از ابتدای تولد جام جهانی در ۱۹۳۰ خیلی زود مشخص شد که مدعیان قهرمانی را باید از دو قاره آمریکای جنوبی و اروپا جستجو کرد. بیش از نیم قرن طول کشید تا فوتبال با تلاشهای فیفا در قارههای دیگر نیز رشد و گسترش یافته و پیشرفت کند، اما هنوز هم میبینیم که این سنت پابرجاست و تا قهرمانی یک تیم آسیایی، آفریقایی یا آمریکای شمالی هنوز راه زیادی مانده است.
میزبان اولین دوره جام جهانی آمریکای جنوبی بود و سپس تا قبل از فراگیر شدن جنگ جهانی دوم، اروپا دو دوره میزبانی را تجربه کرد. از ۱۹۵۰ و بعد از جنگ این فرمول تکرار و بعد از میزبانی آمریکای جنوبی، دو دوره جام در اروپا برگزار شد. اما از ۱۹۶۲ و میزبانی شیلی به بعد، سنت یک در میان از طرف فیفا رعایت شد.
یعنی یک دوره جام در اروپا و یک دوره در آمریکای جنوبی که از ۱۹۷۰ با میزبانی مکزیک، پای آمریکای شمالی هم به این گردونه باز شد. تا اینکه در ۲۰۰۲ برای اولین بار میزبانی به صورت مشترک به دو کشور، آن هم از قاره آسیا داده شد. ژاپن و کره جنوبی نشان دادند که سایر قارهها هم میتوانند پذیرای این میدان بزرگ باشند. در ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی جام را به قاره سیاه کشاند و در ۲۰۲۲ خاورمیانه با قطر میزبان جام جهانی شد.
اما در تمام این سالها سنت قهرمانی بین دو قاره پابرجا ماند. برزیل در ۱۹۵۸ سوئد به لطف پله ۱۷ ساله و نسلی درخشان، قهرمان شد تا برای ۵۶ سال تنها تیمی باشد که در قاره رقیب فاتح جام شده است. اروپاییها در ۲۰۱۴ و در خاک برزیل کار را به تساوی کشاندند که آلمان قهرمان شد. در میزبانی خارج از دو قاره نیز برزیل و آرژانتین، دو جام برگزار شده در آسیا را برده و اسپانیا، تنها جام به میزبانی آفریقا را تا اینجا هم کفه ترازو به سود آمریکای جنوبی سنگین باشد.
این آمار در حالی بدست آمده که معمولا در نیمه نهایی و جمع ۴ تیم برتر، برتری عددی با اروپایی ها بوده، حتی در ادواری که برزیل و آرژانتین جام را در قاره خود نگه داشته اند. در سوئد، برزیل جام را از بین ۳ اروپایی برداشت و برد اما آلمان هر دو غول آمریکای جنوبی را در ۲۰۱۴ از پیش رو برداشت.
یکی از عجیبترین قهرمانیهای تاریخ جام جهانی به آرژانتین ۱۹۸۶ برمی گردد. اولین و تا امروز بزرگترین نمونه جامی که با درخشش یک نفر به یک کشور رسید. جامی که از آن به جام مارادونا یاد میشود و قرار بود در کلمبیا برگزار شود و یک زلزله در فاصله ۱۱ ماه تا شروع جام، دوباره میزبانی را به مکزیک رساند.
در مرحله یک چهارم نهایی آن دوره مکزیک و برزیل به ترتیب مقابل آلمان و فرانسه از دور مسابقات کنار رفتند تا آرژانتین که به لطف آن دو گل تاریخی مارادونا انگلستان را برده و در نیمه نهایی بین سه تیم اروپایی برای حفظ رکورد حفظ جام در قاره، تنها بماند. دیدیم که مارادونا موفق هم شد، در نیمه نهایی بلژیک را دبل کرد و در فینال آلمان غربی را ۳-۲ شکست داد تا جام در آمریکا بماند.
در ۱۹۹۴ دوباره این داستان تکرار شد. این بار برزیل تنها نماینده باقیمانده در گردونه بین چهار تیم بود که اجازه نداد جام به دست اروپاییها بیفتد. برزیل در نیمه نهایی با گل روماریو، سوئد را برد و در فینال و ضربات پنالتی، در رزبال لس آنجلس ایتالیا را ناکام گذاشت.
حالا در ۲۰۲۶ که مکزیک و آمریکا دوباره میزبان آن هستند، با حذف مراکش به دست فرانسه در بازی اول یک چهارم نهایی، فقط آرژانتین در گردونه رقابت باقی مانده که در این مرحله سوئیس را فردا شب پیش رو دارد. به جز آرژانتین و مراکش به عنوان نمایندگان آمریکا و آفریقا، شش تیم دیگر حاضر در این مرحله اروپایی بودند که حالا فرانسه به نیمه نهایی رفته و امشب از بین اسپانیا و بلژیک یکی دیگر هم به جمع چهار تیم میرسد.
برنده بازی انگلستان و نروژ نیز اروپایی خواهد بود و این یعنی اگر آرژانتین از سد سوئیس بگذرد، دوباره تنها نماینده آمریکای جنوبی برای حفظ رکورد در میان اروپاییها خواهد بود!
