بشیر اسماعیلی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: تشییع پرشور و گسترده رهبر شهید انقلاب اسلامی در این ایام، صرفاً یک رخداد داخلی یا آیین سوگواری جمعی نیست، بلکه چنین رویدادی در سطح بینالمللی نیز حامل پیامهای سیاسی، اجتماعی و دیپلماتیک است و حضور وسیع مردم در مراسم تشییع، بهویژه زمانی که از سوی رسانههای خارجی بازتاب پیدا میکند، میتواند به بخشی از «قدرت نمادین» کشور تبدیل شود. قدرتی که نه از ابزارهای سخت نظامی یا اقتصادی، بلکه از نمایش انسجام اجتماعی، هویت جمعی و پیوند عاطفی میان جامعه و ساختار سیاسی سرچشمه میگیرد.
وی افزود: از منظر دیپلماسی عمومی، این نوع تشییع چند پیام شامل ثبات داخلی، تداوم هویتی و سیاسی، ظرفیت بسیج اجتماعی و برخورداری نظام سیاسی از پشتوانه عاطفی و نمادین در میان بخشهایی از جامعه را همزمان به بیرون مخابره میکند.
عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان با بیان اینکه این حضور مردم از منظر روابط بینالملل، ادراک بازیگران خارجی از ثبات یا بیثباتی یک کشور را مشخص کرده و بر نحوه تعامل آنها اثر میگذارد، بیان کرد: نمایش مشارکت مردمی در چنین آیینی میتواند این برداشت را تقویت کند که کشور، در مقاطع حساس، توان حفظ انسجام و مدیریت انتقالهای سیاسی یا عاطفی را دارد.
اسماعیلی افزود: در نظام بینالملل، تصویر کشورها فقط از طریق مذاکرات رسمی، بیانیههای دیپلماتیک یا قراردادهای اقتصادی ساخته نمیشود، بلکه رسانهها، تصاویر جمعی، آیینهای ملی و واکنشهای اجتماعی نیز در شکلدهی به برداشت جهانی نقش دارند.
وی گفت: تشییع پرجمعیت رهبر شهید، هنگامی که در قاب رسانههای جهانی قرار میگیرد، میتواند به یک «روایت تصویری» تبدیل شود که نشان میدهد سیاست در ایران تنها در سطح نهادهای رسمی جریان ندارد، بلکه با حافظه تاریخی، باورهای مذهبی و احساسات اجتماعی نیز پیوند خورده است. این مسئله برای دیپلماسی ایران اهمیت دارد، زیرا یکی از میدانهای مهم رقابت در جهان امروز، میدان روایتهاست. کشورها میکوشند تصویری از خود ارائه دهند که مشروعیت، ثبات، توان اجتماعی و عمق تمدنی آنها را برجسته کند.
عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان با اشاره به اینکه در چنین فضایی، مراسمی با مشارکت گسترده مردمی میتواند به تقویت روایت ایران از خود کمک کند، خاطرنشان کرد: روایتی که بر پیوند میان مردم، تاریخ انقلاب، هویت دینی و استقلال سیاسی تأکید دارد.
اسماعیلی با بیان اینکه تأثیر چنین رخدادی بر ارتقای دیپلماسی ایران، خودکار و قطعی نیست یادآورشد: تبدیل یک تشییع مردمی به سرمایه دیپلماتیک، نیازمند مدیریت هوشمندانه روایت، ارتباطات رسانهای دقیق و پرهیز از بهرهبرداری شعاری است.
وی ادامه داد: اگر این رویداد صرفاً در قالب تبلیغات داخلی باقی بماند، اثر خارجی آن محدود خواهد بود، اما اگر دستگاه دیپلماسی و رسانههای رسمی بتوانند آن را در چارچوب مفاهیمی چون انسجام اجتماعی، تداوم نهادی، احترام به میراث سیاسی و ظرفیت ملی توضیح دهند، آنگاه این آیین میتواند به تقویت جایگاه ایران در افکار عمومی منطقهای و حتی جهانی کمک کند.
عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان اظهار کرد: در سطح منطقهای، چنین مراسمی طبعا برای متحدان و جریانهای همسو با ایران پیام اطمینانبخش به همراه دارد و حضور گسترده مردم میتواند نشان دهد که ایران، حتی در شرایط حساس، با خلأ اجتماعی یا بحران هویتی روبهرو نیست.
اسماعیلی با بیان اینکه این پیام برای بازیگران منطقهای اهمیت دارد، اظهار کرد: بسیاری از معادلات غرب آسیا بر پایه برداشت از قدرت، ثبات و میزان دوام سیاسی کشورها شکل میگیرد و هرچه ایران بتواند تصویر ثبات و انسجام را قویتر منتقل کند، قدرت چانهزنی دیپلماتیک آن نیز افزایش خواهد یافت.
وی با اشاره به اینکه در سطح جهانی نیز چنین رخدادی میتواند نگاه برخی ناظران خارجی را تعدیل کند، افزود: بسیاری از تحلیلهای بینالمللی درباره ایران، گاه بر شکافها، فشارها و بحرانها تمرکز دارند و یک مراسم بزرگ مردمی میتواند این تصویر یکبعدی را پیچیدهتر کند و نشان دهد که جامعه ایران، با وجود تنوع دیدگاهها و چالشهای داخلی، همچنان دارای ظرفیتهای گسترده عاطفی، آیینی و سیاسی است که این پیچیدهتر شدن تصویر ایران، خود میتواند یک دستاورد در حوزه دیپلماسی عمومی باشد.
عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان تصریح کرد: باید توجه داشت که برداشت جهانی از چنین مراسمی یکسان نخواهد بود و رسانهها و دولتهای مختلف، بسته به مواضع سیاسی خود، ممکن است تفاسیر متفاوتی ارائه دهند که برخی آن را نشانه سرمایه اجتماعی و انسجام ملی میدانند و برخی دیگر ممکن است آن را از زاویه رقابتهای سیاسی یا تبلیغاتی تحلیل کنند.
اسماعیلی ادامه داد: موفقیت دیپلماتیک این رویداد به توان ایران در مدیریت روایت بینالمللی وابسته است و دیپلماسی مؤثر زمانی شکل میگیرد که پیام داخلی بتواند به زبانی قابل فهم برای مخاطب خارجی ترجمه شود.
وی با بیان اینکه تشییع پرشور مردمی رهبر انقلاب اسلامی در ایران میتواند فراتر از یک مراسم سوگواری، به صحنهای برای نمایش قدرت نرم تبدیل شود. گفت: این قدرت نرم از سه منبع حضور مردم، حافظه تاریخی و نمادهای هویتی تغذیه میشود که اگر این سه عنصر با دیپلماسی رسانهای و گفتار سیاسی سنجیده همراه شوند، میتوانند به ارتقای جایگاه ایران در نظام بینالملل کمک کنند.
عضو هیئت علمی علوم سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان ادامه داد: چنین رویدادی به جهان نشان میدهد که در سیاست ایران، نمادها و مردم همچنان نقش تعیینکننده دارند و کشوری که بتواند این سرمایه نمادین را به زبان دیپلماسی ترجمه کند، در عرصه جهانی دست برتری در روایتسازی خواهد داشت.
اسماعیلی خاطرنشان کرد: از سه تشییع بزرگ تاریخ، دو مورد آن یعنی تشییع پیکر امام خمینی و شهید سلیمانی متعلق به ایران است و در اینجاست که رکوردها سخن میگویند و بهویژه آمریکا و رژیم صهیونیستی بهعنوان دو کشور متجاوز به آب و خاک ما، متوجه میشوند مردم ایران آنهایی نیستند که شبکههای خبری و تحلیلی مثل اینترنشنال بازنمایی کردهاند.
وی اضافه کرد: به احتمال زیاد پس از تشییع پیکر رهبر مجاهد و شهید انقلاب اسلامی، اولین جایگاه تشییع تاریخ معاصر به ایران اختصاص خواهد یافت و نگاه جهانیان نسبت به قدرت ملی ایرانیان را ارتقا خواهد بخشید.
انتهای پیام
