یحیی جهانگیری سهروردی، پژوهشگر و فعال بینالملل در گفت و گو با گروه آسیا و اقیانوسیه ایرنا با بیان اینکه تشییع باشکوه رهبر شهید تنها یک مراسم ملی نبود، بلکه به نقطه عطفی در بازآفرینی تصویر ایران در عرصه بینالمللی تبدیل شد، گفت: آنچه امروز در نگاه افکار عمومی جهان نسبت به ایران شکل گرفته، بیش از هر چیز حاصل حضور مردم و روایتی است که از مقاومت، انسجام و ایستادگی ملت ایران به جهان مخابره شد.
وی با اشاره به ابعاد رسانهای و اجتماعی تشییع باشکوه رهبر شهید، این رخداد را یکی از مهمترین رویدادهای تصویرساز سالهای اخیر دانست و اظهار کرد: در جهان امروز، ملتها پیش از آنکه با واقعیتهای میدانی شناخته شوند، با تصویری شناخته میشوند که رسانهها، روایتها و رخدادهای تاریخی از آنان ساختهاند.
وی افزود: بسیاری از مردم جهان هیچگاه از نزدیک کشوری را ندیدهاند و برداشت آنان از آن کشور، محصول همین تصویر ذهنی است. حتی کسانی که تجربه حضور در یک جامعه را دارند نیز گاه در مواجهه با رخدادهای بزرگ، برداشتها و پیشفرضهای خود را بازنگری میکنند.
جهانگیری با بیان اینکه برخی حوادث تاریخی میتوانند معادلات ذهنی افکار عمومی را دگرگون کنند، تصریح کرد: گاهی یک پیروزی، گاهی یک شکست و گاهی یک حادثه تاریخی، تصویری کاملاً تازه از یک ملت در ذهن جهانیان ایجاد میکند. از همین منظر، تشییع باشکوه رهبر شهید را باید یکی از مهمترین رخدادهای تصویرساز سالهای اخیر دانست؛ رویدادی که تصویری متفاوت و ممتاز از ایران در عرصه بینالملل بازآفرینی کرد.
مردم، اصلیترین سازندگان روایت جهانی از ایران
وی با تأکید بر اینکه چنین تصویری با هزینههای تبلیغاتی قابل تولید نبود، خاطرنشان کرد: اگر هزاران میلیارد تومان نیز صرف تبلیغات میشد، خلق چنین تصویری امکانپذیر نبود، زیرا این تصویر را خود مردم آفریدند. حضور گسترده مردم، احساسات جمعی، شکوه مراسم و بازتاب وسیع آن، به خودی خود به یک روایت جهانی تبدیل شد.
این پژوهشگر و فعال بینالملل ادامه داد: در کنار حضور مردم، نقش فعالان رسانهای، کنشگران فرهنگی و هنری، تولیدکنندگان محتوا و همه کسانی که این تصویر را به جهان منتقل کردند نیز بسیار تعیینکننده بود و آنان سهم مهمی در تثبیت این روایت در حافظه افکار عمومی جهان ایفا کردند.
تشییع رهبر شهید؛ نقطه عطف ایران در جنگ روایتها
جهانگیری با اشاره به تجربه حضور خود در خارج از کشور اظهار داشت: از دیماه در خارج از ایران حضور داشتهام و فضای آن روزهای ایران را از بیرون سرشار از پرسش و ابهام میدیدم، اما وقوع جنگ تحمیلی سوم و جنگ رمضان، فضای افکار عمومی را بهطور اساسی تغییر داد.
وی افزود: پس از شهادت رهبر و تلاشهای گستردهای که برای روایت این جنگ صورت گرفت، به اعتقاد من جمهوری اسلامی ایران در عرصه «جنگ روایتها» دست برتر را به دست آورد.
این پژوهشگر با بیان اینکه هنوز زمان زیادی از تشییع باشکوه رهبر شهید نگذشته است، تصریح کرد: نه فقط از منظر یک تحلیلگر، بلکه به عنوان یک شاهد میدانی، میتوانم از واقعیتهایی سخن بگویم که نشاندهنده دگرگونی مهم نگاه افکار عمومی جهان نسبت به ایران است.
تغییر نگاه افکار عمومی؛ ایران به نمادی از مقاومت و عزت تبدیل شده است
جهانگیری با اشاره به مشاهدات میدانی خود از تغییر نگرش مردم کشورهای مختلف نسبت به ایران گفت: امروز هرگاه وارد بازار، فروشگاه یا جمع مردم عادی میشوم، به محض آنکه متوجه میشوند ایرانی هستم، دستکم با علامت «پسند» و ابراز احترام مواجه میشوم. شاید این رفتار در ظاهر ساده به نظر برسد، اما از منظر اجتماعی معنای عمیقی دارد و نشان میدهد ایران در ذهن بسیاری از مردم به یک «برند» تبدیل شده است.
وی ادامه داد: نشانههای این تحول تنها به این موارد محدود نیست. خانوادههایی هستند که نام فرزندان خود را به نام رهبر ایران انتخاب میکنند و در پیادهرویهای یکشنبه نیز افراد بسیاری را میبینم که با افتخار لباسهایی با نام یا پرچم ایران بر تن دارند.
این پژوهشگر و فعال بینالملل با اشاره به یکی از خاطرات خود افزود: یکی از خوانندگان مشهور اندونزی هنگامی که پرچم ایران را دید، خم شد، پایین پرچم را بوسید و گفت: «من به این پرچم افتخار میکنم.»
وی تأکید کرد: اینها دیگر صرفاً تحلیل نیست، بلکه مشاهدات میدانی است که از تغییر نگرش نسبت به ایران حکایت دارد.
