انویدیا در کنفرانس GTC 2026 جزئیات کلیدی پردازنده نسل بعدی خود برای مراکز داده با نام «Rosa» را منتشر کرد. این پردازنده که به عنوان مکمل نسل جدید گرافیکهای انویدیا با معماری «Feynman» طراحی شده، بهطور ویژه برای بارهای کاری «هوش مصنوعی عاملمحور» بهینهسازی شده است؛ حوزهای که با افزایش پیچیدگی وظایف، تقاضای روزافزونی برای توان پردازشی بالاتر دارد. این پردازنده به یاد «روزالین ساسمن یالو»، فیزیکدان و برنده جایزه نوبل آمریکایی، «Rosa» نامگذاری شده است.
مهمترین خبر درباره Rosa، استفاده از معماری هسته کاملاً جدیدی به نام «Rigel» است که بر پایه استاندارد Arm v9.2 توسعه یافته. پردازنده Rosa همانند نسل پیش از خود یعنی «Vera»، یک تراشه بسیار سریع برای پردازشهای هوش مصنوعی است که در مقایسه با مدلهای قبلی، عملکرد «تکرشتهای» (Single-threaded) در مقیاس بالا را به سطحی جدید ارتقا میدهد.
نکته تحسینبرانگیز این است که انویدیا توانسته با وجود افزایش قابلتوجه عملکرد، فضای اشغالشده روی سیلیکون (Silicon Footprint) را در همان ابعاد قبلی حفظ کند. پیشرفتهای کلیدی در معماری Rigel شامل بهبود در نحوه تحویل دستورالعملها، استفاده از حافظه کش L2 بزرگتر و مدیریت کارآمدتر حافظه است. پردازنده Vera که درحالحاضر در حال تولید است، از هستههای Olympus استفاده میکند؛ هستههایی که در مقایسه با نسل اول (Grace)، دو برابر خروجی بیشتر ارائه میدهند، اما Rigel با حفظ همان ابعاد فیزیکی، از برتری عملکرد تکهستهای نیز فراتر رفته است.
| مشخصه | Grace CPU | Vera CPU | Rosa CPU |
| وضعیت / در دسترس بودن | عرضه شده (از 2023) | در حال تولید (2026، برای سیستمهای Vera Rubin) | مورد انتظار در 2028 (همراه با Feynman GPU) |
| معماری هسته | Arm Neoverse V2 (Armv9، لایسنسشده) | NVIDIA Olympus سفارشی (Armv9.2، داخلی) | NVIDIA Rigel سفارشی (Armv9.2، داخلی) |
| تعداد هسته در هر CPU | 72 | 88 | نامشخص |
| تعداد رشته در هر CPU | 72 | 176 (با Spatial Multithreading) | نامشخص |
| IPC / کارایی هر هسته | پایه (Neoverse V2) | حدود 50٪ IPC بیشتر از Grace (Olympus) | بالاتر از Olympus؛ تمرکز بر عملکرد تکرشتهای نهایی |
| کش L2 برای هر هسته | 1 مگابایت | 2 مگابایت (دو برابر Grace) | بزرگتر از Olympus (بهبود صریح) |
| نوع حافظه | LPDDR5X با ECC | LPDDR5X با ECC + SOCAMM / LPDDR6 (RTX Spark) | LPDDR6 / LPDDR6X (احتمالی، RTX Spark?) |
| پهنای باند حافظه | تا حدود 480 تا 512 گیگابایت بر ثانیه برای هر CPU | تا 1.2 ترابایت بر ثانیه | نامشخص |
| ظرفیت حافظه | تا حدود 480 تا 512 گیگابایت برای هر CPU | تا 1.5 ترابایت | نامشخص |
| طراحی دای | یکپارچه در هر CPU (Superchip با دو تراشه از طریق NVLink-C2C) | دای محاسباتی یکپارچه (بدون تأخیر چیپلت) | نامشخص (احتمالاً تکامل طراحی یکپارچه) |
| اتصال کلیدی | SCF نسل اول؛ NVLink-C2C با 900 گیگابایت بر ثانیه (در Superchip) | SCF نسل دوم (3.4 ترابایت بر ثانیه bisection)؛ NVLink-C2C تا 1.8 ترابایت بر ثانیه | نامشخص (بهبودهای بیشتر مورد انتظار) |
| تمرکز بر بهرهوری انرژی | 2 برابر عملکرد در همان توان نسبت به x86های برتر (در زمان عرضه) | عملکرد پایدار بالا در هر هسته + توان پایین حافظه (کمتر از 40 وات برای زیرسیستم حافظه در برخی پیکربندیها) | نهایت بهرهوری تکرشتهای |
| هدف اصلی طراحی | بهرهوری متوازن با تعداد هسته بالا برای بارهای HPC و شتابیافته | بیشترین عملکرد تکرشتهای در مقیاس بزرگ برای حلقههای AI عاملمحور | نهایت عملکرد تکرشتهای (تکامل فلسفه Vera) |
با توجه به مسیر انویدیا در طراحی پردازندههای Grace ،Vera و اکنون Rosa، مشخص است که این شرکت فاصله خود را با رقبای سنتی x86 در فضای هوش مصنوعی بهشدت کاهش داده است. استراتژی انویدیا در تولید پردازنده، فراتر از مراکز داده است؛ بهطوری که هستههای مشابه در نسل بعدی تراشههای RTX Spark نیز مورد استفاده قرار خواهند گرفت. انتظار میرود اولین تراشههای RTX Spark در پاییز امسال عرضه شوند که ترکیبی از معماری Grace و Blackwell خواهند بود. در نهایت، پیشبینی میشود که پردازنده Rosa در سال ۲۰۲۹ وارد مراکز داده شده و مدلهای اختصاصی آن برای کامپیوترهای شخصی در قالب راهکارهای Rosa Feynman Spark تا سال ۲۰۳۰ به بازار راه یابند.
