به گزارش بهداشت نیوز، افزایش بیش از 57 درصدی مصرف قلیان از سال 90 تا 1400 میان زنان بالای 18 سال و 17.8 درصدی مردان حاکی از زنگ هشداری برای سلامت جامعه است که وظیفه همگانی ما توجه جدی به این موضوع مهم است.
به گفته محمدرضا مسجدی دبیرکل جمعیت مبارزه با استعمال دخانیات ایران؛ تجربه مصرف قلیان در میان دختران دانشآموز و دانشجو تا ۳۵ برابر افزایش یافته و زنگ هشداری برای خانوادههاست، چراکه آنها همسران و مادران آینده هستند و میتوانند سلامت خود و اطرافیان را به خطر بیندازند.
روز جهانی بدون «دخانیات» بهانهای شد تا به سراغ جناب آقای حسین هزارخوانی رئیس اداره مشاوره و سلامت روان دانشجویان علوم پزشکی قم برویم و با ایشان پیرامون 5 باور نادرست مصرف «قلیان» که در اذهان عموم نهادینه شده به گفت وگو بپردازیم.
ریشه لغوی و پیشینه استفاده از قلیان در ایران را بفرمایید؟
ریشه لغوی قلیان در زبان های مختلف عمدتاً از 2 منشأ هندی و ایرانی گرفته شده و پیشینهٔ استفاده از آن حدّاقل به دوران شاه طهماسب یکم صفوی و روایت ابوالفتح گیلانی بر می گردد که در ایران استفاده میشده است؛ برای مثال در سفرنامه تاورنیه چنین آمدهاست: «ایرانیان چنان به تنباکو معتادند که ممکن نیست از آن چشم بپوشند. معمولاً نخستین وسیله پذیرایی در هر خانهای قلیان و قهوه است.»
شاه عباس، نمونه شاخصی از شاهان درباری است که سعی کرد جلوی رواج قلیان را بگیرد؛همچنین مشهورترین نمونه این تحریم در تاریخ ایران به دوران سلطنت ناصرالدین شاه برمی گردد؛ که میرزای شیرازی (مرجعیت وقت شیعه در نجف) در حکم یک خطی اش نوشت: «الیوم استعمال توتون و تنباکو بای نحو کان در حکم محاربه با امام زمان (عج) است».
5 باور نادرست میان مصرفکنندگان قلیان کدامند؟
«کشیدن قلیان سالمتر از مصرف سیگار است»؛ «مصرف قلیان به اندازه کشیدن سیگار اعتیاد آور نیست، به دلیل عدم وجود نیکوتین در قلیان»؛ « از آنجایی که دود تنباکو از آب فیلتر می شود، عدهای از افراد فکر میکنند که مواد مضر آن تصفیه و پاک میشود.»؛ «تنفس کردن دود قلیان ریه ها را نمی سوزاند، به هملین علت ضرری بر روی انسان ندارد.» و «تنباکوی گیاهی سالمتراز تنباکوی صنعتی و معمولی است.» 5 باور نادرستاند که در اذهان مصرف کنندگان این ماده دخانی نهادینه شده است.
به نظر شما واقعیت امر چیست؟!
گروه نخست براین عقیده اند که قلیان از طریق آب فیلتر میشود و در نهایت مواد مضر آن تصفیه میشود؛در حالی که واقعیت اینست که مصرف تنباکو از طریق آب، مواد سرطانزای آن را تصفیه نمیکند که دود ناشی از مصرف این ماده دخانی میتواند حتی بیش از دود سیگار«اثر مخرب» بر روی ریه و قلب داشته باشد.
در مورد دومین باور نادرست نیز باید گفت«تنباکوی قلیان هم مثل تنباکوهای معمولی حاوی نیکوتین است»؛در واقع، در یک جلسه ۶۰ دقیقهای قلیان، فرد در معرض حجم دودی ۱۰۰ تا ۲۰۰ مرتبه بیشتر از یک سیگار قرار میگیرد.
در ارتباط با سومین باور نادرست نیز بایستی اذعان کرد که قلیان به طریقی متفاوت دود تولید میکند؛ دود سیگار از سوختن تنباکو ایجاد میشود؛ در حالیکه دود قلیان از طریق گرم شدن تنباکویی که در کاسهای بالای آن قرار دارد از طریق زغال تولید میشود و محصول نهایی هر دو- سیگار و قلیون- یکسان است که حاوی مواد سرطانزا است.
واقعیت امر در ارتباط با باور نادرست چهارم این است که این ماده مضر و مخرب هنوز هم حاوی مواد سرطانزایی است که برای بدن مضر است.
و در آخر در مورد باور اشتباه پنجم نیز باید بگویم این هم مثل کشیدن سیگار گیاهی یا «طبیعی» فرد را در معرض مواد سرطانزا قرار میدهد.
