قاسم نهاوندی در گفتوگو با خبرنگار ایرنا، با تشریح آخرین وضعیت آلودگیهای منتهی به رودخانه چنار راهدار اظهار کرد: در طول این رودخانه حدود ۲۰ نقطه آلاینده شناسایی شده که منشا آنها روانآبهای سطحی، فاضلابهای خاکستری، پساب برخی واحدهای صنعتی، شهرک صنعتی شیراز، منطقه ویژه اقتصادی، تصفیهخانه فاضلاب شماره ۲ شیراز، مسیر فرودگاه شهید دستغیب و همچنین تخلیههای غیرمجاز فاضلاب است.
وی افزود: اداره کل حفاظت محیط زیست فارس طی سالهای گذشته با صدور اخطاریه، پیگیریهای قضایی و طرح موضوع در نشستهای مرتبط، واحدهای آلاینده را ملزم به ایجاد یا ارتقای سامانههای تصفیه فاضلاب کرده است و بسیاری از این واحدها نیز اقدامات لازم را انجام دادهاند، هرچند این سامانهها همچنان نیازمند توسعه و بهینهسازی هستند تا مشکل به طور کامل برطرف شود.
فاز سوم تصفیهخانه شهرک صنعتی شیراز در آستانه تکمیل
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به وضعیت شهرک صنعتی بزرگ شیراز گفت: این شهرک اکنون در دو فاز فعال است و با پیگیریهای انجام شده از سوی محیط زیست، فاز سوم سامانه تصفیه فاضلاب نیز در مراحل پایانی تکمیل قرار دارد و بخشی از آن آبگیری شده است.
نهاوندی اظهار کرد: با بهرهبرداری کامل از این فاز، بخشی از فاضلابهایی که وارد شهرک صنعتی میشود، مدیریت خواهد شد و بخشی از مشکلات موجود در این زمینه برطرف میشود.
وضعیت سه واحد نشاستهسازی شیراز
وی درباره وضعیت واحدهای نشاستهسازی شیراز نیز تصریح کرد: در حاشیه رودخانه چنار راهدار، سه واحد نشاستهسازی فعالیت دارند که یکی از آنها دارای سامانه تصفیه فاضلاب است و خروجی آن به صورت مستمر از سوی کارشناسان محیط زیست و در قالب بازدیدهای دورهای کنترل میشود و تاکنون نیز استاندارد بوده است.
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس ادامه داد: یکی دیگر از این واحدها به دلیل بروز مشکل در سامانه تصفیه فاضلاب، تحت پیگرد قانونی قرار گرفت و ملزم به اصلاح و بهینهسازی سیستم شد؛ با وجود هزینه بسیار بالای اجرای این طرح، عملیات بهینهسازی انجام شد و اکنون در اغلب موارد مشکلات مربوط به فاضلاب این واحد برطرف شده است.
نهاوندی افزود: واحد سوم پیش از این فاقد سامانه تصفیه فاضلاب بود اما تجهیزات جدید و بهروز را نصب کرده است؛ با این حال، این سامانه برای بهرهبرداری نیازمند برق است و با وجود مکاتبات متعدد با شرکت برق، هنوز برقرسانی انجام نشده است.
وی تاکید کرد: در صورت تامین برق این واحد، میتوان گفت مشکل فاضلاب واحدهای نشاستهسازی نیز تا حد زیادی برطرف خواهد شد.
به گفته نهاوندی، اداره کل حفاظت محیط زیست فارس موضوع برقرسانی به این واحد را نیز از طریق مراجع قضایی پیگیری کرده است.
اتصال شهرکهای حاشیه رودخانه به شبکه فاضلاب ضروری است
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس با بیان اینکه شهرکهای حاشیه رودخانه چنار راهدار هنوز به طور کامل به شبکه فاضلاب متصل نشدهاند، گفت: ضروری است این اتصال هرچه سریعتر انجام شود تا بخشی از مشکلات آلودگی این رودخانه برطرف شود.
نهاوندی با تاکید بر اینکه محیط زیست یک دستگاه نظارتی و حاکمیتی است، اظهار کرد: با این وجود، پیگیری و رفع مسائل زیستمحیطی به صورت جدی در دستور کار این اداره کل قرار دارد.
وی خاطرنشان کرد: رفع مشکلات رودخانه چنار راهدار زمانی محقق خواهد شد که همه دستگاههای اجرایی و متولیان امر، خود را در قبال این موضوع مسئول بدانند و همکاری لازم را برای حل این معضل داشته باشند.
آلودگی رودخانه خشک کمتر از چنار راهدار است
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس در ادامه با اشاره به شرایط طبیعی رودخانه چنار راهدار تصریح کرد: زمانی میتوان از یک رودخانه به معنای واقعی سخن گفت که ورودی مناسبی از آب داشته باشد، اما سرچشمه این رودخانه از آب کافی برخوردار نیست و دبی ورودی آن به گونهای نیست که بتوان انتظار یک رودخانه پرآب و پاکیزه را داشت.
نهاوندی همچنین با اشاره به وضعیت رودخانه خرمرود (رودخانه خشک) شیراز گفت: انتهای این رودخانه نیز به تالاب مهارلو منتهی میشود، اما میزان آلودگی آن در مقایسه با رودخانه چنار راهدار کمتر است.
وی ادامه داد: بخش عمدهای از فاضلابهای این محدوده به شبکه جمعآوری فاضلاب شهری متصل شدهاند، هرچند همچنان برخی واحدها فاقد سامانه تصفیه فاضلاب هستند و خروجی آنها وارد رودخانه میشود. علاوه بر این، روانآبهای سطحی نیز به این رودخانه سرازیر میشوند که موضوعی اجتنابناپذیر است، اما آلودگی ناشی از آنها به اندازه فاضلاب خطرناک نیست.
نهاوندی تاکید کرد: هر زمان آلودگی به صورت نقطهای مشاهده شود، محیط زیست به موضوع ورود کرده و با هرگونه تخلف برخورد قانونی خواهد کرد.
تصفیه آب رودخانه، راهکاری کوتاهمدت برای کاهش آلودگی
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس با اشاره به طول ۵۱ کیلومتری رودخانه چنار راهدار گفت: در نقاط مختلف این مسیر، منابع متعددی از آلودگی وجود دارد که بخشی از آنها ناشی از فاضلابهای خانگی و بخشی دیگر مربوط به فاضلابهای صنعتی است و هر یک از این منابع، مخاطرات زیستمحیطی خاص خود را به همراه دارند.
نهاوندی اظهار کرد: ورود فاضلاب به رودخانه چنار راهدار از منظر زیستمحیطی، یک فرآیند ناپیوسته است و با توجه به دبی ورودی و خروجی رودخانه، کیفیت آب از شرایط مطلوب به آبهای خاکستری و در ادامه به وضعیت آلوده تغییر میکند؛ به گونهای که پس از عبور از محور پل فسا، بخش قابل توجهی از فاضلاب وارد مسیر رودخانه شده و آثار آلودگی به وضوح قابل مشاهده است.
وی تصریح کرد: با توجه به ضرورت ارائه یک راهکار کوتاهمدت برای کاهش آلودگی و از سوی دیگر، احتمال تداوم یا حتی ورود منابع جدید آلاینده در بلندمدت، پیشنهاد شده است که در چند نقطه از مسیر رودخانه، عملیات تصفیه آب انجام شود.
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس تاکید کرد: اجرای این طرح میتواند موجب شود در خروجی رودخانه و محدوده پل فسا، دیگر شاهد بوی نامطبوع و آلودگی نباشیم و در ادامه نیز از انتقال آلودگی به تالاب مهارلو جلوگیری شود.
محیط زیست مجوز جدیدی برای صنایع حاشیه رودخانه صادر نکرده است
نهاوندی با تاکید بر اینکه در حال حاضر هیچ مجوز جدیدی برای استقرار واحدهای صنعتی در حاشیه رودخانه چنار راهدار صادر نشده است، گفت: حتی واحدهای صنعتی فعال نیز موظفند سامانههای تصفیه فاضلاب را ایجاد و بهرهبرداری کنند و رعایت ضوابط زیستمحیطی برای آنها الزامی است.
شهرک صنعتی و واحدهای نشاستهسازی از منابع مهم آلایندگی هستند
نهاوندی در پاسخ به این پرسش که تهدید زیستمحیطی ناشی از شهرک صنعتی شیراز بیشتر است یا فاضلاب رودخانه چنار راهدار، اظهار کرد: شهرک صنعتی شیراز به دلیل تعدد واحدهای صنعتی و استقرار مستمر نیروی کار، هم تولیدکننده فاضلاب صنعتی و هم فاضلاب انسانی است و به همین دلیل نمیتوان اثر آن را ناچیز دانست.
وی در عین حال افزود: بار آلودگی واحدهای نشاستهسازی نیز در صورت تخلیه غیرمجاز فاضلاب میتواند تاثیر قابل توجهی بر وضعیت زیستمحیطی رودخانه داشته باشد.
نهاوندی همچنین تاکید کرد: حل مشکلات رودخانه چنار راهدار نیازمند مشارکت و همکاری همه دستگاههای اجرایی و متولی است و در صورت تحقق این همکاری، میتوان امیدوار بود که در آینده نزدیک بخش عمدهای از مشکلات زیستمحیطی این رودخانه برطرف شود.
رشد جمعیت، زیرساختهای فاضلاب صدرا را با چالش روبهرو کرده است
معاون محیط زیست انسانی اداره کل حفاظت محیط زیست فارس در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت فاضلاب شهر صدرا اشاره و اظهار کرد: این شهر متناسب با جمعیت کنونی طراحی و احداث نشده است و اکنون پس از شیراز، دومین شهر پرجمعیت استان فارس به شمار میرود، در حالی که زیرساختهای لازم، نه تنها در حوزه فاضلاب بلکه در سایر بخشها نیز متناسب با رشد جمعیت توسعه نیافته است.
به گفته نهاوندی، تصفیهخانه اضطراری شرق صدرا توانایی تصفیه کامل فاضلاب تولیدی را نداشت و به همین دلیل، با پیگیریهای محیط زیست، صدور اخطاریه و پیگیریهای قضایی، شرکت آب و فاضلاب اقدام به احداث سامانههای تصفیه فاضلاب در شرق و غرب این شهر کرد و از سوی دیگر با وجود راهاندازی این سامانهها، افزایش سریع جمعیت، توسعه ساختوساز و ناکافی بودن ظرفیت تاسیسات موجود موجب شده است که همچنان بخشی از فاضلاب شهر به طور کامل تصفیه نشود.
وی اضافه کرد: شرکت آب و فاضلاب اعلام کرده است که با وجود بهرهبرداری از سه سامانه تصفیه فاضلاب، احداث یک تصفیهخانه جدید در غرب شهر صدرا را نیز در دستور کار قرار داده تا مشکلات موجود برطرف شود.
