فیلم /خلاصه بازی اتریش 3 و الجزایر 3 در جام جهانی 2026 / ببینید چگونه ایران در ثانیه آخر حذف شد
به گزارش رکنا، در حالی که از نخستین روزهای بروز اختلال در سامانه های بانکی تاکنون، بارها مسئولان بانک مرکزی، شرکت خدمات انفورماتیک و روابط عمومی های بانک های دارای اختلال وعده بازگشت خدمات را داده اند، اما واقعیت میدانی چیز دیگری است. گزارش های مردمی که طی بیش از 2 هفته گذشته به رکنا رسیده، نشان می دهد هنوز بسیاری از خدمات بانک های ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات با مشکل روبه رو است و مشتریان برای انجام ساده ترین امور بانکی سرگردان هستند.
یکی از مخاطبان رکنا می گوید: «چک صادر کرده ام اما معلوم نیست پول از حساب کم شده یا نه؛ نه برای من پیامکی آمده و نه برای طرف مقابل. در بام هم موجودی و صورتحساب را نشان نمی دهد و هیچ اطلاعی از وضعیت حساب نداریم. حتی واریزی و برداشت هم مشخص نیست و هیچ پیامکی ارسال نمی شود.طی این دو هفته صورتحساب ارسال نمی شود.»
مشتری دیگری که برای پیگیری مشکل خود به یکی از شعب بانک صادرات مراجعه کرده، می گوید: «کارمند شعبه گفت هنوز سیستم ها مشکل دارد و خودمان هم دسترسی کامل نداریم.»
اختلال ها حتی خریدهای روزمره مردم را نیز تحت تأثیر قرار داده است. یکی از شهروندان می گوید: «در میادین میوه و تره بار اعلام کرده اند فقط کارت به کارت انجام دهید اما کارت بانک هایی که مشکل دارند را قبول نمی کنند.»
گلایه ها تنها به خریدهای روزانه محدود نیست. مخاطب دیگری به رکنا می گوید: «2 هفته است اسیر شده ایم؛ خرید انجام نمی شود، انتقال وجه انجام نمی شود، قبوض آب، برق و گاز را هم نمی توانیم پرداخت کنیم.»
یکی دیگر از شهروندان نیز از نگرانی بابت اقساط وام خود می گوید: «به خاطر اختلال سیستم، پول از حساب برداشت نشده است. وقتی به شعبه مراجعه کردم گفتند بعد از رفع مشکل، جریمه دیرکرد هم محاسبه می شود؛ در حالی که این تأخیر تقصیر مشتری نیست.»
در حالی که چنین مشکلاتی همچنان ادامه دارد، شرکت خدمات انفورماتیک در اطلاعیه ای اعلام کرده اختلال های اخیر در ادامه آثار حمله سایبری به زیرساختهای بانکی رخ داده و تیم های فنی این شرکت در حال بازگردانی سامانه ها هستند. این شرکت همچنین تأکید کرده تاکنون هیچ گزارش مستندی از دسترسی غیرمجاز به اطلاعات مشتریان دریافت نشده و حفاظت از دارایی و اطلاعات مردم در اولویت قرار دارد.
از سوی دیگر، بانک مرکزی نیز با انتشار اطلاعیه ای اعلام کرده است که آثار این اختلال ها بر سررسید چک ها، رتبه اعتباری مشتریان، جریمه دیرکرد اقساط، تعهدات بانکی و سایر خدمات را بررسی کرده و وعده داده است هیچ مشتری به دلیل مشکلات خارج از اراده خود متضرر نخواهد شد. بر اساس این اطلاعیه، برگشت چک های ناشی از این اختلال در رتبه اعتباری افراد لحاظ نخواهد شد و جریمه دیرکرد اقساط نیز مشمول بخشودگی خواهد بود.
اما پرسشی که همچنان بی پاسخ مانده این است که اگر بانک مرکزی از همان روزهای نخست در جریان ابعاد این بحران قرار داشته، چرا پس از گذشت 17 روز هنوز بخش قابل توجهی از خدمات بانکی به وضعیت عادی بازنگشته است؟
موضوع زمانی حساس تر می شود که بدانیم بانک های درگیر، از بزرگ ترین بانک های کشور هستند و میلیون ها ایرانی حساب های اصلی، حقوق، یارانه، مستمری، تسهیلات و مبادلات مالی خود را از طریق همین بانک ها انجام می دهند. بنابراین اختلال در این بانک ها، تنها یک نقص فنی ساده نیست؛ بلکه مستقیماً زندگی روزمره مردم و فعالیت هزاران کسب و کار را تحت تأثیر قرار داده است.
در این میان، شایعات مختلفی نیز در فضای مجازی درباره علت اصلی این اختلال ها منتشر شده است؛ از نسبت دادن مشکلات به تصمیمات و زیرساخت های به جا مانده از مدیریت پیشین بانک مرکزی گرفته تا ادعاهایی مبنی بر ایجاد محدودیت در گردش پول با هدف کنترل بازار ارز و طلا. تاکنون هیچ یک از این ادعاها از سوی مراجع رسمی تأیید نشده است، اما استمرار سکوت و نبود توضیح شفاف، زمینه گسترش چنین گمانه زنی هایی را فراهم کرده است.
به همین دلیل اکنون انتظار افکار عمومی از عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، صرفاً صدور اطلاعیه های کلی و وعده بررسی نیست؛ مردم حق دارند بدانند دقیقاً چه اتفاقی برای زیرساخت بانکی کشور رخ داده، دامنه واقعی این اختلال ها چیست، چه زمانی به طور کامل برطرف خواهد شد و چه تضمینی وجود دارد که چنین بحرانی دوباره تکرار نشود.
از سوی دیگر، شرکت خدمات انفورماتیک نیز به عنوان بازوی اصلی فناوری اطلاعات شبکه بانکی کشور، خود را «بزرگ ترین شرکت فناوری اطلاعات کشور» معرفی میکند؛ شرکتی که براساس اسناد و برنامه های راهبردی خود، مأموریت اصلیاش ارائه خدمات فناورانه امن، هوشمند و پایدار، ارتقای حکمرانی پولی، توسعه زیستبوم بانکی و سرآمدی در امنیت محصولات و خدمات تا افق 1405 عنوان شده است.
این شرکت در اسناد رسمی خود، بر تعهد به مشتری، حفظ امنیت، چابکی، بهبود مستمر، نوسازی زیرساختها، ارتقای کیفیت خدمات و سرآمدی در امنیت تأکید کرده است؛ اما اکنون این سؤال جدی مطرح است که چگونه شرکتی با چنین اهداف و ادعاهایی، نتوانسته در یکی از مهم ترین آزمونهای خود، پایداری خدمات بانکی میلیونها ایرانی را حفظ کند؟
امروز مسئله فقط یک اختلال فنی نیست؛ مسئله اعتماد عمومی است. اعتماد مردمی که بیش از 2 هفته است میان شعب بانکها، خودپردازها، همراهبانکها و سامانههای از کار افتاده سرگردان ماندهاند و هنوز هیچ مقام مسئولی با شفافیت نگفته است علت واقعی این بحران چیست و پایان آن چه زمانی خواهد بود.
بانک مرکزی، رئیس کل این بانک و شرکت خدمات انفورماتیک اکنون بیش از هر زمان دیگری موظف به پاسخگویی هستند؛ زیرا در شرایطی که اعتماد مردم بزرگترین سرمایه نظام بانکی است، سکوت طولانیمدت و اطلاعرسانی ناقص، خود به بحرانی بزرگتر از اختلال سامانهها تبدیل شده است.
