مهشید چوبداری در گفتوگو با ایسنا با بیان اینکه اعتیاد امروز یکی از مهمترین چالشهای سلامت اجتماعی است؛ پدیدهای که نهتنها فرد، بلکه خانواده، مدرسه و ساختارهای اجتماعی را تحتتأثیر قرار میدهد، گفت: مدرسه نخستین و مؤثرترین بستر پیشگیری است.
وی در ادامه افزود: آموزش مهارتهای زندگی، تقویت اعتمادبهنفس، افزایش آگاهی دانشآموزان درباره پیامدهای مصرف مواد و ایجاد ارتباط سازنده میان دانشآموز و معلم، نقش مهمی در واکسینهکردن نسلی آیندهساز دارد. حضور فعال مشاوران و مربیان پرورشی، اجرای برنامههای آموزشی مبتنی بر شواهد، و مشارکت خانوادهها در فرآیند تربیتی، میتواند سد محکمی در برابر گرایش نوجوانان به رفتارهای پرخطر ایجاد کند.
این روانشناس ادامه داد: با این حال، پیشگیری فقط در مدرسه متوقف نمیشود، محله و اجتماع گستردهتر نیز باید مسئولیتپذیر باشند. ایجاد فضاهای سالم برای گذران اوقات فراغت جوانان، تقویت شبکههای حمایتی، فعالیت سازمانهای مردمنهاد، و مشارکت فعال نهادهای فرهنگی، اجتماعی و ورزشی، از مهمترین اقداماتی است که میتواند آسیبهای اجتماعی را کاهش دهد. هر محله زمانی میتواند در برابر اعتیاد مقاوم باشد که ارتباط بین خانوادهها، مدارس، مراکز فرهنگی، پایگاههای سلامت و نهادهای مردمی قوی و هدفمند باشد.
چوبداری با تأکید بر اینکه پیشگیری جامعهمحور تنها زمانی موفق خواهد بود که همه بخشهای جامعه،از معلم و خانواده گرفته تا شورای محله، رسانهها و سازمانهای شهری با هم همکاری کنند، تصریح کرد: اعتیاد یک مسئله تکبعدی نیست و پاسخ آن نیز باید چندبعدی باشد. اگر آموزش، آگاهیرسانی، توانمندسازی و حمایت اجتماعی در کنار هم قرار گیرند، میتوان امیدوار بود که نسل امروز و فردا در برابر مواد مخدر و آسیبهای وابسته به آن، ایمنتر و توانمندتر باشد. پیشگیری، ارزانترین و مؤثرترین راهکار مقابله با اعتیاد است؛ راهکاری که از مدرسه آغاز میشود، در دل خانواده جان میگیرد و با همراهی محله و جامعه به نتیجه میرسد.
راهکارهای پیشگیری و ارتقای سلامت اجتماعی
وی با بیان اینکه در راستای پیشگیری از آسیبهای اجتماعی و ارتقای سلامت نوجوانان، تقویت مهارتهای زندگی در مدارس از طریق آموزش حل مسئله، مهارت «نه» گفتن، مدیریت هیجان و خودکنترلی به دانشآموزان، بهعنوان یکی از پایههای اساسی پیشگیری پیگیری میشود، گفت: همزمان، نقش والدین نیز از طریق برگزاری کارگاههای آموزشی ارتقا مییابد تا سطح آگاهی خانوادهها نسبت به رفتارهای پرخطر، شیوههای صحیح ارتباط با نوجوانان و نحوه مداخله زودهنگام افزایش یابد. در محیطهای آموزشی، حضور فعال مشاوران و مربیان پرورشی با هدف گسترش خدمات مشاوره مدرسه و ایجاد سیستم ارجاع مؤثر برای دانشآموزان در معرض خطر تقویت میشود.
این روانشناس ادامه داد: در سطح محلات، ایجاد فضاهای سالم از طریق توسعه مراکز ورزشی و فرهنگی، تقویت برنامههای محلهمحور و ایجاد فضاهایی امن برای گذران اوقات فراغت جوانان در دستور کار قرار دارد. همچنین، به منظور بهرهگیری از ظرفیتهای مدنی، سازمانهای مردمنهاد فعال در حوزه پیشگیری مورد حمایت قرار گرفته و مشارکت داوطلبان محلی در این سمنها جذب میشود. در همین راستا، شبکهسازی بین نهادها با ایجاد ارتباط منسجم میان مدارس، پایگاههای سلامت، شورای محله، مراکز فرهنگی و ادارههای شهری برای اتخاذ تصمیمهای مشترک و اجرای طرحهای هماهنگ صورت میپذیرد.
چوبداری در پایان با تأکید بر اینکه از سوی دیگر، افزایش آگاهی عمومی از طریق بهرهگیری از ظرفیت رسانههای محلی و ملی برای اطلاعرسانی دقیق، مستمر و غیر اغراقآمیز درباره پیامدهای اعتیاد و شیوههای پیشگیری محقق میشود، بیان کرد: اقدامات لازم برای مداخلات زودهنگام در محله نیز با شناسایی نوجوانان در معرض خطر و ارائه خدمات حمایتی، مشاورهای و آموزشی برای جلوگیری از ورود آنها به چرخه مصرف انجام میگیرد. در نهایت، تقویت حس تعلق اجتماعی از طریق اجرای برنامههای جمعی مانند جشنوارههای محلی، فعالیتهای داوطلبانه و برنامههای ورزشی دنبال میشود که موجب افزایش مشارکت و مسئولیتپذیری اجتماعی افراد در جامعه میگردد.
انتهای پیام
