سرویس سیاست مشرق- یکی از نقاط بسیار مورد توجه در جریان درگیری اخیر بین ایران با آمریکا و اسرائیل "تنگه هرمز" است. تنگه ای که گفته می شود بیش از یکپنجم سوخت جهان از آن عبور می کند و در کنار سوخت، سهم بسیار بالایی نیز در ترانزیت سایر مواد تجاری دارد.
مثلا اطلاعاتی وجود دارد که فقط در یک فقره اذعان می کند حجم تجارت کالایی کشور چین از تنگه هرمز حدود 3 تریلیون دلار است. لذا مشاهده می شود که اهمیت تجاری و حیاتی این تنگه راهبردی در دریاهای جنوبی ایران بسیار بالا و حائز اهمیت است.
جمهوری اسلامی ایران به محض آغاز درگیری خود با آمریکا و اسرائیل؛ یک کنترل قاطع و هوشمند را بر این تنگه راهبردی اعمال کرد. کنترلی که با عبارت "بسته شدن تنگه هرمز" نیز مماس است و دشمنان ایران و متحدان آنها را در شوک فرو برده است.
قضیه البته جالبتر و هیجان انگیزتر هم شد آنجا که جهان فهمید نه آمریکا و نه متحدان آمریکا هرگز توانمندی رفع انسداد این تنگه را ندارند و همه چیز بسته به تشخیص و فرمان ایران اسلامی دارد.
در واقع، حوادث تنگه هرمز توانست یک نقطه عطف راهبردی در تاریخ تقابلات نظامی، حاکمیتی و اقتصادی منطقه غرب آسیا ایجاد کند. نقطه عطفی که به نظر می رسد تصور یا انتظار بازگشت آن به روال طبیعی، ساده لوحی باشد!
در همین راستا، محسن میردامادی، از فعالان اصلاح طلب و رئیس کمیسیون امنیت ملی در مجلس ششم در بخشی از یک مصاحبه با سایت جماران در این باره گفته است:
"به نظر من در این جنگ، خودبهخود رژیم جدیدی برای تنگه هرمز شکل گرفته است. البته من تردید دارم که در حقوق بینالملل بتوان رژیم مشخص جدیدی برای این تنگه تعریف کرد و آن را در مرجعی به تصویب رساند، اما به نظر میرسد اکنون دنیا پذیرفته که حاکم تنگه هرمز، ایران است و در آینده هم هر موقع منافع ایران مورد خطر جدی قرار گیرد، کشورمان این توانایی را دارد که نظر خود را بر تنگه هرمز اعمال کند. بنابراین، به نظرم حتی اگر این موضوع به یک متن حقوقی هم تبدیل نشود، در جنگ فعلی به اثبات رسیده و خودبهخود یک رژیم جدید برای تنگه هرمز ایجاد شده است."[1]
سخن میردامادی کاملا صحیح است و بعید به نظر می رسد که تنگه هرمز به دوران قبل و رهایی سابق بازگردد.
این قضیه جدای از الزامات قدرت محور برای ایران البته حاوی یک وسوسه اقتصادی بزرگ نیز هست...
وسوسه ای که حمله آمریکا و اسرائیل به ایران؛ منطق آنرا نیز اثبات کرد.
برخی تحلیلگران ایرانی از حدود دو دهه قبل تأکید دارند که ایران باید از بابت اعمال حاکمیت و تأمین امنیت در تنگه هرمز "عوارض ستانی" کند.
اکنون که سیادت و قدرت ایران در تنگه هرمز به اثبات رسیده؛ این نکته مهم و راهبردی از وادی تردید برای توانایی ایران عبور کرده و البته با قید ضرورت نیز مواجه شده است!
ضرورتی که در کنار منطق سابق با منطق تأکید رهبر جدید ایران برای وصول خسارت های درگیری اخیر از آمریکا و متحدان آمریکا نیز همراه شده است.
این ضرورت منطقی می گوید ایران نه تنها باید همانند حاکمان تنگه بسفر، سوئز و غیره؛ عوارض حاکمیتی خود در تنگه هرمز را دریافت کند بلکه می تواند خسارت های درگیری خود با آمریکا و متحدانش را نیز بدین واسطه جبران کند. ضمن اینکه اصلا غیر طبیعی نیست اگر ایران بخواهد در دوران پساجنگ از کشتی های مرتبط با آمریکا و متحدان او در جریان درگیری با کشورمان نیز عوارض بیشتری بستاند.
روزهای آینده تنگه هرمز به شدت برای ایران و مردم ایران و اقتصاد ایران "هیجان انگیز" و برای دشمنانشان حسرتبار است.
***
1_ https://www.jamaran.news/fa/tiny/news-1702735
