دکتر الهام رجائی روز چهارشنبه در گفت و گو با خبرنگار ایرنا اظهار کرد: بیماریهای روماتولوژی بهطور کلی به ۲ گروه روماتیسمهای التهابی و مکانیکی تقسیم میشوند؛ در حالی که روماتیسمهای مکانیکی عمدتا مفصل و بافتهای اطراف آن را تحت تاثیر قرار میدهند، نوع التهابی میتواند علاوه بر مفاصل، سایر اندامهای بدن را نیز درگیر کند.
وی با تاکید بر اینکه هر درد مفصلی به معنای ابتلا به روماتیسم نیست افزود: بسیاری از دردهای مفصلی ناشی از مشکلات مکانیکی در مفصل و بافتهای اطراف آن هستند و نباید بدون بررسی تخصصی، هرگونه درد را به بیماری روماتیسمی نسبت داد، همچنین درمان و مدیریت بیماری پوکی استخوان نیز در حوزه تخصصی روماتولوژی قرار دارد.
رجائی با اشاره به گستردگی بیماریهای روماتیسمی بیان کرد: این بیماریها طیف وسیعی از اختلالات را شامل میشوند که تشخیص و نامگذاری هر کدام بر اساس نوع اندام درگیر، علائم بالینی و نتایج بررسیهای تخصصی انجام میشود.
علائمی که کمتر کسی به روماتیسم نسبت میدهد
رجائی با بیان اینکه روماتیسم الزاما با درد مفاصل شروع نمیشود تصریح کرد: برخی بیماران در مراحل ابتدایی بیماری به دلیل مشکلاتی مانند ضایعات پوستی، درگیری کلیه، مشکلات قلبی و ریوی یا تغییرات ناخنها به پزشک مراجعه میکنند و علت اصلی علائم آنها بعدها مشخص میشود.
وی ادامه داد: بیماریهای روماتیسمی التهابی میتوانند با نشانههایی مانند درد، تورم، قرمزی و گرمی مفاصل، ریزش شدید مو، ضایعات پوستی قرمز و پوستهدار، تغییرات ناخن و قرمزی اطراف چشم همراه باشند.
این فوقتخصص روماتولوژی افزود: گاهی فردی که توانایی بالا رفتن از پلهها را ندارد یا دچار تنگی نفس میشود، ممکن است با نوعی درگیری ناشی از بیماری روماتیسمی مواجه باشد، همچنین ناتوانی در انجام فعالیتهایی مانند شانهزدن مو میتواند نشانه درگیری عضلات و ابتلا به مایوپاتی روماتیسمی باشد.
وی با اشاره به ارتباط برخی بیماریهای روماتیسمی با مشکلات قلبی و عروقی گفت: سکتههای قلبی و مغزی در سنین پایین، در برخی موارد میتواند به دلیل وجود عوامل روماتیسمی مانند سندروم آنتیفسفولیپید رخ دهد.
روماتیسم در چه سنی شایعتر است؟
رجائی شایعترین سن بروز بیماریهای روماتیسمی را بین ۲۰ تا ۵۰ سالگی عنوان کرد و گفت: با این حال، این بیماریها محدود به این گروه سنی نیستند و از دوران کودکی تا سالمندی نیز مشاهده میشوند.
وی تاکید کرد: افراد در صورت مشاهده تورم همراه با قرمزی مفصل، افزایش درد یا علائم غیرمعمول باید در کوتاهترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنند تا روند تشخیص و درمان آغاز شود.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز خاطرنشان کرد: بسیاری از بیماریهای روماتیسمی امروزه با درمان مناسب قابل کنترل هستند و در صورت همکاری بیمار با پزشک، میتوان بیماری را در وضعیت خاموش نگه داشت و از بروز آسیبهای جدی جلوگیری کرد.
تشخیص روماتیسم تنها با یک آزمایش امکانپذیر نیست
رجائی درباره باورهای نادرست درباره تشخیص بیماریهای روماتیسمی اظهار کرد: تشخیص این بیماریها تنها با یک آزمایش خون انجام نمیشود و آزمایشی وجود ندارد که به تنهایی بتواند ابتلا به روماتیسم را قطعی کند.
وی افزود: آزمایشهای تخصصی در واقع برای بررسی وجود برخی آنتیبادیها و کمک به تشخیص نوع خاصی از بیماری روماتیسمی در کنار معاینه و بررسی علائم بیمار استفاده میشوند.
این فوقتخصص روماتولوژی با تاکید بر اهمیت مصرف صحیح داروها گفت: در صورتی که بیماری با درمان مناسب به مرحله خاموشی برسد، کاهش دُز داروها باید تنها با نظر پزشک و به صورت تدریجی انجام شود و قطع خودسرانه دارو میتواند باعث بازگشت بیماری شود.
ورزش و تغذیه؛ مکمل درمان بیماریهای روماتیسمی
رجائی با توصیه به انجام فعالیتهای ورزشی منظم بیان کرد: برخلاف تصور عمومی، دردهای روماتیسمی معمولا با بیتحرکی تشدید میشوند و فعالیت بدنی مناسب میتواند به بهبود شرایط بیمار کمک کند.
وی گفت: انجام ورزش منظم، حداقل ۳۰ دقیقه و سه بار در هفته، به حفظ سلامت قلب و عروق، کاهش عوارض ناشی از بیماری و بهبود کیفیت زندگی بیماران کمک میکند.
این فوقتخصص روماتولوژی درباره نقش تغذیه در کنترل التهاب بدن نیز اظهار کرد: برخی مطالعات علمی نشان دادهاند مصرف موادی مانند زردچوبه، عصاره انار و ویتامین D در کنار درمانهای اصلی و تحت نظر پزشک، میتواند در کاهش التهاب بدن موثر باشد.
بر اساس این گزارش روماتیسم به مجموعهای از بیش از ۲۰۰ بیماری خودایمنی گفته میشود که مفاصل، استخوانها، تاندونها و ماهیچهها را درگیر میکنند، علائم اصلی روماتیسم شامل درد، التهاب، خشکی مفصل، خستگی و کاهش دامنه حرکت است و گاهی به سایر اندامها مانند قلب، ریه و پوست نیزآسیب میزند.
