بررسی سیاست پهپادی ترکیه در قبال اوکراین از زبان مدیر کارخانه بایکار-بخش اول

به گزارش گروه بین الملل خبرگزاری تسنیم، توسعه روابط سیاسی، Ø§Ù…نیتی و اقتصادی با اوکراین، به یکی از اهداف راهبردی ترکیه تبدیل شده است. ترکیه با روسیه روابط حسنه ای دارد، اما در جنگ اوکراین بی طرف نیست و عملاً در جنگ اوکراین، در جبهه مقابل پوتین قرار گرفته است.

به تازگی، سازنده پهپادهای بیرقدار، به شکل قاطعانه اعلام کرده که رابطه با اوکراین برای او و ترکیه مهم است و تمایلی ندارد به روسیه پهپاد بفروشد.

اظهارات مدیرعامل تولید پهپادهای نظامی ترکیه خلوق بیرقدار، دیروز توجه بسیاری از رسانه های ترکیه را به سوی خود جلب کرد. مدیرعامل کارخانه «بایکار» که با تولید و فروش پهپادهای مسلح بیرقدار به شهرت فراوانی رسیده، جدیداً اعلام کرده که Ø¯Ø± کنار اوکراین هستیم، به روسیه پهپاد نمی فروشیم.

این خبر از آن جهت اهمیت دارد که پیش تر، رسانه های ترکیه اعلام کرده بودند، ÙˆÙ„ادیمیر پوتین در سوچی و در دیدار اخیری که با اردوغان داشته، به او گفته که حاضر است دفتر و محوطه مجهزی را در مسکو، به بیرقدار اختصاص دهد و شعبه ای برای تولید مشترک این پهپادها در روسیه تاسیس شود. اما این همه ماجرا نیست و این موضوع ابعاد دیگری نیز دارد.

رابطه ای که زود پیشرفت کرد

گستره دریای سیاه برای ترکیه اهمیت ویژه ای دارد و خود اوکراین نیز به عنوان کشوری با معادن غنی و اراضی فراوان و موقعیت ژئوپولیتیک، نزد آنکارا مهم است. 3 سال قبل از آن که شاهد حمله روسیه به اوکراین باشیم، دستگاه دیپلماسی ترکیه Ø¨Ø±Ù†Ø§Ù…Ù‡ های وسیعی را برای تقویت روابط آنکارا – کی یف به اجرا گذاشت.

دعوت زلنسکی به ترکیه و سفر اردوغان به اوکراین و فعال شدن ده ها پیمانکار ترک در اوکراین، از ابعاد مهم این رابطه بود. رفته رفته، ترکیه حمایت آشکار از تاتارهای کریمه را نیز به نمایش گذاشت و با وجود رابطه ویژه ای که با روسیه پیدا کرد، هنوز هم الحاق کریمه را به رسمیت نشناخته است.

رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه و رهبر حزب عدالت و توسعه، دو روز پیش، برای چندمین بار اعلام کرد که ترکیه معتقد است که باید نیروهای روسیه از کریمه خارج شوند و به این منطقه مجدداً به اوکراین بازگردانده شود.

در جریان جنگ روسیه و اوکراین، ترکیه به شکل جدی از اوکراین حمایت کرده و علاوه بر آن که مسیر کانالهای بسفر و داردانل به دریای سیاه و اژه را به روی کشتی های روسی بسته، چندین فروند پهپاد مسلح و مقادیر قابل توجهی ادوات نظامی به اوکراین فرستاده است.

در کنار اوکراین هستیم، به روسیه پهپاد نمی فروشیم

دیروز دو خبرنگار بی.بی.سی به نام ­های جعفر اومروف و  ØªÛŒØ§Ù†Ø§ یانوتسویچ، نزد برادران بیرقدار رفتند و با آنها در مورد فروش پهپادهای موشک انداز مدل تی.بی 2 به روسیه و اوکراین، صحبت کردند.

دو برادر به نام های سلجوق Ùˆ خلوق بیرقدار، پشت ساخت این پهپادها هستند. آنان به ندرت مصاحبه می کنند، اما حالا همه می دانند که برادر کوچک تر یعنی سلجوق، داماد رئیس جمهور ترکیه Ùˆ مغز اصلی این شرکت است. پهپادهای ساخت او، تحول شگرفی در معادلات نظامی و امنیتی ترکیه به وجود آورده است.

خلوق و سلجوق، فرزندان اوزدمیر بیرقدار هستند که پارسال درگذشت. او یک مهندس اسلامگرا و از شاگردان مهم مرحوم نجم الدین اربکان بود.

پس از آن که پروفسور اربکان با اتمام تحصیلات خود در رشته مکانیک و تخصص طراحی و ساخت موتورهای دیزلی به ترکیه بازگشت، همراه با بیرقدار نخستین موتور ملی خودرو را ساخت و از آنجایی که به هوش و ذکاوت فرزند کوچک او سلجوق پی برده بود، به او پیشنهاد کرد تا سلجوق را برای تحصیل علم مکانیک به آمریکا بفرستد.

گفته می شود، خود اربکان پیشقدم شده و دختر اردوغان را برای پسر اوزدمیر بیرقدار خواستگاری کرده تا تولید پهپادها و صنایع دفاعی ترکیه، زودتر پیشرفت کند.

سلجوق هم همواره به پدر معنوی خود وفادار مانده و نام اولین پهپاد خود را به یاد اربکان، به سه حرف «ارب» نامگذاری کرده است.

سلجوق برادر کوچک، دور اندیشانه تر صحبت می کند. اما برادر او خلوق با Ù†Ø´Ø§Ù† دادن مدال لیاقت اوکراین که رئیس جمهور زلنسکی شخصاً به او تقدیم کرده، گفته است:«چیزی به نام پول برای ما در اولویت نیست و به حمایت از اوکراین ادامه می دهیم.»

البته او، قبلاً هم گفته خود را اثبات کرده و روزی که سفیر اوکراین در آنکارا، برای تحویل گرفتن یک فروند پهپاد به کارخانه بایکار رفت که پول آن توسط مردم جمع آوری شده بود، خلوق در کنار پهپاد خریداری شده، یک فروند نیز به صورت رایگان و به عنوان هدیه به اوکراین فرستاد.

خبرنگار بی.بی.سی در مورد کارخانه بیرقدار و وصف فضای آن نوشته است:«ما با برادران بیرقدار Ø¯Ø± دفترشان در یکی از مناطق دورافتاده استانبول ملاقات کردیم. محوطه بیرونی و خود ساختمان بیشتر یادآور یک محوطه دانشگاهی غربی است تا شرکتی که پهپادهای نظامی تولید می کند. در قسمت ورودی، قفسه هایی هست که  Ù…جموعه بزرگی از کتاب های رایگان در مورد تاریخ امپراتوری عثمانی و در کنار آن - کتاب هایی در مورد آداب نماز را در اختیار کارگران و کارمندان گذاشته است. این مجموعه، Ø§ØªØ§Ù‚ های اندک و فضای باز زیادی دارد. خود کارمندان که میانگین سنی آنها بین 29 تا 30 سال است، می گویند، Ù…ا در یک دانشگاه هستیم.»

البته ترکیه، دو برند و شرکت دیگر هم برای تولید پهپاد دارد، اما هیچکدام به اندازه بایکار مشهور نیستند. سلجوق بیرقدار در پاسخ به این انتقاد که تولید پهپادهای او به خاطر نسبت فامیلی با رئیس جمهور رونق گرفته، چنین توضیح داده است: «این ادعا درست نیست. ما تولید پهپاد را در دهه 2000 راه‌اندازی کردیم و به تعبیری پدر، برادر، مادر و من زندگی‌مان را وقف این کار کردیم. ازدواج من و همسرم در سال 2016 بود و در آن زمان ما اولین پهپادهایمان را ساخته بودیم. ما حتی در دوران خردسالی و کودکی، در محیط تولید و صنعت بزرگ شدیم.»

برادران بیرقدار، هر دو در آمریکا درس خوانده اند و پس از بازگشت به ترکیه، با سرمایه اندک پدر، کارخانه خود را راه اندازی کرده اند اما از همان روزهای نخست، به طور مداوم با ارتش ترکیه ارتباط داشته و مقامات بالای ستاد کل را در جریان تمام پیشرفت ها و آزمایش ها قرار داده اند. آنها در پاسخ به این سوال که چرا پهپادهای نظامی به نام آنها نامگذاری شده است، گفته اند: «بیرقدار در زبان ترکی به معنای پرچم دار است و آنها فکر می کنند که این نام برای پهپاد، بسیار مناسب است. می خواهیم هواپیماهای بدون سرنشین در ایجاد جهانی عادلانه و برابر کمک کنند.»

سلجوق بیرقدار می گوید که تهاجم روسیه به اوکراین را یک جنگ ناعادلانه و غیرقانونی می داند و قبلاً چندین بار هواپیماهای بدون سرنشین را به طور رایگان به ارتش اوکراین تحویل داده اند و پول جمع آوری شده توسط داوطلبان، صرفاً برای نیازهای پناهندگان اوکراینی مورد استفاده قرار گرفته است.

برادر بزرگتر نیز گفته است: «ما چند افسر عالی رتبه اوکراین را به عنوان اپراتور آموزش دادیم که جدیداً یکی از آنان کشته شد. ما قصد داریم از خانواده او حمایت کنیم. وقتی جنگ شروع شد، ما 10 Ú©Ø§Ù…یون کمک لاستیکی فرستادیم - کمک های غذایی، غذای کودک، اقلام بهداشتی. اوکراین کشوری است که ما با آن روابط نزدیک داریم. ما در درد اوکراینی ها شریک هستیم و از دفاع آنها از سرزمین و مبارزات قهرمانانه شان قدردانی می کنیم. هیچ چیز همکاری شرکت ما با اوکراین را تحت الشعاع قرار نخواهد داد. پول برای ما در اولویت نیست. Ø§Ù„بته متأسفانه در رسانه‌های روسیه شاهد هستیم که مداوماً به ما تهمت می زنند. چرا که سیستم‌های ما پدافند هوایی و خودروهای زرهی آنها را نابود می‌کنند. اما در نهایت ما شرکتی هستیم که فناوری ارائه می‌کنیم و نوع استفاده Ø¨Ø§ خود مقامات اوکراینی است.»

بی.بی.سی از مدیرعامل بایکار پرسیده، Ø§Ú¯Ø± مسکو به شما مبالغ زیادی پول بدهد، آیا به آنها هم پهپاد می فروشید؟  Ø§Ùˆ گفته است: «خیر. پول برای ما اولویت نیست. پول و منابع مادی هرگز هدف ما نبوده است. رک و پوست کنده بگویم، Ø¯Ø± شرایط فعلی، هیچ بحثی در مورد فروش پهپاد ما به روسیه  ÙˆØ¬ÙˆØ¯ ندارد. حملات آنها به مردم اوکراین، بسیار ناعادلانه، تهاجمی و بی دلیل است.»

در بخش بعدی این گزارش، به این خواهیم پرداخت که اولاً تولید پهپادهای بیرقدار ترکیه تا چه اندازه خودکفا، مستقل و بدون وابستگی به خارج است و دوم این که سیاست های ترکیه در قبال اوکراین، پس از انتخابات 2023 میلادی، تا چه اندازه دستخوش تغییر و تحول خواهد شد.

ادامه دارد...

انتهای پیام/