به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری تسنیم، نشست علمی با موضوع تشییع امتساز؛ الزامات و فرصتها با حضور اساتید و پژوهشگرانی از دانشگاههای فردوسی، امام رضا(ع)، علوم اسلامی رضوی، باقرالعلوم(ع)، جامعهالمصطفی العالمیه، شهید مطهری، مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان، مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار، مؤسسه مطالعات راهبردی علوم و معارف اسلام و مرکز تخصصی آخوند خراسانی به همت پژوهشگاه علوم و معارف انقلاب اسلامی و با مشارکت دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی برگزار شد.
در ابتدای این نشست حجت الاسلام والمسلمین محمد الهی خراسانی مدیرکل فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی با تأکید بر ضرورت تعریف رویکردی مستقل و ویژه برای فعالیتهای تبلیغی در ایام تشییع، اظهار کرد: نهادهای علمی و حوزوی باید متناسب با فضای این رخداد تاریخی، مأموریت تبلیغی متفاوتی برای خود تعریف کنند تا طلاب و روحانیون احساس کنند با مسئولیتی فراتر از یک فعالیت معمول تبلیغی مواجهاند.
وی با اشاره به حضور گسترده مهمانانی از ملیتها، مذاهب و ادیان مختلف در مراسم تشییع افزود: حوزهها و مدارسی که از ظرفیت طلاب مسلط به زبانهای خارجی برخوردارند، باید برنامهای منسجم برای ارتباط گیری و تبلیغ بینالمللی طراحی کنند تا بتوانند در عرصه ارتباطات فرهنگی و رسانهای جهانی ایفای نقش مؤثری داشته باشند.
مدیر کل فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی خراسان رضوی بر ضرورت استمرار فعالیتهای علمی پس از مراسم تشییع رهبر شهید تأکید کرد و افزود: این برنامهها نباید به ایام تشییع محدود شود، بلکه حداقل تا چهل روز پس از مراسم نیز نشستها و برنامههای علمی در دانشگاهها و حوزهها ادامه یابد تا زمینهای برای گفتمانسازی و جریانسازی پیرامون اندیشههای رهبر شهید فراهم شود.
حجت الاسلام محمد الهی خراسانی در پایان سخنان خود، مراسم تشییع قائد شهید را فرصتی تاریخی برای احیای هویت جهانشهری و امتشهری مشهد دانست و تصریح کرد: مشهد میتواند به عنوان محور فرهنگی جهان اسلام بازتعریف شود و این رخداد، امکان مفهومسازی و تولید ادبیات جدید در این زمینه را فراهم میکند.
حجت الاسلام والمسلمین حسن معلمی معاون پژوهش جامعهالمصطفی العالمیه، به عنوان سخنران بعدی این نشست، سخنان خود را در دو محور ترویج اندیشههای رهبر شهید و برنامهریزی برای مراسم تشییع مطرح کرد.
وی با اشاره به برگزاری همایشهای متعدد درباره اندیشههای تفسیری، قرآنی و فقهی رهبر شهید در جامعهالمصطفی بیان داشت: طی سالهای اخیر، آثار و پژوهشهای متعددی در حوزه آراء فقهی، تربیتی و علوم انسانی ایشان تولید شده و ظرفیت قابل توجهی برای بهرهگیری در عرصههای فرهنگی و رسانهای وجود دارد.
حجت الاسلام و المسلمین حسن معلمی در بخش دیگری از نشست از آمادگی جامعه المصطفی العالمیه برای همکاری علمی و بینالمللی خبر داد و افزود: در بخش بینالملل مراسم، مأموریتهایی در حوزه ترجمه، رسانه و ساماندهی زائران خارجی برعهده جامعهالمصطفی قرار گرفته است و برنامهریزی برای ترجمه همزمان رسانهای و تولید محتوای چندزبانه در حال انجام است. همچنین موکبهای فرهنگی ویژه زائران غیرایرانی در حال فعالیت هستند که وظیفه آنها تأمین محتوا، مبلغ و برنامههای فرهنگی برای افراد دو زبانه حاضر در مراسم تشییع رهبر شهید است.
در ادامه نشست، وحید ارشدی عضو هیئت علمی دانشگاه فردوسی و رئیس پژوهشکده مطالعات اسلامی در علوم انسانی با اشاره به میزبانی دانشگاه فردوسی از مهمانان دانشگاهی مراسم، بر ضرورت واقعهپژوهی و روایتگری تشییع تأکید کرد و اظهار داشت: این مراسم باید بهصورت علمی ثبت و روایت شود و میتوان با مشارکت دانشجویان و پژوهشگران، ابعاد اجتماعی و فرهنگی آن را مستندسازی کرد.
وحید ارشدی همچنین مسئله نقش ولایت فقیه در پیشرفت و ثبات کشور را از موضوعات مهم قابل طرح در این فضا دانست و افزود: باید برای افکار عمومی تبیین شود که نبود رهبری و تدبیر ولایت فقیه چه پیامدهایی برای کشور به همراه میداشت. همچنین رصد شخصیتهای حاضر در مراسم و گفتوگوهای میدانی با مردم و جمعآوری خاطرات و روایتهای آنان نیز از دیگر اقدامات مهم پژوهشی در این زمینه است.
حجتالاسلام والمسلمین قاسمیان مدیر اداره پژوهش مرکز مدیریت حوزه علمیه خراسان، مراسم تشییع را فرصتی بینظیر بر ای نظام اسلامی توصیف کرد و بیان کرد: اگر آیین تشییع رهبر شهید بهدرستی مدیریت شود، میتواند به مثابه یک رفراندوم بزرگ اجتماعی عمل کند.
وی پاسخ به شبهات پیرامون مراسم تشییع را از مهمترین الزامات دانست و افزود: باید به شبهاتی نظیر نمایشی بودن مراسم یا سیاسی بودن آن پاسخ دقیق و اقناعی داده شود.
حجت الاسلام قاسمیان در پایان بر ضرورت گفتوگو با نسل جوان و نوجوان درباره اندیشههای رهبر شهید تأکید کرد و تصریح کرد: این مراسم میتواند بستری برای بازسازی هویت روحانیت و حوزههای علمیه نیز باشد. همچنین فعالسازی ظرفیتهای مردمی مهم و حیاتی است، چرا که تجربه اربعین نشان داده است که مشارکت مردمی، هم به لحاظ فرهنگی و هم از نظر مدیریتی، نقش تعیینکنندهای در موفقیت چنین رویدادهایی دارد.
در ادامه این نشست؛ بلال شاکری عضو هیات علمی و مدیر پژوهش مرکز تخصصی آخوند خراسانی، با محور قرار دادن مفهوم امت اسلامی خاطر نشان کرد؛ مراسم تشییع فرصتی استثنایی برای نزدیک شدن به آرمان امتسازی است، چرا که حضور گسترده مسلمانان از ملیتها و مذاهب مختلف، این رخداد را زمینهای برای بازتعریف هویت مشترک اسلامی محیا کرده است. بنابراین این مراسم میتواند مرزهای قومی و جغرافیایی را درنوردد و وحدت اعتقادی را به تجربهای عینی تبدیل کند.
بلال شاکری در ادامه از انتقال میراث فکری و عملی رهبر شهید به نسل جوان، تقویت همبستگی میان ملتهای مسلمان، شبکهسازی نخبگانی و تقویت اقتدار نرم جمهوری اسلامی به عنوان مهمترین فرصتهای این رخداد یاد کرد.
سخنران بعدی این نشست، حجتالاسلام والمسلمین هادی عجمی مدیر پژوهش مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد(ع)، نیز با تأکید بر جایگاه مشهد در نشر گفتمان رهبر شهید افزود: مشهد باید به پایگاه ملی و جهانی ترویج مکتب علمی و فکری ایشان تبدیل شود.
وی با اشاره به برخی آسیبهای تجربههای پیشین اظهار داشت: همراهی احساسی بدون همراهی شناختی، نمیتواند به تداوم اجتماعی و سیاسی منجر شود و باید برای تعمیق فهم عمومی از مفاهیمی چون مقاومت، ولایت و امتسازی برنامهریزی جدی صورت گیرد.
حجت الاسلام عجمی در پایان پیشنهاد کرد، مباحث علمی از محیطهای بسته دانشگاهی خارج شده و در متن جامعه و میان مردم مطرح شود تا ارتباطی واقعی میان نخبگان و بدنه اجتماعی شکل بگیرد.
در ادامه نشست، حجتالاسلام والمسلمین محسن افضلآبادی مدیر مؤسسه آموزش عالی ائمه اطهار(ع) با تأکید بر ضرورت طراحی یک طرح کلان و راهبردی برای دوره پسا تشییع خاطر نشان کرد: محدود کردن برنامهها به ایام تشییع، جفایی در حق رهبر شهید خواهد بود. از همین رو باید برنامهای بلندمدت برای ترویج اندیشه و مکتب ایشان در حوزههای علمیه و دانشگاهها تدوین شود تا تجربه فراموشی تدریجی گفتمان امام راحل تکرار نشود.
حجت الاسلام افضلآبادی همچنین بر اهمیت شبکهسازی نخبگانی در جهان اسلام تأکید کرد و افزود: حضور مهمانان خارجی فرصتی ارزشمند برای ایجاد ارتباطات پایدار علمی و فرهنگی میان نخبگان کشورهای اسلامی است.
دکتر فیروزی، عضو هیئت علمی دانشگاه امام رضا(ع)، نیز با اشاره به اجرای بیش از 110 پروژه پژوهشی درباره اندیشههای رهبر شهید در این دانشگاه گفت: پژوهش درباره اندیشههای ایشان باید مبتنی بر متنخوانی مستقیم آثار و بیانات باشد، نه برداشتهای واسطهای.
وی با تأکید بر ضرورت تولید محتوای منسجم برای دانشگاهها، مدارس و نهادهای فرهنگی افزود: اگر در این عرصه خلأ ایجاد شود، جریانهای رقیب میدان را در اختیار خواهند گرفت.
حجتالاسلام والمسلمین حبیبی خراسانی، مدیر مرکز تخصصی تمدن نوین اسلامی در ادامه نشست پیشنهاد تشکیل ستاد علمی تشییع را مطرح کرد و افزود: این ستاد باید مأموریت هماهنگی و همافزایی فعالیتهای علمی، رسانهای و فرهنگی مرتبط با تشییع و پساتشییع را برعهده داشته باشد.
وی تشکیل کارگروههای تخصصی در حوزه رسانه، روایتگری، جوانان، موکبها و برنامههای پساتشییع را ضروری دانست و بر انتخاب شعار مشترک برای همه برنامهها تأکید کرد و همچنین به ضرورت توجه به آسیبهایی نظیر ازدحام جمعیت، شعارهای تفرقهافکنانه، سوءاستفاده رسانههای معاند و فرسودگی مردم اشاره کرد.
در ادامه، حجتالاسلام والمسلمین دکتر فخار شاکری، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید مطهری، بر ضرورت توجه همزمان به ابعاد تبلیغی و علمی مراسم تأکید کرد و گفت: باید درباره اهمیت و فلسفه تشییع، اقناعسازی عمومی و حتی اقناع مسئولان صورت گیرد.
وی با اشاره به برخی ملاحظات امنیتی درباره نحوه برگزاری مراسم اظهار داشت: عزت و اقتدار حاصل از حضور میدانی مردم نباید قربانی نگاه صرفاً امنیتی شود و باید با برنامهریزی درست، زمینه مشارکت گسترده مردم فراهم گردد.
در پایان این نشست محمد رضا قائمینیک، عضو هیئت علمی و معاون پژوهش دانشگاه علوم اسلامی رضوی، با تأکید بر نقش مفاهیم میانجی در جهتدهی اجتماعی به مراسم تشییع بیان داشت: برای استفاده از ظرفیت اجتماعی این رخداد، باید مفاهیم و معانی هدایتگر تولید شود تا انرژی اجتماعی ایجادشده به عرصههای بعدی منتقل گردد.
وی با اشاره به ظرفیتهای هویتی و فرهنگی مشهد، از جمله فردوسی و فرهنگ رضوی، افزود: این مفاهیم میتوانند در شکلدهی به روایت مراسم نقشآفرین باشند.
عضو هیئت علمی و معاون پژوهش دانشگاه علوم اسلامی رضوی همچنین بر ضرورت تولید محتوای متناسب با مخاطبان مختلف بینالمللی تأکید کرد و اظهار داشت: نمیتوان برای همه زائران خارجی نسخه واحدی پیچید و لازم است متناسب با زمینههای فرهنگی و اجتماعی هر کشور، محتوای اختصاصی طراحی شود.
محمد رضا قائمی نیک در پایان این نشست خاطر نشان کرد: جریانهای رقیب و رسانههای معاند بهصورت جدی بر چنین پدیدههایی متمرکز خواهند شد و استمرار فضای اجتماعی و گفتمانی ایجادشده پس از مراسم، شرط اصلی موفقیت در این میدان است.
انتهای پیام/
