پیادهروی در هوای بسیار گرم، بهویژه در ساعات میانی روز، میتواند خطر کمآبی بدن، خستگی ناشی از گرما و حتی گرمازدگی را به همراه داشته باشد. متخصصان تاکید کردند که بسیاری از این خطرات با رعایت چند توصیه ساده قابل پیشگیری است و آگاهی از نشانههای اولیه بیماریهای ناشی از گرما میتواند از بروز عوارض جدی پیشگیری کند.
به گزارش یواسویک، تفاوت میان پیادهروی معمولی و بروز وضعیت اورژانسی پزشکی در روزهای بسیار گرم، بیش از هر چیز به میزان آمادگی افراد بستگی دارد. نتایج پژوهشها نشان میدهد، در روزهایی که دمای هوا به سطوح بسیار بالا میرسد، شمار مراجعهکنندگان به بخشهای اورژانس به دلیل بیماریهای مرتبط با گرما بهطور قابلتوجهی افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، پزشکان توصیه کردند، افراد پیش از خروج از منزل، علاوه بر بررسی وضعیت آبوهوا، برای محافظت از بدن خود نیز برنامهریزی کنند.
کارشناسان هواشناسی توضیح دادند که بسیاری از موجهای گرمای شدید در اثر شکلگیری پدیدهای موسوم به «گنبد گرمایی» ایجاد میشوند. در این شرایط، یک سامانه پرفشار گسترده روی منطقهای مستقر میشود و هوای گرم را در نزدیکی سطح زمین حبس میکند. برخلاف سامانههای معمول جوی که به سرعت جابهجا میشوند، این سامانهها ممکن است چندین روز یا حتی چند هفته در یک منطقه بمانند و باعث ثبت دماهای بیسابقه شوند. پیامد این وضعیت آن است که حتی شبها نیز هوا به اندازه کافی خنک نمیشود و بدن فرصت مناسبی برای بازیابی از گرمای روز پیدا نمیکند.
پیشگیری از گرمازدگی
همین شرایط موجب میشود خطر بروز بیماریهای ناشی از گرما، بهویژه در افرادی افزایش یابد که فعالیت بدنی انجام میدهند. مهمترین اقدام برای پیشگیری از گرمازدگی، حفظ خنکی بدن و تامین مداوم آب مورد نیاز آن است. بسیاری از افراد تصور میکنند زمانی که احساس تشنگی میکنند باید آب بنوشند، اما متخصصان تاکید کردند، احساس تشنگی معمولا زمانی ظاهر میشود که بدن بخشی از آب خود را از دست داده بنابراین بهتر است افراد پیش از آغاز پیادهروی مقدار مناسبی آب بنوشند و در طول مسیر نیز در فواصل کوتاه، حتی بدون احساس تشنگی، مایعات مصرف کنند.
همراه داشتن بطری آب، یکی از سادهترین اما مهمترین اقداماتی است که میتواند از کمآبی بدن جلوگیری کند. افرادی که مسیرهای طولانی را پیادهروی میکنند یا در مناطق گرم و مرطوب زندگی میکنند، باید توجه بیشتری به جبران آب و املاح از دست رفته داشته باشند. در صورتی که تعریق شدید باشد، مصرف نوشیدنیهای حاوی الکترولیت نیز میتواند مفید باشد.
کارشناسان همچنین توصیه کردند که پیش از خروج از منزل، لباس مناسبی انتخاب شود. لباسهای گشاد، سبک و تهیهشده از الیاف طبیعی مانند پنبه، امکان گردش بهتر هوا را فراهم میکنند و به خنک ماندن بدن کمک میکنند. در مقابل، لباسهای تیره گرمای بیشتری جذب میکنند و باعث افزایش دمای بدن میشوند بنابراین انتخاب لباسهای روشن در روزهای گرم، گزینه مناسبتری است.
استفاده از کلاه لبهدار، عینک آفتابی و کرم ضدآفتاب نیز از دیگر توصیههایی است که نباید نادیده گرفته شود. تابش مستقیم نور خورشید علاوه بر افزایش دمای بدن، میتواند موجب آفتابسوختگی و آسیب به پوست شود و در صورت تداوم، خطر بروز مشکلات جدیتر را افزایش دهد.
بسیاری از افراد تصور میکنند استفاده از پنکه در هر شرایطی به خنک شدن بدن کمک میکند، اما متخصصان معتقدند، این موضوع همیشه درست نیست. نتایج پژوهشها نشان میدهد، پنکه زمانی بیشترین کارایی را دارد که دمای محیط هنوز به سطوح بسیار بالا نرسیده باشد. در چنین شرایطی، جریان هوا باعث تبخیر عرق و کاهش دمای بدن میشود. اما اگر دمای محیط از حدود ۳۸ درجه سانتیگراد فراتر رود، پنکه ممکن است هوای بسیار گرم را به گردش درآورد و روند گرم شدن بدن را تسریع کند.
از سوی دیگر، خیس کردن پوست با آب، دوش گرفتن با آب خنک یا استفاده از اسپری آب روی صورت و دستها میتواند فرایند تبخیر را تقویت کرده و به کاهش دمای بدن کمک کند. همچنین اگر فرد پس از پیادهروی به منزل بازمیگردد، بهتر است پردهها یا کرکره پنجرههایی را که در معرض نور مستقیم خورشید قرار دارند، بسته نگه دارد تا دمای فضای داخلی خانه افزایش پیدا نکند. باز کردن پنجرهها در ساعات خنکتر شب نیز میتواند به گردش هوا و کاهش دمای محیط کمک کند.
کارشناسان همچنین بر نقش تغذیه در تحمل گرما تاکید دارند. مصرف غذاهای سبک و میوههای سرشار از آب مانند هندوانه، طالبی و خیار میتواند علاوه بر تامین بخشی از آب مورد نیاز بدن، احساس گرما را نیز کاهش دهد. در مقابل، استفاده از غذاهای بسیار داغ یا پختوپز طولانی با اجاق و فر، علاوه بر افزایش دمای محیط خانه، فشار بیشتری به بدن وارد میکند. همچنین توصیه میشود مصرف نوشیدنیهای کافئیندار، بهویژه در ساعات پایانی روز، محدود شود زیرا این نوشیدنیها میتوانند باعث افزایش دفع آب بدن و تشدید کمآبی شوند.
گرما برای کدام افراد خطرناکتر است؟
طبق گزارش سایت انکر، گرمای هوا برای همه افراد خطرناک است، اما برخی گروهها بیش از دیگران در معرض آسیب قرار دارند. سالمندان، بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی و عروقی، افراد دارای فشار خون، کسانی که داروهای خاص مصرف میکنند و همچنین افرادی که سابقه بیماریهای مزمن دارند، باید با احتیاط بیشتری در هوای گرم پیادهروی کنند، زیرا توانایی بدن آنان برای تنظیم دمای داخلی ممکن است کاهش یافته باشد.
سالمندان بیش از سایر گروههای سنی در معرض پیامدهای گرمای شدید قرار دارند، زیرا با افزایش سن، توانایی بدن برای تنظیم دمای داخلی کاهش مییابد و احساس تشنگی نیز مانند گذشته عمل نمیکند. به همین دلیل ممکن است فرد بدون آنکه احساس نیاز به نوشیدن آب داشته باشد، به تدریج دچار کمآبی شود. کارشناسان توصیه کردند، سالمندان و افرادی که بیماریهای زمینهای دارند، حتی در صورت نداشتن احساس تشنگی، در طول روز بهطور منظم آب، آبمیوه طبیعی یا سایر نوشیدنیهای مناسب مصرف کنند و از نوشیدن بیش از اندازه نوشیدنیهای حاوی کافئین که باعث دفع بیشتر آب بدن میشوند، خودداری کنند.
کارشناسان توصیه کردند: افرادی که قصد پیادهروی در روزهای گرم را دارند، تا حد امکان مسیرهایی را انتخاب کنند که دارای سایه درختان یا فضاهای سرپوشیده باشند و در طول مسیر، هر زمان احساس خستگی کردند، چند دقیقه در سایه استراحت کنند. ادامه دادن فعالیت بدنی در شرایطی که بدن نشانههای هشداردهنده بروز میدهد، میتواند خطر بروز عوارض جدی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، افرادی که دارو مصرف میکنند نیز باید احتیاط بیشتری داشته باشند. برخی داروهای مربوط به فشار خون، بیماریهای قلبی یا سایر بیماریهای مزمن میتوانند تحمل بدن در برابر گرما را کاهش یا حساسیت پوست را نسبت به نور خورشید افزایش دهند. به همین دلیل توصیه میشود این افراد پیش از افزایش فعالیت بدنی در هوای گرم، درباره تاثیر داروهای خود با پزشک یا داروساز مشورت کنند. همچنین بسیاری از داروها باید در دمای کمتر از ۲۵ درجه سانتیگراد یا داخل یخچال نگهداری شوند تا اثربخشی آنها کاهش پیدا نکند.
علائم بیماریهای ناشی از گرما
یاهو هلث گزارش کرد، بیماریهای ناشی از گرما معمولا به صورت ناگهانی ایجاد نمیشوند، بلکه از علائم خفیف آغاز شده و در صورت بیتوجهی، به تدریج به مراحل خطرناکتر میرسند. به همین دلیل، شناخت این علائم میتواند از بروز گرمازدگی شدید جلوگیری کند. گرفتگی عضلات، تعریق شدید، احساس ضعف، تشنگی، سردرد، سرگیجه و تهوع از نخستین نشانههایی هستند که نشان میدهند بدن دیگر قادر نیست گرمای اضافی را به خوبی دفع کند.
کارشناسان تاکید کردند: در صورت مشاهده این علائم، فرد باید بلافاصله فعالیت بدنی خود را متوقف کند، به محیطی خنک یا سایه منتقل شود، لباسهای اضافی را از تن خارج کند و با نوشیدن آب یا سایر مایعات مناسب، کمآبی بدن را جبران کند. استفاده از حوله یا پارچه مرطوب روی گردن، صورت و دستها نیز میتواند به کاهش سریعتر دمای بدن کمک کند.
اگر این اقدامات به موقع انجام نشود، خستگی ناشی از گرما ممکن است به گرمازدگی تبدیل شود که وضعیت اورژانس پزشکی محسوب میشود. در این مرحله، بدن دیگر قادر به کنترل دمای داخلی خود نیست و دمای مرکزی آن ممکن است در مدت کوتاهی به بیش از ۴۱ درجه سانتیگراد برسد. افزایش شدید دمای بدن میتواند به مغز، قلب، کلیهها و سایر اندامهای حیاتی آسیب برساند و در صورت تاخیر در درمان، حتی جان فرد را تهدید کند.
یکی از نشانههای مهم گرمازدگی، تغییر وضعیت هوشیاری است. فرد ممکن است دچار گیجی، اختلال در تکلم، عدم تعادل، غش یا حتی تشنج شود. در بسیاری از موارد نیز تعریق که در مراحل اولیه بیماری وجود داشت، کاهش مییابد یا کاملا متوقف میشود، زیرا بدن دیگر توانایی خنک کردن خود را از دست داده است. در چنین شرایطی باید بدون اتلاف وقت با اورژانس تماس گرفت و تا رسیدن نیروهای امدادی، فرد را به محیطی خنک منتقل کرد و با استفاده از آب خنک، پارچه مرطوب یا کمپرس سرد، دمای بدن او را کاهش داد.
هنگام تصمیمگیری برای پیادهروی، نباید تنها به عدد دمای هوا توجه کرد. رطوبت نیز نقش بسیار مهمی در افزایش خطر بیماریهای ناشی از گرما دارد. هرچه رطوبت بیشتر باشد، تبخیر عرق از سطح پوست دشوارتر میشود و در نتیجه، بدن توانایی کمتری برای دفع گرمای اضافی خواهد داشت. به همین دلیل، کارشناسان توصیه کردند، افراد علاوه بر دمای هوا، شاخص گرما را نیز بررسی کنند، شاخصی که با در نظر گرفتن همزمان دما و رطوبت، تصویر دقیقتری از میزان فشار گرمایی وارد بر بدن ارائه میدهد.
متخصصان همچنین هشدار دادند که شاخص گرما نیز همیشه بیانگر شرایط واقعی نیست، زیرا این شاخص معمولا در سایه اندازهگیری میشود. اگر فرد زیر نور مستقیم خورشید پیادهروی کند، گرمایی که بدن احساس میکند میتواند چندین درجه بیشتر از عدد اعلامشده باشد. بنابراین افرادی که قصد فعالیت در فضای باز را دارند، باید این موضوع را نیز در برنامهریزی خود در نظر بگیرند.
انتهای پیام
