علیرضا سفیدیان در گفتوگو با ایسنا درباره محدود بودن سهم ظرفیتهای فرهنگی، آیینی و بومی در صنعت مد و لباس کشور اظهار کرد: با توجه به اینکه کارگروه ساماندهی مد و لباس ذیل وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با رویکردی فرهنگی تعریف شده بود، مسئولیت این حوزه به شورای فرهنگ عمومی استان واگذار شد. از زمان این واگذاری نیز دستورالعملها و ساختارهای مرتبط دستخوش تغییراتی شده است. البته در سالهای گذشته آنگونه که باید به این حوزه پرداخته نشد، اما اکنون در حال برنامهریزی و فعالیت جدی در این زمینه هستیم و جلسات متعددی با افراد، مؤسسات و مجموعههای فعال این حوزه برگزار شده است.
وی افزود: یکی از مهمترین دلایل محدود ماندن ظرفیتهای بومی و فرهنگی در صنعت مد و لباس، پراکندگی و ازهمگسیختگی موجود در بخشهای مختلف حوزه پوشاک است. متأسفانه بسیاری از فعالان این عرصه در قالب صنوف مستقل فعالیت میکنند یا زیرمجموعه دستگاههایی هستند که نگاه اقتصادی را بر سایر ابعاد ترجیح میدهند و همین مسئله موجب شده توجه کافی به ملاحظات فرهنگی صورت نگیرد. نتیجه چنین شرایطی نیز گسترش مدهای غربی، فشنهای وارداتی و الگوهایی است که طی سالهای اخیر در جامعه رواج یافتهاند؛ موضوعی که بخشی از آن ناشی از ضعف در سیاستگذاری فرهنگی است.
دبیر کارگروه ساماندهی مد و لباس خراسان رضوی ادامه داد: در حال حاضر مزونها زیرمجموعه این مجموعه نیستند و ما تنها بر برخی مؤسسات مد و لباس که مجوز دریافت میکنند، نظارت داریم. این مؤسسات در حوزه طراحی لباس و برگزاری دورههای آموزشی فعالیت میکنند و برای برگزاری نمایشگاهها و برنامههای خود از مراجع مربوطه مجوز دریافت میکنند. همین موضوع نشان میدهد که برای ساماندهی این حوزه نیازمند بازنگری در قوانین و سیاستگذاریهای کلان هستیم. به نظر میرسد شورای عالی انقلاب فرهنگی باید با بررسی دقیق این موضوع، سازوکارهای مؤثرتری برای تقویت ظرفیتهای فرهنگی و بومی در صنعت مد و لباس تدوین کند تا بتوان به دستاوردهای مطلوبتری دست یافت.
دانشگاهها ظرفیت مهمی برای هدایت طراحان جوان به سمت هویت فرهنگی دارند
سفیدیان با اشاره به نقش دانشگاهها در این حوزه تصریح کرد: دانشگاههای متعددی ازجمله دانشگاه آزاد اسلامی، دانشگاه الزهرا و سایر مراکز آموزشی در حوزه طراحی مد و لباس، دانشجو تربیت میکنند و ظرفیتهای علمی ارزشمندی در اختیار دارند. برای بهرهگیری از این ظرفیتها باید سیاستگذاریهای دقیقی انجام شود تا دانشجویان و طراحان جوان به سمت توجه بیشتر به آیینها، سنتها و مؤلفههای فرهنگی کشور هدایت شوند. این افراد باید از طریق مشوقهای مختلف مورد حمایت قرار گیرند و زمینهای فراهم شود تا پس از فارغالتحصیلی بتوانند وارد بازار کار و عرصه تولید شوند.
وی افزود: آنچه امروز مورد نیاز است، ایجاد سازوکارهایی برای تشویق فعالان این حوزه است. باید برای دانشجویان، طراحان و تولیدکنندگان امتیازات و فرصتهایی در نظر گرفته شود تا به سمت احیای لباسهای سنتی و اسلامی سوق پیدا کنند. بخشی از این مسئله به دستگاههای اقتصادی و اجرایی بازمیگردد که متأسفانه گاهی به دلیل نگاه صرفاً اقتصادی، همراهی لازم را با اهداف فرهنگی ندارند.
مسئول دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی خراسان رضوی اضافه کرد: در نخستین جلسه کارگروه ساماندهی مد و لباس پس از واگذاری مسئولیت آن به شورای فرهنگ عمومی، نماینده مجلس، دبیر کارگروه مد و لباس کشور و جمعی از مسئولان حضور داشتند، اما برخی از دستگاههایی که نقش مهمی در این حوزه دارند، در جلسه شرکت نکردند. حتی نماینده مجلس نیز نسبت به این موضوع مطالبهگری کرد و خواستار پاسخگویی این دستگاهها شد. رسانهها نیز در این زمینه نقش مهمی دارند و باید از دستگاههای مسئول مطالبه کنند که برای حل مسائل این حوزه چه اقداماتی انجام دادهاند.
سفیدیان با تأکید بر ضرورت اصلاح قوانین و دستورالعملهای موجود گفت: اگر در قوانین موجود ضعف یا خلأیی وجود دارد، باید اصلاح شود و دستورالعملهای جدیدی برای ساماندهی حوزه مد و لباس تدوین شود. این سیاستها باید در جهت تقویت آیینها، سنتها و هویت فرهنگی کشور باشد و از گسترش غربگرایی در حوزه پوشش جلوگیری کند. پوششهایی که امروز در بخشی از جامعه رواج یافتهاند، با پیشینه غنی فرهنگی و تاریخی ایران همخوانی ندارند؛ در حالی که کشور ما از ظرفیتهای گستردهای در زمینه لباس ایرانی ـ اسلامی برخوردار است.
وی ادامه داد: پس از عادی شدن شرایط و توسعه روابط بینالمللی، میتوان از ظرفیت کشورهای اسلامی نیز استفاده کرد. حتی پیشنهاد شده است اجلاس کشورهای اسلامی در حوزه مد و لباس در مشهد برگزار شود تا نمایندگان ۵۷ کشور اسلامی در آن حضور یابند و ضمن معرفی ظرفیتهای خود، زمینه تبادل تجربیات، برگزاری نمایشگاههای مشترک و انعقاد تفاهمنامههای همکاری را فراهم کنند. چنین رویدادهایی میتواند هم به تقویت صنعت پوشاک کشور کمک کند و هم موجب تبادل الگوهای موفق پوشش اسلامی میان کشورهای مختلف شود.
دبیر کارگروه ساماندهی مد و لباس خراسان رضوی خاطرنشان کرد: سیاستگذاری در این حوزه باید به گونهای باشد که ضمن حفظ رویکرد فرهنگی، از ظرفیت تمامی دستگاهها استفاده شود. بخشی از اختیارات باید در اختیار مجموعههایی قرار گیرد که نگاه فرهنگی را در اولویت قرار میدهند؛ زیرا اساس واگذاری این مسئولیت به شورای فرهنگ عمومی نیز مبتنی بر همین رویکرد بوده است. یکی از وظایف اصلی ما تقویت لباس ایرانی ـ اسلامی، حمایت از طراحان این حوزه و هدایت فعالیتها به سمت احیای آیینها و سنتهای فرهنگی کشور است.
وی افزود: اگر نمایشگاههایی در حوزه مد و لباس برگزار میشود، باید از حضور افرادی که صرفاً به دنبال ترویج الگوهای غربی هستند جلوگیری شود و فضا در اختیار طراحان و تولیدکنندگانی قرار گیرد که در چارچوب فرهنگ ایرانی ـ اسلامی فعالیت میکنند. همچنین ورود محصولات خارجی به کشور و تولید پوشاک در داخل باید با نظارت بیشتری همراه باشد تا از تولید و عرضه الگوهایی که با فرهنگ جامعه همخوانی ندارند، جلوگیری شود.
مسئول دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی خراسان رضوی با بیان اینکه امروز دسترسی به پوششهای متناسب با فرهنگ ایرانی ـ اسلامی برای بخشی از جامعه دشوار شده است، گفت: گاهی افرادی که به دنبال پوششهای متناسب با معیارهای فرهنگی و اسلامی هستند، ناچارند زمان زیادی را صرف جستوجو در بازار کنند، در حالی که انواع پوششهای مبتنی بر الگوهای غیربومی و غیرایرانی به راحتی در دسترس قرار دارد. این مسئله نشان میدهد که باید سیاستهای حمایتی و نظارتی در این زمینه تقویت شود.
فرهنگهای محلی؛ گنجینهای کمتر دیدهشده در طراحی لباس
سفیدیان درباره ظرفیتهای مغفولمانده فرهنگهای محلی در حوزه مد و لباس بیان کرد: در سراسر کشور بانوان و طراحان توانمندی وجود دارند که در زمینه لباسهای سنتی و بومی فعالیت میکنند. اگر این افراد مورد حمایت قرار گیرند و فرصت حضور در نمایشگاهها، بازارها و رویدادهای تخصصی را پیدا کنند، میتوانند نقش مهمی در احیای این ظرفیتها ایفا کنند. همچنین باید دورههای آموزشی، رویدادها و برنامههای تخصصی برای طراحان لباس برگزار شود تا آشنایی بیشتری با مؤلفههای فرهنگی و هویتی کشور پیدا کنند.
وی افزود: لازم است دستگاههایی مانند اداره صنعت، معدن و تجارت و سایر بخشهای مرتبط نیز در این زمینه نقش فعالتری ایفا کنند. هرچه مشوقها برای تولید و عرضه لباسهای سنتی و اسلامی افزایش یابد و در مقابل از گسترش الگوهای نامتناسب جلوگیری شود، زمینه برای توسعه این بخش بیشتر فراهم خواهد شد.
مسئول دبیرخانه شورای فرهنگ عمومی خراسان رضوی ادامه داد: ایجاد نمایشگاههای دائمی و فروشگاههای تخصصی عرضه لباس ایرانی ـ اسلامی در نقاط مختلف شهرها میتواند به توسعه این فرهنگ کمک کند. اگر مردم بدانند برای تهیه این نوع پوششها به کجا مراجعه کنند، بسیاری از مشکلات موجود برطرف خواهد شد. امروز یکی از بهانههای رایج این است که دسترسی به این نوع پوششها دشوار است و باید این موانع از میان برداشته شود.
سفیدیان با اشاره به اهمیت حمایت از کسبوکارهای خانگی بیان کرد: بسیاری از بانوان در قالب مشاغل خانگی در حوزه طراحی و تولید پوشاک فعالیت میکنند. این افراد باید شناسایی شوند، آموزشهای لازم را دریافت کنند و از تسهیلات حمایتی بهرهمند شوند. همچنین افرادی که به صورت غیررسمی فعالیت میکنند، باید به سمت دریافت مجوز و فعالیت قانونی هدایت شوند تا بتوان از ظرفیت آنها در مسیر توسعه صنعت پوشاک ایرانی ـ اسلامی استفاده کرد.
وی تأکید کرد: ساماندهی حوزه مد و لباس تنها با فعالیت یک دستگاه امکانپذیر نیست و نیازمند همکاری مجموعهای از نهادها و دستگاههای مختلف است. باید سیاستهای جامع و منسجمی تدوین شود که با بهرهگیری از ظرفیت اساتید دانشگاه، متخصصان، طراحان و فعالان این حوزه بتواند مسیر روشنی را برای آینده ترسیم کند.
دبیر کارگروه ساماندهی مد و لباس خراسان رضوی خاطرنشان کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی بهعنوان نهاد سیاستگذار فرهنگی کشور باید با استفاده از دیدگاههای نخبگان، دانشگاهیان و فعالان این حوزه، سیاستهای جامعی را تدوین کند و اختیارات لازم را در اختیار متولیان قرار دهد تا این سیاستها در استانها اجرایی شوند. در غیر این صورت، برگزاری جلسات و نشستها بدون پشتوانه اجرایی نمیتواند به حل مسائل این حوزه منجر شود و صرفاً در حد گفتوگو باقی خواهد ماند.
انتهای پیام
