است، خاطرنشان کرد: از نگاه امام شهید، عقل مدنی زیربنای جامعهسازی، دولتسازی و تمدنسازی به شمار میرود و تنها با تکیه بر این مولفهها و پرهیز از دلبستگی به الگوهای غربزده میتوان زمینه دستیابی به جامعه مطلوب اسلامی را فراهم کرد.
امام جماعت اهل سنت مسجد امام اعظم گردایش فندرسک رامیان نیز در این نشست تبیینی با محوریت اندیشه وحدت از منظر امام شهید اظهار کرد: شرایط کنونی جهان اسلام از غزه تا لبنان و سایر کشورهای اسلامی نشان میدهد که دشمنان اسلام با اتحاد و هماهنگی در پی تضعیف امت اسلامی هستند اما این تلاشها در برابر اراده ملتهای مسلمان محکوم به شکست است.
مولوی خلیل ناروئی افزود: از نگاه امام شهید حل بسیاری از مشکلات و چالشهای جهان اسلام تنها از مسیر وحدت امت اسلامی امکانپذیر است و تحقق تمدن نوین اسلامی بدون اتحاد شیعه و سنی ممکن نخواهد بود زیرا امتسازی یکی از مهمترین آموزههای پیامبر اکرم(ص) به شمار میرود.
امام جماعت مسجد امام اعظم گردایش فندرسک رامیان با اشاره به سیاستهای تفرقهافکنانه دشمنان گفت: استکبار جهانی و رژیم صهیونیستی با بهرهگیری از اختلافات مذهبی و قومی تلاش میکنند میان مسلمانان شکاف ایجاد کنند در حالی که تجربه تاریخی نشان داده هر زمان امت اسلامی متحد بوده، قدرت و اقتدار آن افزایش یافته است.
ناروئی با بیان اینکه وحدت شیعه و سنی دو بال یک پرنده برای پیشرفت اسلام است، تصریح کرد: امام شهید با تاکید بر برگزاری نشستهای وحدتمحور و تعامل میان علمای جهان اسلام، همواره بر ضرورت گفتمانسازی وحدت در عرصههای مختلف تاکید داشتند و مساله فلسطین را به عنوان محور اصلی همگرایی امت اسلامی معرفی میکردند.
