فرارو- در پی اوجگیری دوباره تنشها میان آمریکا و ایران و افزایش نگرانیها درباره اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه، چین روز جمعه اجرای فوری، ممنوعیت موقت صادرات هلیوم را اعلام کرد. این اقدام در شرایطی صورت گرفته که ازسرگیری درگیریهای نظامی در خاورمیانه، خطر کمبود دوباره این گاز راهبردی را برای صنایع مختلف، بهویژه تولید نیمهرساناها، افزایش داده است.
به گزارش فرارو به نقل از رویترز، پیشتر نیز در سال جاری، جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران موجب اختلال در عرضه هلیوم و بروز کمبود این گاز در بازارهای جهانی شده بود؛ وضعیتی که فعالیت شرکتهای مختلف، از جمله در چین، را تحت تأثیر قرار داد. این موضوع برای صنعت هوش مصنوعی چین از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا این کشور برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی، بیش از گذشته به تراشههای تولید داخل متکی شده و هلیوم یکی از عناصر کلیدی در مدیریت حرارت طی فرآیند تولید نیمهرساناها به شمار میرود.
کوری کومبز، مدیر بخش تحقیقات زنجیره تأمین و مواد معدنی حیاتی در مؤسسه پژوهشی «تریویوم چاینا» (Trivium China)، درباره این تصمیم گفت: «ممنوعیت صادرات هلیوم، تلاشی آشکار برای حفاظت از عرضه داخلی پس از شعلهور شدن مجدد تنشهای آمریکا با ایران است.»
وی در ادامه افزود: «خبر خوب این است که من از وجود کشوری که وابستگی شدیدی به واردات هلیوم از چین داشته باشد، اطلاعی ندارم. این ممنوعیت صادرات ممکن است تأثیرات جزئی و حاشیهای داشته باشد، اما نباید منجر به کمبود یا شوکهای قیمتی عمده شود.»
برآوردهای مؤسسه «تریویوم» نشان میدهد چین همچنان وابستگی بالایی به واردات هلیوم دارد و حدود ۸۵ درصد از نیاز این کشور از طریق واردات تأمین میشود.
کومبز همچنین اظهار داشت که صادرات هلیوم قطر، کشوری که در سالهای اخیر بیش از نیمی از واردات هلیوم چین را تأمین کرده و حدود یکسوم عرضه جهانی این گاز را در اختیار دارد، پیشتر در نتیجه حملات ایران با اختلال مواجه شده بود.
به گفته تحلیلگران، ممنوعیت صادرات هلیوم تازهترین اقدام پکن برای جلوگیری از کمبود داخلی مواد حیاتی از طریق محدود کردن صادرات است. چین پیش از این نیز سیاستهای مشابهی را درباره محصولاتی همچون سوخت، کود شیمیایی و اسید سولفوریک به اجرا گذاشته است.
کومبز با اشاره به وضعیت صادرات هلیوم چین گفت شرکتهای چینی معمولاً مازاد هلیوم خود را به بازارهای دیگر در آسیا صادر میکنند.
وی افزود: «با توجه به افزایش خطرات عرضه و رشد قیمتهای منطقهای در خاورمیانه، پکن به دنبال جلوگیری از صادرات هلیوم توسط شرکتهای داخلی و تشدید افزایش قیمتهای داخلی است.»
هلیوم از میدانهای گاز طبیعی با غلظتهای غیرمعمول بالای این گاز استخراج میشود و امکان تولید سریع آن از سایر فرآیندهای صنعتی وجود ندارد؛ موضوعی که اهمیت آن را در شرایط بحرانهای عرضه دوچندان میکند.
این گاز در صنعت نیمهرسانا کاربردهای گستردهای دارد و از آن برای خنکسازی ویفر، حکاکی پلاسما، رسوب بخار شیمیایی، رسوب لایه اتمی، پشتیبانی از فرآیند لیتوگرافی و همچنین تشخیص نشت استفاده میشود.
