به گزارش اقتصادنیوز، در حالی که مسکو ماهها از پیشرویهای نظامی خود سخن میگفت، افزایش حملات دوربرد اوکراین به پالایشگاهها، انبارهای سوخت و زیرساختهای روسیه، فضای تازهای از نگرانی و بدبینی را در میان حامیان کرملین ایجاد کرده است.
الجزیره در گزارشی نوشت: راننده تاکسی اهل مسکو، میگوید بنزین گرانقیمتی که در هفتههای اخیر خریداری کرده، بهزودی موتور خودروی سفیدرنگ کیا او را از کار خواهد انداخت.
او که به دلایل امنیتی از ذکر نام خانوادگی خود خودداری کرده، به الجزیره گفت: کیفیتش پایین است. صدای موتور ماشینم حالا شبیه قلب یک بیمار شده. دولت اجازه داده بهطور موقت استانداردهای کیفیت سوخت کاهش پیدا کند، اما وقتی قطعات یدکی به خاطر تحریمهای غربی بهسختی پیدا میشوند، من باید چه کار کنم؟
او با عصبانیت از اشتباهات نظامی کرملین و حملات تقریباً روزانه اوکراین به پالایشگاهها و انبارهای سوخت روسیه سخن میگوید؛ حملاتی که به کمبود سوخت در بخشهای مختلف این کشور منجر شدهاند.
این راننده میگوید: اوکراینیها حسابی ما را غافلگیر کردند. آنها در نمیزنند، در را لگد میکنند و وارد میشوند.
فرماندهان ارشد ارتش روسیه تاکنون واکنش قابل توجهی به این حملات نشان ندادهاند، اما حتی سرسختترین حامیان کرملین لحن پیروزمندانه گذشته را کنار گذاشتهاند.
ولادیمیر سولوویف، مجری مشهور شبکه دولتی روسیه ۱، در اواسط ژوئن اعلام کرد: باید خود را برای سختیها و فداکاریهای بیشتر آماده کنیم.
سولوویف که به سخنرانیهای تند و لباسهای شبهنظامی شهرت دارد، پیشتر خواستار محو شهرهای اوکراین با حملات هستهای شده و گفته بود کییف و حامیان غربی آن در خدمت شاهزاده تاریکی هستند.
وبلاگنویسان نظامی روس نیز که ارتباط نزدیکتری با خطوط مقدم دارند، حتی بدبینتر از مجریان رسانههای دولتی هستند.
یکی از آنها با نام مستعار «روح روسیه نو» در کانال تلگرامی خود نوشت که کرملین باید یک بسیج گسترده جدید را آغاز کند، زیرا روسها از هماکنون تغییرات بزرگ و حتی فاجعههای احتمالی را در نتیجه روند نامطلوب جنگ پیشبینی میکنند.
او دلیل این وضعیت را روشن میداند: اوکراین با وجود کمبود نیرو، از تاکتیک نامتقارن حملات دوربرد پهپادی بهره میبرد؛ رویکردی که بر فناوریهایی متکی است که روسیه هنوز در حال رسیدن به آنهاست.
این وبلاگنویس نتیجه میگیرد: سؤال دیگر این نیست که آیا باید بسیج عمومی انجام شود یا نه؛ سوال این است که چگونه باید آن را اجرا کرد. به اعتقاد او، تحولات اخیر چندان امیدبخش نیستند.
احتمال اجرای یک بسیج گسترده برای مقابله با اوکراین، نگرانیهای عمیقی در میان خانوادههای روسی ایجاد کرده است.
کسنیا، مادر دو فرزند از شهر تولا در غرب روسیه، میگوید: میترسم پسرم به خدمت فراخوانده شود، اما پولی نداریم که او را به خارج از کشور بفرستیم.
او که مانند بسیاری از مصاحبهشوندگان به دلایل امنیتی نام خانوادگی خود را فاش نکرد، ادامه میدهد: سالها به ما گفته بودند که ولادیمیر پوتین ثبات را به روسیه آورده است، اما حالا چیزی جز آشفتگی نمیبینیم. انگار امپراتور واقعا لباسی بر تن ندارد.
کسنیا از واکنش پوتین به کمبود سوخت و حملات اوکراین هم ناراضی است.
پوتین در ۲۸ ژوئن طی سخنانی تلویزیونی گفته بود: ما با نوعی کمبود سوخت مواجه هستیم، اما این مسئله بحرانی نیست. خسارتهایی وارد شده، اما تاسیسات آسیبدیده بهسرعت در حال بازسازی هستند و مشکلات ایجادشده نیز جدی نیستند.
با این حال، او در یکی از معدود موارد اعتراف به تأثیرگذاری حملات اوکراین، اذعان کرد که این حملات پهپادی «بدون تردید مشکلاتی ایجاد میکنند.»
تحلیلگران نظامی معتقدند کرملین روی گزینههای اشتباهی سرمایهگذاری کرده است؛ آن هم در شرایطی که تحریمهای غربی توان روسیه برای افزایش تولید تسلیحات جدید را محدود کردهاند.
مسکو در سالهای اخیر سرمایهگذاری سنگینی روی تولید پهپادها، انجام داده است.
نیکلای میتروخین، پژوهشگر دانشگاه برمن آلمان، به الجزیره میگوید: این تسلیحات امکان وارد کردن ضربات دردناک به اوکراین را فراهم میکنند، اما مشکلی از امنیت مناطق داخلی روسیه حل نمیکنند.
به گفته او، حملات موثر اوکراین به احتمال زیاد ادامه خواهند یافت.
روسیه در پاسخ به این حملات، حملات موشکی خود علیه شهرهای اوکراین را تشدید کرده است. تنها در هفته جاری دهها نفر در نقاط مختلف اوکراین، از جمله کییف، جان خود را از دست دادهاند.
یکی از موشکهای اسکندر بامداد پنجشنبه تنها چند متر با آپارتمان ویتالی یاروخنو در مرکز کییف فاصله داشت.
او زمان دقیق انفجار را به خاطر دارد؛ ساعت دیواری خانهاش که بر اثر برخورد تکهای شیشه آسیب دیده بود، در ساعت ۲:۲۷ بامداد متوقف شد.
این انفجار تمام پنجرههای آپارتمان دوخوابه او را نابود کرد، بخش عمده وسایل منزل را از بین برد و دو خودروی پارکشده زیر بالکن خانهاش را به آتش کشید.
با این حال، یاروخنو، همسر و فرزندش تنها دچار جراحات سطحی شدند. او میگوید: هنوز نمیفهمم چرا روسیه از موشکهای اسکندر برای حمله به غیرنظامیان استفاده میکند.
میتروخین معتقد است اتکای بیش از حد مسکو به موشکهای اسکندر و سایر موشکها یک اشتباه راهبردی بوده است.
به گفته او، اگر کرملین قصد داشت واقعا با پهپادهای میانبرد و دوربرد اوکراین مقابله کند، باید تولید سامانههای متحرک پدافند هوایی پانتسیر را به شکل گسترده افزایش میداد.
این سامانهها با استفاده از رادارهای چندمنظوره، حسگرهای حرارتی، موشکهای هدایتشونده و توپهای خودکار میتوانند اهداف مختلف را در بردهای متفاوت رهگیری و منهدم کنند.
به باور او، بسیاری از سامانههای پدافندی روسیه برای مقابله با موشکهای دوران جنگ سرد طراحی شدهاند و توان کافی برای مقابله با دستههای بزرگ پهپادهای کمسرعت و کمارتفاع امروزی را ندارند.
میتروخین برآورد میکند روسیه برای ایجاد سه لایه دفاعی در امتداد خط مقدم ۱۲۰۰ کیلومتری جنگ، مرزهای مشترک با اوکراین و سواحل دریای سیاه، به دستکم شش هزار سامانه پانتسیر به همراه نیروهای آموزشدیده و ذخایر موشکی گسترده نیاز دارد.
او میگوید: چنین ظرفیتی وجود ندارد و در آینده نزدیک هم ایجاد نخواهد شد. به همین دلیل، حملات مؤثر اوکراین ادامه پیدا میکنند.
کارشناسان همچنین معتقدند روسیه در حوزه فناوریهای نوین جنگی با مشکلات دیگری روبهرو است.
به گفته میتروخین، مسکو هیچ جایگزین واقعی برای سامانه استارلینک، متعلق به شرکت اسپیسایکس ایلان ماسک، در اختیار ندارد. این فناوری به اوکراین اجازه میدهد پهپادها را در فواصل بیش از صد کیلومتر بهصورت دستی هدایت کند.
از سوی دیگر، تحریمهای غربی مانع افزایش سریع ظرفیت تولید تسلیحات در روسیه شدهاند و واکنش مسکو به تهدیدهای اوکراین هم با تاخیر همراه بوده است؛ زیرا کرملین تواناییهای طرف مقابل را دستکم گرفته بود.
این چالشهای نظامی همزمان با مشکلات اقتصادی و سیاسی فزاینده در روسیه رخ میدهند. روسیه با کسری بودجه بیسابقه، کاهش رشد اقتصادی، تشدید فشارها بر منتقدان و افزایش نارضایتی عمومی مواجه است.
ویاچسلاو اینوزمتسف، اقتصاددان و منتقد کرملین، در کانال تلگرامی خود نوشت: وضعیت کنونی روسیه شبیه فنری است که مدام فشردهتر میشود؛ فنری که سرانجام یا باز خواهد شد یا خواهد شکست.
برخی تحلیلگران ریشه مشکلات روسیه را در ساختار سیاسی و مدیریتی این کشور میدانند.
پاول لوزین، تحلیلگر نظامی بنیاد جیمزتاون در واشنگتن، معتقد است فرهنگ سیاسی جمهوریخواهانه و شبکههای افقی و غیرمتمرکز در اوکراین، در برابر ساختار اقتدارگرای متمرکز روسیه قرار گرفتهاند.
او میگوید: روسیه میتواند از اشتباهات خود درس بگیرد، اما در اجرای عملی این آموختهها با مشکل مواجه است.
به گفته لوزین، مسکو قادر است منابع خود را روی یک اولویت خاص متمرکز کند، اما فاقد انعطافپذیری و سرعت واکنشی است که اوکراین از آن برخوردار است.
از همین رو، اتکای روزافزون روسیه به حملات موشکی بیش از هر چیز نشانهای از مشکلات این کشور در میدان نبرد به شمار میرود.
لوزین در پایان تاکید میکند: تاکتیکهای مبتنی بر ارعاب و حملات موشکی روسیه، در واقع بازتاب ضعفهای سازمانی، فکری، فنی و فناورانه این کشور است؛ ضعفهایی که بیش از پیش آشکار شدهاند.
