جهاد علمی در اندیشه «رهبر شهید» تنها به تولید دانش و انتشار مقالات علمی محدود نمیشود، بلکه نگاهی مسئلهمحور به علم دارد؛ نگاهی که دانشگاه را مسئول شناسایی و حل چالشهای واقعی کشور میداند و بر پیوند مؤثر میان علم، فناوری، صنعت و جامعه تأکید میکند.
در همین راستا، نشست تخصصی «جهاد علمی از دیدگاه رهبر شهید» با حضور استادان دانشگاه، مسئولان علمی و پژوهشی و مدیران جهاددانشگاهی در خراسان جنوبی برگزار شد؛ نشستی که در آن ابعاد مختلف این رویکرد از جمله نقش دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان، فرهنگ نوآوری، سرمایهگذاری در فناوری و مسئولیت نخبگان در پیشرفت کشور مورد بررسی قرار گرفت.
در این نشست با تأکید بر ضرورت تقویت گفتمان انقلاب اسلامی در دانشگاهها، توسعه پژوهشهای کاربردی، نهادینهسازی فرهنگ نوآوری و حمایت از ایدههای فناورانه، جهاد علمی را راهبردی اساسی برای تحقق پیشرفت ایران اسلامی دانستند و بر نقش بیبدیل جوانان، دانشجویان و نخبگان در این مسیر تأکید کردند.
سرهنگ مهدی مزگینژاد، استاد دانشگاه، فرمانده هشت سال دفاع مقدس و راوی جبهه و جنگ، در نشست تخصصی «جهاد علمی از نگاه رهبر شهید» با بیان اینکه رهبر شهید انقلاب اسلامی نگاهی جامع و ۳۶۰ درجه به انقلاب اسلامی داشت، اظهار کرد: ایشان علاوه بر جایگاه علمی و دینی، با بهرهگیری از نگاه عرفانی و شناخت عمیق از مسائل فرهنگی، سیاسی و اجتماعی، نظریههایی را مطرح کردند که امروز به یکی از چالشهای جدی دشمنان انقلاب اسلامی تبدیل شده است.
وی افزود: هوشمندی و آیندهنگری رهبر شهید در عرصههای مختلف، از حوزههای سیاسی و فرهنگی تا مسائل نظامی، موجب شد دیدگاههای ایشان فراتر از مرزهای ایران مورد توجه قرار گیرد و حتی در مراکز علمی و دانشگاهی جهان نیز اثرگذار باشد.
مزگینژاد با اشاره به جایگاه علم در اندیشه رهبر شهید، تصریح کرد: از نگاه ایشان، علم زیربنای پیشرفت کشور است و اگر ایران بخواهد به الگویی موفق برای جهان تبدیل شود، باید بر توسعه علمی و پژوهشهای کاربردی تکیه کند. به همین دلیل نیز همواره در دیدار با دانشجویان، بر نقش دانشگاه و نخبگان در حل مسائل کشور تأکید داشتند.
وی شرکتهای دانشبنیان را از ثمرات این نگاه دانست و گفت: توجه ویژه به دانشگاه و پژوهش موجب شد دانشجویان متعهد و انقلابی در عرصههای مختلف علمی و فناوری نقشآفرینی کنند.
این استاد دانشگاه درباره مسئولیت دانشگاهها در تحقق جهاد علمی اظهار کرد: هر اندازه باور به اندیشههای رهبر شهید بیشتر باشد، مسئولیت دانشگاهها نیز سنگینتر خواهد شد. اساتید، پژوهشگران و دانشجویان خلاق باید با بررسی و تبیین دیدگاههای ایشان، راهکارهای عملی برای رفع مشکلات کشور ارائه دهند.
وی پیوند صنعت و دانشگاه را ضرورتی انکارناپذیر دانست و افزود: دانشگاه بدون ارتباط با صنعت، مانند رایانهای است که اطلاعات فراوانی در آن وجود دارد اما خروجی مؤثری ندارد. پژوهشها باید به محصول، فناوری و حل مسائل جامعه منجر شوند.
مزگینژاد با اشاره به نقش دانشگاهها در انتقال فرهنگ دفاع مقدس به نسل جوان، گفت: دفاع مقدس گنجینهای ارزشمند از تجربه، ایثار و خودباوری است که هنوز ظرفیتهای آن به طور کامل در دانشگاهها مورد استفاده قرار نگرفته است.
وی با بیان اینکه بسیاری از پیشرفتهای امروز کشور، از جمله در حوزه صنایع دفاعی و فناوریهای راهبردی، حاصل همان روحیه جهادی دوران دفاع مقدس است، افزود: استفاده از تجربیات رزمندگان، فرماندهان و پژوهشگران آن دوران میتواند در تربیت نسل آینده بسیار مؤثر باشد.
این راوی جبهه و جنگ همچنین با اشاره به نقش سازمان دانشجویان جهاددانشگاهی در توانمندسازی نسل جوان گفت: این مجموعه باید با جذب نیروهای توانمند، زمینه تربیت دانشجویانی مؤمن، آرمانخواه، مسئولیتپذیر و دارای روحیه مطالبهگری را فراهم کند.
وی استقلال، آرمانگرایی، ارتباط با خدا و مطالعه مستمر را از مهمترین ویژگیهای دانشجویان از نگاه رهبر شهید عنوان کرد و افزود: دانشجویی که اهل مطالعه، اندیشه و خودسازی باشد، میتواند در حل مسائل کشور نقشآفرینی مؤثری داشته باشد.
مزگینژاد گفتمان انقلاب اسلامی را از مهمترین دغدغههای رهبر معظم انقلاب در دانشگاهها دانست و اظهار کرد: امروز بیشترین پرسشها و شبهات دانشجویان پیرامون مبانی، هویت، آرمانها و دستاوردهای انقلاب اسلامی است؛ بنابراین لازم است دانشگاهها با برنامهریزی دقیق، این گفتمان را در میان اساتید و دانشجویان تقویت کنند.
وی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب خاطرنشان کرد: تأکید رهبر معظم انقلاب بر علم، پژوهش و حل مسائل کشور، نشاندهنده اهمیت جهاد علمی در مسیر پیشرفت ایران اسلامی است و اگر این گفتمان بهدرستی در دانشگاهها نهادینه شود، بسیاری از آسیبها، شبهات و تلاشهای دشمن برای هویتزدایی از نسل جوان خنثی خواهد شد.
جهاد علمی با نهادینهسازی فرهنگ نوآوری و توسعه تأمین مالی نوین محقق میشود
سید علیرضا ذوالفقاری، رئیس پارک علم و فناوری خراسان جنوبی، نیز با اشاره به نقش دانشگاهها و مجموعههای علمی در توسعه فناوری اظهار کرد: دانشجویان و سازمان دانشجویان از مهمترین جامعه مخاطب پارک علم و فناوری و در واقع استخر ورودی نوآوری به شمار میروند و بخش مهمی از ظرفیتهای نوآورانه کشور از همین مسیر شکل میگیرد.
وی با بیان اینکه نوآوری یک فرآیند دستوری نیست، افزود: نوآوری بر پایه فرهنگ درونزای جامعه شکل میگیرد و مهمترین بستری که میتواند این فرهنگ را نهادینه کند، نظام آموزشی اعم از آموزش و پرورش، دانشگاهها و مجموعههایی همچون جهاددانشگاهی است. این مراکز میتوانند با تقویت تفکر خلاق، مسئلهمحوری، کشف مسائل و ارائه راهحل، زمینه رشد نوآوری را فراهم کنند.
رئیس پارک علم و فناوری خراسان جنوبی ادامه داد: پارک علم و فناوری با ارتباط مستمر و هدفمند با دانشگاهها و جهاددانشگاهی، تلاش میکند پیش از هر چیز فرهنگ نوآوری را در سطح جامعه نهادینه کند؛ فرهنگی که باید در بخشهای مختلف جامعه ریشه بدواند و در عین حال به حل نیازها و مسائل واقعی جامعه متصل شود.
ذوالفقاری با اشاره به فعالیت شرکتهای فناور استان تصریح کرد: نمونههای فراوانی از شرکتهای فناور مستقر در پارک علم و فناوری وجود دارد که هر یک مصداق اقتصاد مقاومتی، حل مسائل جامعه، ایجاد ارزش افزوده بالا و بهرهگیری بهینه از منابع هستند.
وی از اصحاب رسانه، مسئولان و مردم استان دعوت کرد از شرکتهای فناور بازدید کنند و گفت: با حضور در این شرکتها میتوان از نزدیک ظرفیتها، دستاوردها و نقش آنها در توسعه استان را مشاهده کرد.
رئیس پارک علم و فناوری خراسان جنوبی درباره مهمترین اولویت این مجموعه در مسیر تحقق جهاد علمی اظهار کرد: نگاه ما این است که برای دستیابی به توسعه واقعی در حوزه تولید دانشبنیان، نیازمند بهرهگیری از روشهای نوین تأمین مالی هستیم و این موضوع از مهمترین اولویتهای پارک علم و فناوری به شمار میرود.
وی افزود: تجربه نشان داده است که شرکتهای فناور و دانشبنیان ایدههای خود را به محصول تبدیل میکنند، نمونهسازی انجام میدهند و تا آستانه ورود به بازار پیش میروند، اما زمانی که قصد توسعه تولید و ورود به بازارهای بزرگتر را دارند، با مشکلات و موانع جدی مواجه میشوند.
ذوالفقاری ادامه داد: تاکنون راهکار مرسوم برای حمایت از این شرکتها، پرداخت تسهیلات بانکی بوده است، اما این شیوه الزاماً برای شرکتهای دانشبنیان کارآمد نیست؛ زیرا این شرکتها پس از دریافت تسهیلات، در مدت کوتاهی باید بازپرداخت را آغاز کنند، در حالی که هنوز محصول آنها در مرحله توسعه و تکمیل قرار دارد و به زمان بیشتری برای تعمیق نوآوری نیاز دارند.
وی با بیان اینکه بسیاری از کشورهای دنیا به سمت استفاده از روشهای نوین تأمین مالی حرکت کردهاند، گفت: سرمایهگذاری خطرپذیر و استفاده از ظرفیت صندوقهای سرمایهگذاری، از مهمترین ابزارهای حمایت از شرکتهای فناور است، اما متأسفانه در این زمینه با ضعفهای جدی مواجه هستیم.
رئیس پارک علم و فناوری خراسان جنوبی خاطرنشان کرد: یکی از دلایلی که موجب شده برخی شرکتهای فناور و دانشبنیان نتوانند به بازارهای بزرگ ملی و بینالمللی راه پیدا کنند، کمبود سرمایهگذاریهای نوین و سرمایهگذاری خطرپذیر است؛ هرچند تعدادی از شرکتها توانستهاند به موفقیتهای ارزشمندی در بازارهای جهانی دست یابند.
وی تأکید کرد: یکی از مهمترین برنامههای پارک علم و فناوری، راهاندازی و توسعه روشهای نوین تأمین مالی مبتنی بر سرمایهگذاری برای شرکتهای فناور است تا این شرکتها بتوانند بدون دغدغه مالی، مسیر توسعه فناوری، افزایش تولید و حضور در بازارهای بزرگتر را طی کنند.
ذوالفقاری با قدردانی از همکاری مجموعه اقتصادی استان در این زمینه گفت: خوشبختانه اقدامات مناسبی برای توسعه سرمایهگذاری در شرکتهای فناور آغاز شده است که جای تقدیر دارد و امیدواریم با تقویت این روند، زمینه رشد هرچه بیشتر زیستبوم فناوری و نوآوری خراسان جنوبی فراهم شود.
نخبگان نباید منتظر سفارش دستگاهها برای حل مسائل کشور بمانند
مجتبی ابراهیمیرومنجان، رئیس جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی، نیز اظهار کرد: رهبر شهید همواره از جوانان و نخبگان انتظار داشتند در عرصه علم نیز همانند حوزه فرهنگ، «آتش به اختیار» عمل کنند؛ به این معنا که منتظر اعلام نیاز دستگاههای اجرایی نباشند و خود با شناسایی چالشها و گرههای توسعه، برای رفع آنها راهکار ارائه دهند.
وی افزود: بسیاری از مشکلات به دلیل بروکراسی اداری از نگاه دستگاههای اجرایی پنهان میماند، در حالی که نخبگان به واسطه نگاه تخصصی خود میتوانند حلقههای ضعیف زنجیره توسعه را شناسایی و برای آنها راهحل ارائه کنند.
رئیس جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی با تأکید بر ضرورت استمرار در پیگیری مسائل بیان کرد: رهبر شهید همواره بر ممارست و پشتکار تأکید داشتند؛ اگر پیشنهادی ارائه شد، نباید با یک بار مراجعه یا حتی مواجهه با بیمهری، مسیر پیگیری متوقف شود، بلکه باید از مسیرهای مختلف تا رسیدن به نتیجه دنبال شود.
ابراهیمیرومنجان با اشاره به شرایط امروز کشور تصریح کرد: باید مراقب بود تا نخبگان و جوانان از فضای داخلی دلسرد نشوند، چراکه سرمایه انسانی مهمترین پشتوانه پیشرفت کشور است و حفظ امید و انگیزه آنان ضرورت دارد.
وی از راهاندازی باشگاه ایدهپردازی در جهاد دانشگاهی خبر داد و گفت: این مجموعه با همکاری معاونت فرهنگی، بستری را فراهم کرده تا ایدهها و پیشنهادهای دانشجویان و فارغالتحصیلان دانشگاهی برای حل نظام مسائل استان، با همکاری دستگاههای اجرایی و مراکز علمی بررسی و به ارکان تصمیمگیری استان منتقل شود.
رئیس جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی در بخش دیگری از سخنان خود، جهاد دانشگاهی را یک «نهاد علمی ـ فرهنگی واسط» میان دانشگاه، صنعت و جامعه دانست و افزود: این نهاد نه صرفاً یک مرکز علمی و نه یک دستگاه اجرایی است، بلکه نقش آن ایجاد پیوند میان ظرفیتهای علمی و نیازهای واقعی جامعه است.
وی با اشاره به دستاوردهای جهاد دانشگاهی در سطح کشور گفت: فعالیت در حوزههایی همچون فناوریهای پیشرفته، ساخت تجهیزات صنعتی، توسعه فناوریهای نفت و گاز، پژوهشهای پزشکی، درمان ناباروری، تشخیص زودهنگام سرطان و اجرای پروژههای فناورانه، نشان میدهد جهاد دانشگاهی توانسته علم را در خدمت حل مسائل جامعه قرار دهد.
ابراهیمیرومنجان ادامه داد: رسانههای وابسته به جهاد دانشگاهی نیز نقش مؤثری در انتقال مطالبات و نیازهای جامعه به مسئولان دارند و بارها مسئولان از نقش این رسانهها در انعکاس دغدغههای مردم و کمک به تصمیمگیریهای اجرایی قدردانی کردهاند.
وی با اشاره به اقدامات جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی اظهار کرد: مجتمع تحقیقاتی این نهاد با تمرکز بر فرآوری محصولات مزیتدار استان تاکنون بیش از ۲۰ محصول فرآوریشده تولید کرده که بخشی از آنها به ثبت اختراع رسیده و برخی نیز در مراحل ثبت قرار دارند.
رئیس جهاد دانشگاهی خراسان جنوبی افزود: توسعه خدمات آزمایشگاهی، راهاندازی مرکز تشخیص زودهنگام سرطان پستان، ایجاد مرکز درمان ناباروری و گسترش آموزشهای مهارتی و زبانهای مورد نیاز روز از دیگر برنامههای این نهاد در استان است.
وی با بیان اینکه جهاد دانشگاهی در حوزه تجاریسازی نیز آماده حمایت از ایدههای فناورانه است، خاطرنشان کرد: تلاش میکنیم امکانات و ظرفیتهای موجود در اختیار نخبگان و صاحبان ایده قرار گیرد تا ارتباط میان دانشگاه، صنعت و جامعه بیش از گذشته تقویت شود.
انتهای پیام
