فرارو- ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در چارچوب یک تغییر و تحول گسترده در دولت، میخایلو فدوروف، وزیر دفاع این کشور، را پس از تنها شش ماه حضور در این سمت برکنار کرد؛ تصمیمی که با وجود درخواست شرکای خارجی و فعالان جامعه مدنی برای حفظ او در مقام خود اتخاذ شد و موجی از انتقادها را در داخل و خارج از اوکراین برانگیخت.
به گزارش فرارو به نقل از گاردین، فدوروف، ۳۵ ساله، با انتشار پیامی در تلگرام خبر کنارهگیری خود را اعلام کرد و نوشت که خدمت به مردم اوکراین برای او «افتخاری بزرگ» بوده است. او در این پیام به مهمترین دستاوردهای دوران مسئولیت خود اشاره کرد؛ از جمله قطع دسترسی نیروهای روسیه به شبکه استارلینک، افزایش تأمین پهپادهایی که برای هدف قرار دادن «تدارکات دشمن» و منزوی کردن شبهجزیره اشغالی کریمه به کار گرفته شدند و همچنین اصلاح اساسی نظام تدارکات نظامی.
فدوروف تأکید کرد که توانسته است سیستم تدارکات وزارت دفاع را «بهطور بنیادین بهبود» دهد و از این طریق «میلیاردها دلار» در بودجه دولتی صرفهجویی کند.
دوران کوتاه مسئولیت او همزمان با بهبود قابل توجه وضعیت اوکراین در میدان نبرد بود. در این مدت، کییف با استفاده از پهپادهای دوربرد حملات متعددی را علیه پالایشگاههای نفت روسیه انجام داد؛ حملاتی که به ایجاد کمبود سوخت در بخشهایی از روسیه انجامید و فشار سیاسی و نظامی بر کرملین را افزایش داد.
وزیر برکنارشده در آخرین روز حضور خود در این سمت همچنین اعلام کرد که ارتش اوکراین با موفقیت یک موشک بالستیک را آزمایش کرده است. او در این باره گفت: «ما الزامات فنی را بهطور اساسی بازنگری کردیم و به حداکثر دقت دست یافتیم. هزینهها را ۳۰ درصد کاهش دادیم. اوکراین وارد سطح جدیدی خواهد شد.»
این تغییر در رأس وزارت دفاع در حالی صورت گرفته که انتظار میرود بر سفر کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، به کییف نیز سایه بیندازد. استارمر که روز پنجشنبه وارد پایتخت اوکراین شد، قصد دارد در جریان این سفر بر حمایت بریتانیا از اوکراین در دوران نخستوزیری خود تأکید کند.
هنوز مشخص نیست که آیا فدوروف در دولت جدید مسئولیت دیگری بر عهده خواهد گرفت یا خیر. این برکناری همزمان با ادامه روند تغییرات در کابینه زلنسکی رخ داده است. روز چهارشنبه نیز پارلمان اوکراین استعفای یولیا اسویریدنکو، معاون نخستوزیر، را پس از آنکه زلنسکی اعلام کرد دولت به «تجدید قوا» نیاز دارد، پذیرفت. بر اساس گمانهزنیها، سرهی کورتسکی، رئیس شرکت انرژی نفتوگاز، گزینه اصلی جانشینی او به شمار میرود.
برکناری فدوروف با واکنشهای گستردهای همراه بوده است؛ بهویژه آنکه در هفتههای اخیر شایعاتی درباره اختلاف او با فرمانده کل ارتش اوکراین، ژنرال الکساندر سیرسکی، مطرح شده بود.
پیش از اعلام رسمی این تصمیم، شماری از حامیان بینالمللی اوکراین از زلنسکی خواسته بودند فدوروف را در سمت خود حفظ کند. از جمله مایکل مکفول، سفیر پیشین آمریکا در مسکو، از رئیسجمهور اوکراین خواسته بود که این وزیر را ابقا کند.
سرهی استرننکو، از دستیاران فدوروف، با انتشار پیامی انتقادی نوشت: «مایه تأسف است که کشور ما امروز فاصله بسیار بیشتری با پیروزی دارد. حتی اجازه آغاز اصلاحات واقعی داده نشد، هرچند با این حال موفق شدیم تغییرات بسیاری ایجاد کنیم.» او همچنین از «تأخیرهای عمدی» و «موانع بوروکراتیک» انتقاد کرد.
ایرینا گراشچنکو، سیاستمدار مخالف دولت، نیز این تصمیم را مورد انتقاد قرار داد و پیش از تأیید رسمی خبر در پارلمان اوکراین پرسید: «چگونه است که وضعیت تنها انتصاب معقول زلنسکی، یعنی وزیر فدوروف، امروز در هالهای از ابهام قرار دارد؟»
همزمان، فضای مجازی نیز شاهد موجی از حمایت از وزیر برکنارشده بود. تنها دقایقی پس از انتشار خبر، هزاران کاربر با انتشار پیامهایی از عملکرد او دفاع کردند. یکی از کاربران نوشت: «من دلیل این تصمیم را درک نمیکنم.» کاربر دیگری نیز نوشت: «وزیری که به میلیونها نفر امید بخشید و نشان داد وقتی کسی واقعاً خواهان پیروزی کشورش باشد، چه کارهایی از دستش برمیآید.»
آرتم برونژوکوف، معاون اندیشکده «پولیتیکا»، نیز تغییرات پیدرپی در وزارت دفاع اوکراین را در شرایطی که این کشور درگیر جنگی تمامعیار با روسیه است، «غیرعادی» توصیف کرد.
او در گفتوگو با رادیو «انوی» اظهار داشت: «نتایج این اقدامات در حملات میانبرد کاملاً مشهود است؛ جایی که اوکراین عملاً شبهجزیره کریمه را به یک جزیره تبدیل کرده است. با در نظر گرفتن این دستاوردها، میخایلو فدوروف از سرمایه اعتماد برخوردار است. او هم از سوی شرکای غربی ما و هم از جانب بخش پیشرو جامعه مورد حمایت قرار دارد.»
به گفته برونژوکوف، فدوروف تنها طی «سه یا چهار ماه» توانسته بود تغییرات محسوسی در وضعیت جبهههای نبرد و همچنین ساختارهای پشتیبانی و دفاعی اوکراین ایجاد کند؛ دستاوردهایی که به اعتقاد بسیاری از حامیان او، برکناریاش را به یکی از جنجالیترین تصمیمهای اخیر دولت زلنسکی تبدیل کرده است.
