بنیامین فضلی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به پیشبینی افزایش دمای هوا در روزهای آینده، اظهار کرد: گرمازدگی یکی از مشکلات شایع فصل تابستان است که در صورت عدم پیشگیری و درمان بهموقع میتواند عوارض جدی برای سلامت افراد به همراه داشته باشد، از این رو آگاهی شهروندان از علائم اولیه و راههای پیشگیری، نقش مهمی در کاهش عوارض ناشی از آن دارد.
وی با بیان اینکه نخستین علائم گرمازدگی معمولاً خفیف هستند اما نباید نادیده گرفته شوند، اضافه کرد: ضعف، بیحالی، احساس سرگیجه، خستگی شدید و کاهش توان جسمی از اولین نشانههای گرمازدگی محسوب میشوند. اگر فرد همچنان در معرض گرما باقی بماند و اقدامات لازم انجام نشود، این علائم به تدریج تشدید شده و ممکن است به افت فشار خون، بهویژه هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته به ایستاده منجر شود. در مراحل پیشرفتهتر، افت فشار خون شدیدتر شده و فرد ممکن است دچار بیحالی شدید، کاهش سطح هوشیاری و حتی بیهوشی شود، که در این شرایط مراجعه فوری به مراکز درمانی ضروری است.
این فوق تخصص مراقبتهای ویژه و مسئول مهارتهای بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به تأثیر گرما بر تعادل مایعات و املاح بدن، بیان کرد: یکی از مهمترین پیامدهای گرمازدگی، از دست رفتن آب و الکترولیتهای ضروری بدن است. بدن برای تنظیم دمای خود از طریق تعریق، مقدار قابل توجهی آب دفع میکند و همراه با آن، املاحی مانند سدیم، پتاسیم و تا حدودی منیزیم نیز از دست میروند. کاهش این الکترولیتها میتواند علائمی مانند دردهای عضلانی، گرفتگی و اسپاسم عضلات، ضعف عمومی، احساس خستگی و اختلال در عملکرد طبیعی بدن را به دنبال داشته باشد، بنابراین تنها نوشیدن آب کافی نیست و باید به جبران الکترولیتهای از دست رفته نیز توجه شود.
فضلی با تأکید بر اینکه برخی افراد نسبت به گرما آسیبپذیرتر هستند، ادامه داد: بیماران مبتلا به بیماریهای مزمن از جمله بیماریهای قلبی، دیابت، نارساییهای کلیوی و سایر بیماریهای زمینهای، بیش از دیگران در معرض عوارض گرمازدگی قرار دارند. همچنین در این گروه از بیماران، گرمازدگی میتواند با شدت بیشتری بروز کند و حتی موجب تشدید بیماری زمینهای شود، به گونهای که فرد علاوه بر مراجعه به اورژانس، ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان یا حتی بخشهای مراقبت ویژه پیدا کند. سالمندان، کودکان، زنان باردار و افرادی که ناچارند ساعات طولانی در محیطهای باز فعالیت کنند، نیز باید بیش از سایرین مراقب باشند و توصیههای پیشگیرانه را جدی بگیرند. همچنین گرمای هوا تنها عامل تهدیدکننده سلامت در تابستان نیست، بلکه اشعه فرابنفش (UV) خورشید نیز میتواند آسیبهای جدی برای پوست ایجاد کند.
گرما تنها خطر تابستان نیست؛ اشعه فرابنفش را جدی بگیرید
وی عنوان کرد: معمولاً از ساعت ۱۲ ظهر تا حدود ساعات ۱۵ یا ۱۶ بعدازظهر، شدت تابش خورشید به حداکثر میرسد و در این ساعات خطر آسیب ناشی از اشعه فرابنفش نیز بیشتر است. قرار گرفتن طولانیمدت در معرض این اشعه میتواند موجب آفتابسوختگی شده و در بلندمدت خطر ابتلا به سرطانهای پوست را افزایش دهد، به همین دلیل استفاده از کرم ضدآفتاب، پوشیدن لباس مناسب، کلاه لبهدار و پوشاندن قسمتهای در معرض نور خورشید از مهمترین اقدامات پیشگیرانه محسوب میشود.
این فوق تخصص مراقبتهای ویژه و مسئول مهارتهای بالینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اینکه پیشگیری همواره مؤثرتر از درمان است، مطرح کرد: مهمترین توصیه ما این است که شهروندان تا حد امکان از حضور غیرضروری در فضای باز، بهویژه در ساعات اوج گرما، خودداری کنند. اگر افراد ناچار به حضور در محیط بیرون هستند، بهتر است در فواصل زمانی مناسب در مکانهای خنک استراحت کنند، لباسهای روشن و نخی بپوشند، از قرار گرفتن مستقیم زیر نور خورشید بپرهیزند و مصرف مایعات را به طور منظم در طول روز افزایش دهند.
فضلی درباره نقش مصرف مایعات در پیشگیری از گرمازدگی، بیان کرد: بدن هنگام قرار گرفتن در هوای گرم، علاوه بر آب، مقدار زیادی از الکترولیتهای ضروری خود را از طریق تعریق و حتی تبخیر از دستگاه تنفس از دست میدهد و این مواد باید به شکل مناسب جایگزین شوند. نخستین و مهمترین اقدام، نوشیدن آب کافی است، اما باید توجه داشت که تنها آب نمیتواند همه مواد از دست رفته را جبران کند، زیرا بدن همراه با مایعات، سدیم، پتاسیم و منیزیم را نیز از دست میدهد.
وی با اشاره به نقش محلول خوراکی ORS، تصریح کرد: استفاده از محلولهای خوراکی حاوی الکترولیت بهویژه محلول تهیهشده از پودر ORS، یکی از بهترین روشها برای جبران مایعات و املاح از دست رفته است، زیرا ترکیب این محلولها متناسب با نیاز طبیعی بدن تنظیم شده و میتواند الکترولیتهای ضروری را به شکل مناسبی جایگزین کند. توصیه میشود در روزهای گرم، بهویژه برای افرادی که تعریق زیادی دارند یا ساعات طولانی در فضای باز فعالیت میکنند، در کنار مصرف آب، از محلول ORS نیز به صورت متناوب استفاده شود که علاوه بر تأمین آب بدن، کمبود الکترولیتها نیز جبران شود.
شهروندان علائم هشدار را جدی بگیرند
این فوق تخصص مراقبتهای ویژه با تأکید بر لزوم مراجعه به مراکز درمانی در صورت تشدید علائم، اضافه کرد: اگر فردی پس از قرار گرفتن در معرض گرما دچار ضعف شدید، افت فشار خون، سرگیجه مداوم، کاهش سطح هوشیاری، گرفتگیهای شدید عضلانی یا علائم غیرطبیعی شد، نباید درمان را به تأخیر بیندازد و لازم است هرچه سریعتر به مراکز درمانی مراجعه کند. رعایت توصیههای سادهای مانند پرهیز از حضور در ساعات اوج گرما، مصرف منظم آب و محلولهای حاوی الکترولیت، استفاده از پوشش مناسب و محافظت در برابر اشعه خورشید، میتواند تا حد زیادی از بروز گرمازدگی و عوارض ناشی از آن پیشگیری کند.
انتهای پیام
