به گزارش مشرق، سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه در گفتوگوی اختصاصی با شبکه الجزیره به ادعاهای آمریکا درباره مذاکره با ایران پرداخت.
متن این مصاحبه به شرح زیر است:
مجری:آقای وزیر، در خصوص مذاکرات، دیدگاهی در آمریکا وجود دارد مبنی بر اینکه مذاکرات در جریان است و ایران شرایط آمریکا را پذیرفته است. نظر شما درباره این موضع چیست؟
عراقچی: مذاکرات در ادبیات روابط بینالملل تعریف خاص خود را دارد. زمانی است که دو کشور کنار یکدیگر مینشینند و برای رسیدن به توافق گفتگو می کنند،.چنین چیزی الان میان ما و ایالات متحده وجود ندارد. اما گاهی کشورها از طریق تبادل پیام، چه مستقیم و چه غیرمستقیم با یکدیگر ارتباط برقرار میکنند. این را مذاکره نمینامند.
با این حال، چنین تبادل پیامهایی میان ایران و ایالات متحده وجود دارد. ما پیامهایی از طرف آمریکا دریافت میکنیم؛ برخی مستقیم و برخی از طریق دوستانمان در منطقه است.در هر جا که لازم باشد، به این پیامها پاسخ میدهیم.
بنابراین تاکنون هیچ مذاکرهای شکل نگرفته و ادعاهایی که در این زمینه مطرح میشود، صحیح نیست.
تبادل پیام که گاهی از طرف ما حاوی هشدارهایی است یا طرف مقابل نکته ای دارد، اسمش مذاکره نیست اما روند جریان دارد.
مجری:شما از تبادل پیام مستقیم صحبت کردید. منظورتان چیست؟ آیا ارتباطی با طرف آمریکایی وجود دارد یا این همان تبادل از طریق واسطه هاست؟
عراقچی: تبادل از طریق واسطه ها جریان دارد. آقای ویتکاف هم مانند گذشته که پیام هایی را برای من می فرستاد، اکنون نیز بهصورت مستقیم پیامهایی ارسال می کند. همانطور که گفتم، این به هیچوجه مذاکره نیست، بلکه نوعی تبادل پیام است که میتواند در شرایط صلح یا جنگ نیز انجام شود و اکنون در حال انجام است.
مجری:در دولت آمریکا گفته میشود که در ایران هم طرفهایی وجود دارند. آیا واقعاً طرف دیگری غیر از طرفهای شناختهشده با آمریکا ارتباط دارد؟ آیا نشانهای از اختلاف یا چنددستگی در نظام سیاسی ایران وجود دارد؟
عراقچی: نه اصلا، بههیچوجه چنین چیزی صحت ندارد.
تمام پیامهایی که مبادله میشود از طریق رسمی وزارت امور خارجه یا با اطلاع وزارت امور خارجه انجام میگیرد. سرویس های امنیتی نیز معمولا تماس هایی را دارند. ولی همه اینها در یک چارچوب مشخص، از طریق دولت و تحت نظارت شورای عالی امنیت ملی ایران صورت میگیرد. یک مدیریت واحدی بر همه این امور وجود دارد و بحثی از چندگانگی یا مراکز مختلف تصمیمگیری مطرح نیست.
مجری:نظر شما درباره ادعای رئیسجمهور آمریکا مبنی بر پاسخ ایران به ۱۵ درخواست آمریکا چیست؟
عراقچی: ما تاکنون هیچ پاسخی به این طرح ۱۵ماده ای آمریکا ندادهایم. هیچ پاسخی ارائه نشده است.
مجری:گفته شده شما پنج شرط را مطرح کردهاید. آیا واقعاً به این شروط پاسخ دادهاید؟
عراقچی:خیر، از طرف ما هیچ شرطی به طرف مقابل ارائه نشده است. آن پنج ماده یا پنج بند، مربوط به گمانه زنی یکی از رسانهها بوده است. این کار رسانههاست که چنین مواردی را مطرح و اوضاع ارزیابی میکنند.اما هیچ پاسخی تا الان از طرف ما به طرح امریکایی داده نشده است.
مجری: وضعیت مذاکرات چگونه است؟ آیا میتوان از پیشرفت صحبت کرد یا هنوز شرایط پیچیده است؟
عراقچی: هنوز هیچ تصمیمی از طرف ما گرفته نشده است. ملاحظات زیادی داریم. شروط ما برای پایان جنگ کاملاً روشن است. ما آتشبس را نمیپذیریم؛ بهدنبال پایان کامل جنگ هستیم، نهتنها در ایران بلکه در کل منطقه. همچنین خواهان تضمینهایی هستیم تا این درگیریها تکرار نشود و خسارات واردشده به مردم ایران جبران گردد.
موضع ما کاملاً روشن است.
مجری:گفتید زمینهای برای مذاکره وجود ندارد. این زمینه در چه شرایطی فراهم خواهد شد؟
عراقچی:زمانی که مدیریت عالیه جمهوری اسلامی ایران به این نتیجه برسد که منافع مردم ایران از این طریق تأمین میشود، دستورات لازم به دستگاههای اجرایی از جمله وزارت امور خارجه داده خواهد شد.
هدف ما تأمین منافع و حفظ حقوق مردم ایران است.در حال حاضر این هدف از طریق دفاع در برابر تجاوز دشمنان خارجی، بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی، دنبال میشود.
هر زمان که لازم باشد از ابزارهای دیگر استفاده شود، تصمیمگیری خواهد شد.
مجری: برخی میگویند ایران نگران است که در حین مذاکرات، دوباره مورد حمله قرار گیرد. آیا این موضوع مانع مذاکرات است؟
عراقچی: البته هجوم الان جریان دارد. ولی نکته شما درست است.واقعیت این است که تجربه خوبی از مذاکره با آمریکا نداریم. یکبار مذاکره کردیم و توافق شد، اما آمریکا بدون دلیل از آن خارج شد.در سال گذشته و امسال نیز دو بار مذاکره کردیم و نتیجه آن حمله بود. بنابراین هیچ اعتمادی وجود ندارد که از طریق مذاکره به نتیجه برسیم و این اعتماد در حد صفر است. طبیعی است هر موقع که پیشنهاد مذاکره از سمت آنان داده می شود اولین موضوعی که بررسی اش ضروری است این است که آن ها در این پیشنهاد خود چقدر صداقت دارند، ما هیچ صداقتی نمی بینیم. اعتماد وجود ندارد و برای ایجاد اعتماد، باید اقدامات بزرگی انجام شود. اینکه جمهوری اسلامی ایران تصمیم بگیرد یا نه یک موضوع دیگر است اما برای ما موضوع اول در بررسی هر پیشنهاد این است که چقدر می شود اعتماد کرد،اما در حال حاضر هیچ اعتمادی وجود ندارد.
مجری: در مورد تضمینها چه نظری دارید؟ آیا کشورهایی مانند پاکستان، مصر و ترکیه میتوانند تضمین دهند؟
عراقچی: طبیعی است ضمانت یک یا دو کشور کافی نیست. حتی تجربه نشان داده ضمانت شورای امنیت هم کافی نیست. ایدههایی در این زمینه از سوی دوستان ما مطرح شده که چگونه می توان نسبت به خاتمه کامل و پایدار در جنگ ضمانت ایجاد کرد. ما در حال بررسی آنها هستیم که اگر روزی قرار شد جنگ طبق شروط ایران خاتمه یابد چه ضمانت هایی می تواند موثر باشد.
مجری:نظر شما درباره تهدید به حمله به زیرساخت ها و منابع انرژی ایران چیست؟
عراقچی:بارها ما را امتحان کردند ماضرب العجل نمی پذیریم. برای ما تامین امنیت و حقوق مردم ایران مهم است. هیچکس نمی تواند برای ما ضرب العجل تعیین کند. ضرب العجل های ساختگی جز اینکه کار را سخت تر کند فایده ای ندارد و شاهد بودید این ضرب العجل دوبار تمدید شده است.
رئیس جمهور امریکا اصولا باید رویکرد خود را عوض کند. با مردم ایران نمیتوان با زبان تهدید و ضرب العجل صحبت کرد. مردم ایران بزرگ، مستقل و دارای تمدن و فرهنگ غنی هستند. باید با احترام با آنها سخن گفت، در غیر این صورت در میدان پاسخ خواهند داد.
مجری:دیدگاه ایران درباره تنگه هرمز چیست؟
عراقچی: تنگه هرمز در آبهای داخلی ایران و عمان قرار دارد، نه آبهای بینالمللی. بنابراین طبیعی است منافع ایران و عمان در خصوص تردد از تنگه هرمز باید لحاظ شود. در حال حاضر این تنگه باز است، اما برای کشتی های کشورهایی که با ما در جنگ هستند بسته است.
طبیعی است که در زمان جنگ به دشمنانمان نمی توانیم اجازه دهیم از آب های داخلی ما برای تردد استفاده کنند. کشتی کشورهای دیگر به خاطر ترس از ناامنی در منطقه و قیمت بالای بیمه خودشان از تنگه عبور نمی کنند.برخی از آن ها با ما وارد گفتگو شدند و ما برای خیلی از آن ها به ویژه دوستانمان ترتیباتی قائل شدیم که عبور امن داشته باشند. اینکه پس از جنگ چه ترتیباتی اتخاذ می شود به ایران و عمان مربوط است. البته ما در این خصوص منافع دوستان خود در منطقه و خارج از منطقه را در نظر میگیریم. از نظر ما تنگه هرمز میتواند یک آبراه صلح برای عبور امن و آرام همه کشورها باشد، اما تامین امنیت کشتی ها و تردد آن ها و مسائل زیست محیطی نیازمند سازوکار مشترک میان کشورهای ساحلی یعنی ایران و عمان است.
