گزارش تازه پارالاکس از وضعیت صنعت بازی ایران نشان میدهد که نزدیک به نیمی از استودیوهای بازیسازی کشور در یک سال گذشته ناچار به تعدیل نیرو شدهاند. این گزارش همچنین از افزایش تمایل به مهاجرت، مشکلات جدی ناشی از اختلال اینترنت و تحریمها و دشواری جذب سرمایه در این صنعت خبر میدهد.
گزارش «چالشهای صنعت بازی ایران» به همت پارالاکس، شتابدهنده تخصصی بازیهای موبایل گلرنگ ونچرز، تهیه شده است. این گزارش بر پایه دادههای آماری و گفتوگو با فعالان صنعت بازی، وضعیت امروز بازیسازی در ایران و مهمترین مشکلات این اکوسیستم را بررسی میکند.
طبق این گزارش، ۴۸ درصد از استودیوهای بازیسازی در سال گذشته بخشی از نیروهای خود را تعدیل کردهاند. همچنین ۷۶ درصد از فعالان صنعت بازی گفتهاند که همچنان با پیامدهای مشکلاتی مانند اختلال اینترنت، محدودیتهای زیرساختی و دشواری انتقال ارز روبهرو هستند.
یکی از نگرانکنندهترین بخشهای گزارش به موضوع مهاجرت اختصاص دارد. دادهها نشان میدهد حدود ۳۵ درصد از فعالان صنعت بازی یا در حال مهاجرت هستند یا به آن فکر میکنند. این رقم در میان تیمهای دانشجویی به ۵۷ درصد و در میان فریلنسرها به ۳۸ درصد میرسد.
گزارش همچنین تأکید میکند که خروج هر نیروی متخصص میتواند پروژههای بازیسازی را برای چند ماه به تأخیر بیندازد و هزینه جذب جایگزین را تا سه برابر افزایش دهد.
در کنار مهاجرت از کشور، پدیده دیگری هم در حال گسترش است؛ بسیاری از متخصصان بدون ترک ایران، همکاری با شرکتهای خارجی را به فعالیت در استودیوهای داخلی ترجیح میدهند، زیرا درآمد دلاری اختلاف قابل توجهی با درآمد ریالی دارد.
بررسی پاسخهای شرکتکنندگان نشان میدهد آینده صنعت برای بسیاری از فعالان نامشخص است.
۳۷ درصد از فعالان مستقل گفتهاند ممکن است بهطور کامل از صنعت بازی خارج شوند. این رقم برای استودیوها ۱۶ درصد است. از سوی دیگر، ۳۲ درصد از فعالان مستقل و ۳۸ درصد از استودیوها اعلام کردهاند هنوز نمیدانند در آینده چه تصمیمی خواهند گرفت.
این میزان بلاتکلیفی، به گفته نویسندگان گزارش، نشان میدهد بسیاری از کسبوکارها امکان برنامهریزی بلندمدت ندارند. در مقابل، ۱۹ درصد از استودیوها اعلام کردهاند با وجود تعدیل نیرو، قصد دارند به فعالیت خود ادامه دهند.
مهمترین مطالبه استودیوهای بازیسازی، جذب سرمایه داخلی و دسترسی به ناشران بینالمللی است. ۳۸ درصد از استودیوها جذب سرمایه را مهمترین نیاز خود دانستهاند و ۳۳ درصد نیز همکاری با ناشران خارجی را اولویت اصلی عنوان کردهاند.
برای فریلنسرها نیز دسترسی به ناشران بینالمللی مهمترین مطالبه است. در مقابل، تیمهای دانشجویی بیش از هر چیز به سرمایه اولیه نیاز دارند؛ ۵۷ درصد از آنها جذب سرمایه را مهمترین خواسته خود اعلام کردهاند.
با این حال، گزارش میگوید ریسک بالای سرمایهگذاری روی تیمهای تازهکار باعث شده بسیاری از آنها عملاً امکان جذب سرمایه نداشته باشند.
در همین حال، ۹ درصد از پاسخدهندگان گفتهاند به حمایت مستقیمی نیاز ندارند و تنها انتظار دارند قوانین و شرایط اقتصادی ثبات بیشتری داشته باشد. بیشتر این گروه را استودیوهای بزرگ تشکیل میدهند.
بخش کیفی گزارش نشان میدهد اختلالهای مداوم اینترنت و فیلترینگ همچنان یکی از جدیترین مشکلات بازیسازان ایرانی است.
به گفته فعالان این صنعت، بخش قابل توجهی از زمان تیمهای فنی به جای توسعه بازی، صرف پیدا کردن راههایی برای دسترسی به ابزارها و سرویسهای خارجی میشود.
تحریمها نیز مشکل دیگری ایجاد کردهاند. بسیاری از استودیوها امکان ثبت حساب رسمی در فروشگاهها و سرویسهای بینالمللی را ندارند و در مواردی نیز درآمد ارزی حاصل از فروش بازیها قابل دریافت نیست.
گزارش پارالاکس میگوید بسیاری از پروژههای بازیسازی نه به دلیل ضعف فنی، بلکه به دلیل ناآشنایی با بازاریابی، انتشار و تجاریسازی متوقف میشوند.
بیشتر تیمها از برنامهنویسان و طراحان تشکیل شدهاند و تمرکز اصلی آنها روی ساخت بازی است؛ در حالی که بخشهایی مانند روابط عمومی، بازاریابی و همکاری با ناشران کمتر مورد توجه قرار میگیرد. از سوی دیگر، کوچک بودن بازار داخلی و محدود بودن درآمدهای ریالی نیز باعث شده بسیاری از پروژهها نتوانند هزینههای توسعه خود را تأمین کنند.
به اعتقاد تهیهکنندگان گزارش، ارتباط با ناشران بینالمللی، دریافت منتورینگ تخصصی و انتقال تجربههای عملی بازار میتواند به بازیسازان ایرانی کمک کند تا محصولات خود را وارد بازارهای جهانی کنند.
با وجود تمام چالشها، گزارش تأکید میکند صنعت بازی ایران همچنان ظرفیت رشد بالایی دارد. براساس دادههای این پژوهش، ۴۳ درصد از تیمهای فعال را استودیوهای کوچک و نوپا تشکیل میدهند؛ تیمهایی که به دلیل ساختار چابک خود میتوانند ایدههای جدید را با سرعت بیشتری آزمایش کنند.
به باور نویسندگان گزارش، توان فنی بازیسازان ایرانی برای حضور در بازارهای جهانی وجود دارد، اما تحریمها، محدودیتهای اینترنتی و نبود مسیرهای مناسب برای ارتباط با بازار بینالمللی، مانع تبدیل این ظرفیت به درآمد شده است.
